Ulga na złe długi: jak liczyć termin 90 dni?

Ulga na złe długi to mechanizm w podatku VAT, który pozwala wierzycielom skorygować podatek należny w przypadku, gdy należność od dłużnika nie została uregulowana. Jest to istotne narzędzie dla przedsiębiorców, pomagające zminimalizować negatywne skutki braku płatności ze strony kontrahentów. Kluczowym elementem skorzystania z tej ulgi jest prawidłowe obliczenie 90-dniowego terminu, po upływie którego nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną. W niniejszym artykule szczegółowo omówimy zasady liczenia tego terminu, warunki skorzystania z ulgi oraz obowiązki zarówno wierzyciela, jak i dłużnika.

https://www.youtube.com/watch?v=ygUII3d6b3J6ZWM%3D

Warunki skorzystania z ulgi na złe długi

Ustawa o podatku od towarów i usług (VAT) precyzyjnie określa warunki, jakie muszą być spełnione, aby wierzyciel mógł skorzystać z ulgi na złe długi. Warto zaznaczyć, że skorzystanie z ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem wierzyciela, natomiast dłużnik w określonych sytuacjach ma obowiązek korekty podatku naliczonego. Aby wierzyciel mógł skorygować podstawę opodatkowania oraz VAT należny, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

• Status podatnika VAT czynnego: Wierzyciel musi być zarejestrowany jako podatnik VAT czynny na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje korekty.
• Termin od wystawienia faktury: Od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie mogą upłynąć 3 lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona. Ten warunek ma na celu ograniczenie możliwości korzystania z ulgi w przypadku bardzo starych wierzytelności.
• Uprawdopodobnienie nieściągalności: Najważniejszym warunkiem jest uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności. Ustawodawca uznaje, że nieściągalność wierzytelności jest uprawdopodobniona, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Z powyższych warunków wynika, że kluczowe znaczenie dla możliwości skorzystania z ulgi ma termin płatności wierzytelności. To od tego terminu rozpoczyna się bieg 90-dniowego okresu, po upływie którego wierzyciel może dokonać korekty VAT.

Jak liczyć 90 dni ulgi na złe długi? - Praktyczny przykład

Aby lepiej zrozumieć, jak liczyć 90-dniowy termin, posłużmy się przykładem:

Przykład:

Podatnik wystawił fakturę sprzedaży dnia 5 października 2024 r. z terminem płatności określonym na 20 października 2024 r. Do dnia 18 stycznia 2025 r. należność nie została uregulowana. Kiedy wierzyciel może skorzystać z ulgi na złe długi?

Liczenie 90-dniowego terminu rozpoczynamy od dnia następującego po terminie płatności, czyli od 21 października 2024 r. 90 dni liczone od 21 października 2024 r. upływa 18 stycznia 2025 r. Ponieważ wierzytelność nie została uregulowana do tego dnia, nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona 18 stycznia 2025 r. Wierzyciel może dokonać korekty VAT należnego w deklaracji VAT za okres, w którym upłynął 90-dniowy termin, czyli w deklaracji za styczeń 2025 r., składanej do 25 lutego 2025 r.

Ważne jest, aby pamiętać, że 90 dni liczymy kalendarzowo, a nie roboczo. Jeżeli 90. dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin ten nie przesuwa się na kolejny dzień roboczy.

Obowiązki wierzyciela korzystającego z ulgi na złe długi

Wierzyciel, który decyduje się na skorzystanie z ulgi na złe długi, musi pamiętać o kilku istotnych obowiązkach:

• Korekta w deklaracji VAT: Korekta VAT należnego dokonywana jest w deklaracji VAT za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną. Istotne jest, aby deklaracja została złożona przed upływem terminu płatności podatku za dany okres rozliczeniowy.
• Powiadomienie urzędu skarbowego: Wierzyciel informuje właściwego naczelnika urzędu skarbowego o dokonanej korekcie w deklaracji VAT, w której tej korekty dokonuje. Informacja ta jest zawarta w strukturze JPK_V7M w części ewidencyjnej sprzedaży.
• Ponowne rozliczenie w przypadku zapłaty: Jeżeli po dokonaniu korekty należność zostanie uregulowana lub zbyta, wierzyciel jest zobowiązany do ponownego zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. Podobnie, w przypadku częściowej zapłaty, korekta dotyczy tylko nieuregulowanej części.

W przypadku ponownego rozliczenia, wierzyciel w strukturze JPK_V7M musi zaznaczyć odpowiednie pole dotyczące korekty ulgi na złe długi, podać datę uregulowania należności oraz wypełnić pola dotyczące korekty podatku należnego.

Obowiązkowa korekta VAT naliczonego u dłużnika

Ustawa o VAT nakłada również obowiązki na dłużnika w kontekście ulgi na złe długi. Jeżeli dłużnik nie ureguluje należności w terminie 90 dni od dnia upływu terminu płatności, ma obowiązek skorygowania odliczonego podatku naliczonego wynikającego z faktury. Korekta dokonywana jest w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności.

Wyjątkiem od tego obowiązku jest sytuacja, gdy dłużnik ureguluje należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 90-dniowy termin. W takim przypadku korekta nie jest wymagana. Jeżeli należność zostanie uregulowana tylko częściowo, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część.

Podobnie jak w przypadku wierzyciela, jeżeli dłużnik ureguluje należność po dokonaniu korekty podatku naliczonego, ma prawo do ponownego zwiększenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano.

Przedłużenie terminu płatności a ulga na złe długi

W praktyce biznesowej często zdarza się, że wierzyciele i dłużnicy uzgadniają przedłużenie terminu płatności. Jeżeli takie porozumienie zostanie zawarte przed upływem 90-dniowego terminu od pierwotnego terminu płatności, to bieg 90-dniowego terminu ulega przesunięciu. Nowy termin 90 dni liczony jest od nowego, uzgodnionego terminu płatności.

Takie działanie może odroczyć zarówno możliwość skorzystania z ulgi na złe długi przez wierzyciela, jak i obowiązek korekty podatku naliczonego przez dłużnika. Jest to istotne narzędzie w relacjach biznesowych, pozwalające na elastyczne zarządzanie płatnościami.

Ulga na złe długi a status VAT dłużnika

Istotną kwestią jest również status VAT dłużnika w kontekście ulgi na złe długi. W przeszłości istniały wątpliwości, czy wierzyciel może skorzystać z ulgi, jeżeli dłużnik w momencie upływu 90-dniowego terminu nie jest już czynnym podatnikiem VAT. Jednak wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 8 maja 2019 r. rozstrzygnął tę kwestię na korzyść wierzycieli. TSUE uznał, że przepisy unijne stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które uniemożliwiają skorzystanie z ulgi na złe długi tylko dlatego, że dłużnik przestał być podatnikiem VAT.

Oznacza to, że wierzyciel nie traci prawa do ulgi na złe długi, nawet jeśli dłużnik w momencie upływu 90-dniowego terminu nie jest już zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Najważniejsze jest spełnienie pozostałych warunków, w tym uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności.

Zawieszenie działalności gospodarczej przez dłużnika

Podobnie jak w przypadku zmiany statusu VAT dłużnika, zawieszenie działalności gospodarczej przez dłużnika nie wyłącza prawa wierzyciela do skorzystania z ulgi na złe długi. Jeżeli pozostałe warunki do skorzystania z ulgi są spełnione, wierzyciel może dokonać korekty VAT należnego, nawet jeśli działalność dłużnika jest zawieszona.

Podsumowanie

Ulga na złe długi jest ważnym instrumentem w systemie VAT, pozwalającym na korektę podatku należnego w przypadku nieściągalnych wierzytelności. Kluczowe dla skorzystania z ulgi jest prawidłowe obliczenie 90-dniowego terminu, liczonego od dnia upływu terminu płatności faktury. Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik mają określone obowiązki związane z ulgą na złe długi, a ich znajomość jest niezbędna do prawidłowego rozliczenia podatku VAT. Warto pamiętać, że przepisy dotyczące ulgi na złe długi mogą być złożone, dlatego w przypadku wątpliwości zawsze warto skonsultować się z doradcą podatkowym.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Ulga na złe długi: jak liczyć termin 90 dni?, możesz odwiedzić kategorię VAT.