26/04/2023
Lokaty terminowe stanowią popularny i bezpieczny sposób na pomnażanie środków finansowych przedsiębiorstw. Prawidłowe ujęcie ich w bilansie jest kluczowe dla rzetelnego obrazu sytuacji finansowej firmy. W tym artykule szczegółowo omówimy, gdzie wykazać lokatę terminową w bilansie, jakie konta księgowe wykorzystać oraz jakie są zasady prezentacji odsetek od lokat.
Czym jest lokata terminowa?
Bankowa lokata terminowa to umowa pomiędzy przedsiębiorstwem (klientem) a bankiem, na mocy której przedsiębiorstwo powierza bankowi określoną kwotę środków pieniężnych na z góry ustalony okres, w zamian za co bank zobowiązuje się do wypłaty odsetek. Lokaty terminowe charakteryzują się z reguły stałym oprocentowaniem w okresie trwania umowy, co zapewnia przewidywalność zysków. Są one traktowane jako pożyczka udzielona bankowi, a odsetki stanowią wynagrodzenie za udostępnienie środków.
Ewidencja księgowa lokat terminowych
Do ewidencji lokat terminowych w księgach rachunkowych najczęściej wykorzystuje się konto 135 "Rachunek bankowy lokat terminowych". W ramach tego konta warto prowadzić analitykę, dzieląc lokaty na poszczególne, np. "Lokata terminowa Bank XYZ – 3 miesiące", co ułatwia kontrolę terminów zapadalności i stanów środków.
Założenie lokaty terminowej
Utworzenie lokaty terminowej księguje się jako przesunięcie środków z rachunku bieżącego na rachunek lokaty terminowej:
Wn konto 135 "Rachunek bankowy lokat terminowych" (w analityce: np. "Lokata terminowa Bank XYZ – 3 miesiące")
Ma konto 130 "Rachunek bieżący"
Likwidacja lokaty terminowej
Likwidacja lokaty, czyli powrót środków z lokaty na rachunek bieżący, księguje się odwrotnie:
Wn konto 130 "Rachunek bieżący"
Ma konto 135 "Rachunek bankowy lokat terminowych" (w analityce: np. "Lokata terminowa Bank XYZ – 3 miesiące")
Odsetki od lokat terminowych
Odsetki od lokat terminowych stanowią przychody finansowe przedsiębiorstwa i ujmuje się je na koncie 750 "Przychody finansowe". Zapis księgowy wygląda następująco:
Wn konto 135 "Rachunek bankowy lokat terminowych" (w analityce: np. "Lokata terminowa Bank XYZ – 3 miesiące")
Ma konto 750 "Przychody finansowe" (w analityce: np. "Odsetki od lokat terminowych")
Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości, wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi (w tym odsetkami) a kosztami finansowymi.
Prezentacja lokat terminowych w bilansie
Miejsce prezentacji lokaty terminowej w bilansie zależy od terminu jej wymagalności, czyli okresu, na jaki środki zostały zdeponowane.
Lokaty krótkoterminowe
Lokaty terminowe, których termin zapadalności przypada w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego, zaliczane są do aktywów obrotowych, a konkretnie do inwestycji krótkoterminowych. W bilansie sporządzanym zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości, lokaty krótkoterminowe (o okresie trwania powyżej 3 miesięcy do 12 miesięcy) wykazuje się w pozycji B.III.1 lit. a) lub B.III.1 lit. b) "Inne krótkoterminowe aktywa finansowe".
Lokaty terminowe o bardzo krótkim terminie trwania, do 3 miesięcy, mogą być traktowane jako środki pieniężne i inne aktywa pieniężne i wykazywane w pozycji B.III.1 lit. c) "Inne środki pieniężne".
Lokaty długoterminowe
Lokaty terminowe, których termin zapadalności jest dłuższy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego, klasyfikowane są jako aktywa trwałe, a dokładniej jako inwestycje długoterminowe. W bilansie, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości, lokaty długoterminowe prezentuje się w pozycji A.IV.3 lit. a) lub A.IV.3 lit. b) albo A.IV.3 lit. c) "Inne długoterminowe aktywa finansowe".
Podsumowując, kluczowym kryterium przy ustalaniu miejsca lokaty terminowej w bilansie jest termin jej wymagalności. Krótkoterminowe lokaty znajdą się w aktywach obrotowych, a długoterminowe w aktywach trwałych.
Tabela prezentacji lokat terminowych w bilansie
| Termin wymagalności lokaty | Kategoria aktywów | Pozycja w bilansie (Załącznik nr 1) |
|---|---|---|
| Do 3 miesięcy | Aktywa obrotowe | B.III.1 lit. c) Inne środki pieniężne |
| Powyżej 3 miesięcy do 12 miesięcy | Aktywa obrotowe | B.III.1 lit. a) lub B.III.1 lit. b) Inne krótkoterminowe aktywa finansowe |
| Powyżej 12 miesięcy | Aktywa trwałe | A.IV.3 lit. a), b) lub c) Inne długoterminowe aktywa finansowe |
Odsetki od lokat w bilansie
Odsetki od lokat terminowych, które nie zostały jeszcze wypłacone na dzień bilansowy, ale zostały naliczone, zwiększają wartość lokaty w bilansie. Prezentuje się je w tej samej pozycji bilansu, w której wykazano lokatę terminową. Oznacza to, że wartość lokaty prezentowana w bilansie obejmuje zarówno kapitał, jak i naliczone, ale niewypłacone odsetki.
Rodzaje lokat bankowych
Oprócz standardowych lokat terminowych, banki oferują różne rodzaje lokat, które mogą różnić się warunkami i funkcjonalnościami, ale zasady ich prezentacji w bilansie pozostają zasadniczo podobne, z uwzględnieniem terminu wymagalności. Do popularnych rodzajów lokat należą:
- Lokaty terminowe standardowe: o stałym oprocentowaniu i określonym terminie.
- Lokaty progresywne: oprocentowanie rośnie wraz z czasem trwania lokaty.
- Lokaty strukturyzowane: łączą lokatę z instrumentami pochodnymi, oferując potencjalnie wyższe zyski, ale i większe ryzyko.
- Lokaty walutowe: deponowane w walutach obcych.
- Lokaty rentierskie: odsetki wypłacane regularnie, np. miesięcznie.
- Lokaty nocne (overnight): krótkoterminowe, jednodniowe lokaty.
- Lokaty call: umożliwiają wypłatę środków na żądanie, często z niższym oprocentowaniem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Gdzie w bilansie wykazać lokatę terminową założoną na 6 miesięcy?
- Lokata 6-miesięczna jest lokatą krótkoterminową i powinna być wykazana w aktywach obrotowych, w pozycji B.III.1 lit. a) lub B.III.1 lit. b) "Inne krótkoterminowe aktywa finansowe".
- Jak zaksięgować odsetki od lokaty terminowej?
- Odsetki od lokaty terminowej księguje się jako przychody finansowe, zapisem: Wn konto 135 "Rachunek bankowy lokat terminowych", Ma konto 750 "Przychody finansowe".
- Czy odsetki naliczone, ale niewypłacone na dzień bilansowy, zwiększają wartość lokaty w bilansie?
- Tak, naliczone, ale niewypłacone odsetki zwiększają wartość lokaty i prezentuje się je razem z kapitałem lokaty w odpowiedniej pozycji bilansu.
- Gdzie w bilansie umieścić lokatę terminową 3-letnią?
- Lokata 3-letnia jest lokatą długoterminową i powinna być wykazana w aktywach trwałych, w pozycji A.IV.3 lit. a), b) lub c) "Inne długoterminowe aktywa finansowe".
Prawidłowe ujęcie lokat terminowych w bilansie jest istotne dla zachowania przejrzystości i rzetelności sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa. Zrozumienie zasad klasyfikacji i ewidencji lokat pozwala na uniknięcie błędów i prezentację wiarygodnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej firmy.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Lokata terminowa w bilansie: Gdzie ją umieścić?, możesz odwiedzić kategorię Bilans.