Umowa Zlecenie i Praca dla Emeryta 2025

Przejście na emeryturę to nowy etap w życiu, ale dla wielu osób nie oznacza on rezygnacji z aktywności zawodowej. Emeryci, pełni energii i doświadczenia, często decydują się na podjęcie pracy, a popularną formą zatrudnienia staje się umowa zlecenie. W 2025 roku warto wiedzieć, jakie zasady obowiązują przy zatrudnianiu emerytów, szczególnie w kontekście składek ZUS i limitów dochodów. W tym artykule przyjrzymy się bliżej umowie zleceniu i umowie o pracę dla emerytów, analizując kluczowe aspekty związane z rozliczeniami i opłatami.

Kiedy mówimy o zatrudnieniu emeryta?

W Polsce wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Po osiągnięciu tego wieku i złożeniu wniosku do ZUS, osoba nabywa prawo do emerytury. Wysokość emerytury zależy od wielu czynników, a dla wielu seniorów dodatkowy dochód z pracy jest istotnym wsparciem finansowym. Dlatego tak wielu emerytów pozostaje aktywnych zawodowo, szukając możliwości zatrudnienia na rynku pracy.

Umowa zlecenie z emerytem – jakie składki ZUS w 2025 roku?

Samo posiadanie statusu emeryta nie zwalnia z obowiązku opłacania składek ZUS od umowy zlecenie. Co do zasady, od każdej umowy zlecenie zawartej z emerytem, pracodawca zobowiązany jest do odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe. Składka chorobowa jest w tym przypadku dobrowolna. Obowiązkowa jest natomiast składka zdrowotna, odprowadzana od każdej umowy zlecenie.

Jednak sytuacja komplikuje się, gdy emeryt zawiera kilka umów zlecenie. Wówczas mamy do czynienia z zbiegiem tytułów do ubezpieczeń społecznych. W takim przypadku istotna jest kolejność zawarcia umów oraz kwoty wynagrodzeń z nich wynikające. Rozważmy różne scenariusze:

Jedna umowa zlecenie z emerytem

W przypadku zawarcia tylko jednej umowy zlecenie z emerytem, od wynagrodzenia z tej umowy należy naliczyć i odprowadzić obowiązkowe składki społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składkę zdrowotną. Składka chorobowa pozostaje dobrowolna.

Kilka umów zlecenie przez emeryta – zbieg tytułów

Gdy emeryt zawiera kilka umów zlecenie, kluczowe staje się ustalenie, która umowa została zawarta jako pierwsza i jakie są kwoty wynagrodzeń. Jeśli emeryt z tytułu jednej z umów zlecenie osiąga wynagrodzenie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w 2025 roku, wówczas od pozostałych umów zlecenie składki społeczne nie są obowiązkowe. Składka zdrowotna pozostaje jednak obowiązkowa od każdej umowy zlecenie.

Ważne! Jeżeli emeryt posiada kilka umów zlecenie, a łączne wynagrodzenie z jednej lub kilku z nich przekracza minimalne wynagrodzenie, ma prawo wybrać, z której umowy chce opłacać obowiązkowe składki społeczne. Najczęściej wybiera się umowę z najwyższym wynagrodzeniem.

Przykład 1: Pani Anna, emerytka, podpisuje dwie umowy zlecenie. Umowa A z wynagrodzeniem 2.500 zł, umowa B z wynagrodzeniem 5.000 zł. Minimalne wynagrodzenie w 2025 roku wynosi 4.666 zł. Pani Anna może wybrać, że składki społeczne będą opłacane tylko od umowy B (ponieważ 5.000 zł > 4.666 zł). Składka zdrowotna będzie obowiązkowa od obu umów.

Umowa zlecenie i umowa o pracę z emerytem – własny pracodawca

Jeżeli emeryt jest zatrudniony u danego pracodawcy na umowę o pracę i dodatkowo zawiera z nim umowę zlecenie, to dochód z umowy zlecenie traktowany jest jak dochód z umowy o pracę. Oznacza to, że od umowy zlecenie również należy odprowadzić wszystkie składki społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) oraz składkę zdrowotną. W takim przypadku nie występuje zbieg tytułów, a umowa zlecenie jest traktowana jako dodatkowy element stosunku pracy.

Umowa zlecenie i umowa o pracę z emerytem – obcy pracodawca

Sytuacja wygląda inaczej, gdy emeryt ma umowę o pracę z jednym pracodawcą i zawiera umowę zlecenie z innym, obcym pracodawcą. Jeżeli wynagrodzenie z umowy o pracę jest co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu, to od umowy zlecenie z obcym pracodawcą składki społeczne nie są obowiązkowe. Obowiązkowa pozostaje jedynie składka zdrowotna.

Jeśli natomiast wynagrodzenie z umowy o pracę jest niższe od minimalnego wynagrodzenia, to od umowy zlecenie z obcym pracodawcą obowiązkowe są składki społeczne, chyba że łączne wynagrodzenie z umowy o pracę i umowy zlecenie przekroczy minimalne wynagrodzenie – wtedy od umowy zlecenie składki społeczne nie są obowiązkowe.

Umowa zlecenie z emerytem – jak rozliczyć w 2025 roku? Przykłady

Aby lepiej zrozumieć zasady rozliczania umowy zlecenie z emerytem, przeanalizujmy kilka przykładów:

Przykład 2: Pan Jan, emeryt, podpisuje umowę zlecenie na kwotę 3.500 zł. Jest to jego jedyne źródło dochodu z pracy. Pracodawca musi naliczyć i odprowadzić składki społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składkę zdrowotną.

Przykład 3: Pani Maria, emerytka, ma dwie umowy zlecenie. Umowa X na 2.000 zł (zawarta 1 lutego 2025 r.), umowa Y na 6.000 zł (zawarta 5 lutego 2025 r.). Minimalne wynagrodzenie w 2025 roku to 4.666 zł. Od umowy Y (wyższe wynagrodzenie, przekracza minimalne) nie ma obowiązku opłacania składek społecznych. Składki społeczne są obowiązkowe od umowy X. Składka zdrowotna jest obowiązkowa od obu umów.

Przykład 4: Pan Piotr, emeryt, pracuje na umowę o pracę z wynagrodzeniem 6.000 zł. Dodatkowo podpisuje umowę zlecenie z tym samym pracodawcą na kwotę 2.000 zł. Od obu umów (o pracę i zlecenie) pracodawca odprowadza pełne składki ZUS, w tym składkę chorobową.

Przykład 5: Pani Katarzyna, emerytka, pracuje na umowę o pracę z wynagrodzeniem 5.000 zł. Dodatkowo podpisuje umowę zlecenie z innym pracodawcą na kwotę 3.000 zł. Ponieważ wynagrodzenie z umowy o pracę (5.000 zł) jest wyższe niż minimalne, od umowy zlecenie składki społeczne nie są obowiązkowe. Obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna od umowy zlecenie.

Umowa o pracę dla emeryta – co warto wiedzieć?

Zatrudnienie emeryta na umowę o pracę nie różni się zasadniczo od zatrudnienia pracownika przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Pracodawca ma obowiązek odprowadzać pełne składki ZUS, w tym składki społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) i składkę zdrowotną. Jedyną ulgą dla pracodawcy jest zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w przypadku zatrudniania kobiet po 55. roku życia i mężczyzn po 60. roku życia.

Umowa o pracę zapewnia emerytowi pełne prawa pracownicze, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia za czas choroby i ochrony przed zwolnieniem. Jest to najbardziej stabilna i bezpieczna forma zatrudnienia dla emeryta.

Inne formy zatrudnienia emerytów – umowa o dzieło i działalność nierejestrowana

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło jest formą zatrudnienia, która nie generuje obowiązku opłacania składek ZUS (z wyjątkiem sytuacji, gdy umowa o dzieło zawierana jest z własnym pracownikiem zatrudnionym na umowę o pracę). Dla pracodawcy jest to korzystne finansowo, ponieważ koszty zatrudnienia emeryta ograniczają się do wynagrodzenia i podatku dochodowego. Jednak umowa o dzieło nie zapewnia emerytowi ochrony socjalnej i praw pracowniczych, jakie daje umowa o pracę czy umowa zlecenie z odprowadzanymi składkami społecznymi.

Działalność nierejestrowana

Działalność nierejestrowana to forma aktywności gospodarczej, która pozwala na prowadzenie drobnej działalności zarobkowej bez konieczności rejestracji firmy i opłacania składek ZUS. Jest to opcja dostępna również dla emerytów, o ile spełniają warunki dotyczące limitu przychodów (w 2024 roku limit przychodów wynosił 50% minimalnego wynagrodzenia). Działalność nierejestrowana może być dobrym rozwiązaniem dla emerytów, którzy chcą dorobić niewielkie kwoty, np. poprzez okazjonalne usługi czy sprzedaż rękodzieła.

Limity dorabiania do emerytury w 2025 roku – kogo dotyczą?

Limity dorabiania do emerytury dotyczą głównie osób, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (np. emerytury pomostowe) oraz rencistów. Emeryci, którzy osiągnęli wiek emerytalny (60/65 lat), mogą dorabiać bez ograniczeń, a ich emerytura nie zostanie zmniejszona ani zawieszona, niezależnie od wysokości osiąganych dochodów.

W przypadku osób nie osiągających wieku emerytalnego i rencistów, obowiązują progi dochodowe, których przekroczenie może skutkować zmniejszeniem lub zawieszeniem wypłaty świadczenia. Limity te są ustalane w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie ogłaszane przez GUS.

Od 1 grudnia 2024 roku obowiązują następujące limity:

• Próg 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia: 5 713,20 zł brutto – przychody do tej kwoty nie wpływają na wysokość emerytury/renty.
• Przedział 70-130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (5 713,20 zł – 10 610,20 zł brutto): emerytura/renta może zostać zmniejszona o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia.
• Próg 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia: 10 610,20 zł brutto – przychody powyżej tej kwoty mogą spowodować zawieszenie wypłaty świadczenia.

Ważne! Limity te dotyczą przychodów brutto. Warto regularnie sprawdzać aktualne limity, ponieważ ulegają one zmianom wraz z ogłaszanym przeciętnym wynagrodzeniem.

Ulga PIT „zero” dla pracujących emerytów

Od 2022 roku obowiązuje ulga PIT „zero” dla pracujących emerytów, która pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów z pracy dla seniorów, którzy mimo nabycia prawa do emerytury zrezygnują z jej pobierania i pozostaną aktywni zawodowo. Ulga ta obejmuje przychody z umowy o pracę, umowy zlecenie i działalności gospodarczej, do kwoty 85 528 zł rocznie. Dodatkowo, emeryci korzystający z ulgi PIT „zero” i rozliczający się według skali podatkowej, zapłacą podatek dopiero po przekroczeniu 115 528 zł rocznych zarobków (kwota wolna od podatku 30 000 zł + ulga 85 528 zł).

Ulga PIT „zero” jest skierowana do kobiet po 60. roku życia i mężczyzn po 65. roku życia, którzy spełniają określone warunki, m.in. nie pobierają emerytury z ZUS, KRUS, systemów mundurowych, ani innych świadczeń wymienionych w ustawie.

Praca emeryta w 2025 roku – podsumowanie

Praca na emeryturze może być korzystna zarówno dla emeryta, jak i dla pracodawcy. Emeryt zyskuje dodatkowe źródło dochodu, aktywność zawodową i społeczną, a pracodawca może skorzystać z doświadczenia i wiedzy seniorów. Wybór formy zatrudnienia – umowa zlecenie, umowa o pracę czy umowa o dzieło – zależy od indywidualnych preferencji i potrzeb obu stron. Ważne jest, aby zarówno emeryci, jak i pracodawcy byli świadomi zasad dotyczących składek ZUS, limitów dochodów i ulg podatkowych obowiązujących w 2025 roku, aby podjąć świadomą i korzystną decyzję dotyczącą zatrudnienia.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy emeryt może pracować na umowę zlecenie?
   Tak, emeryt może pracować na umowę zlecenie. Jest to popularna forma zatrudnienia dla seniorów.
2. Jakie składki ZUS są płacone od umowy zlecenie z emerytem?
   Co do zasady, od umowy zlecenie z emerytem płacone są składki społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) i składka zdrowotna. Składka chorobowa jest dobrowolna. Istnieją wyjątki w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń.
3. Czy emeryt płaci składki ZUS od każdej umowy zlecenie?
   Nie zawsze. W przypadku kilku umów zlecenie, składki społeczne mogą być opłacane tylko od jednej umowy (zazwyczaj tej z najwyższym wynagrodzeniem), jeśli wynagrodzenie z niej przekracza minimalne wynagrodzenie. Składka zdrowotna jest obowiązkowa od każdej umowy.
4. Czy emeryt traci emeryturę, pracując na umowę zlecenie?
   Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, mogą dorabiać bez ograniczeń, a ich emerytura nie zostanie zmniejszona. Limity dorabiania dotyczą osób nie osiągających wieku emerytalnego i rencistów.
5. Co to jest ulga PIT „zero” dla pracujących emerytów?
   To ulga podatkowa dla emerytów, którzy zrezygnują z pobierania emerytury i pozostaną aktywni zawodowo. Pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego do kwoty 85 528 zł rocznie.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Umowa Zlecenie i Praca dla Emeryta 2025, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.