23/03/2022
Pojęcie BIS, czyli Bank Rozrachunków Międzynarodowych, może wydawać się odległe od codziennej praktyki księgowej, jednak zrozumienie jego roli jest istotne dla szerszego kontekstu finansowego, w którym funkcjonuje każda firma i księgowy. Choć BIS nie jest bezpośrednio związany z typowymi operacjami księgowymi, takimi jak księgowanie faktur czy sporządzanie bilansu, jego działalność ma fundamentalny wpływ na stabilność systemu finansowego na całym świecie. Zrozumienie, czym jest BIS i jakie pełni funkcje, pozwala lepiej pojąć globalne uwarunkowania ekonomiczne, które wpływają na lokalną rachunkowość i sprawozdawczość finansową.

Czym jest Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS)?
Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), z siedzibą w Bazylei w Szwajcarii, jest bankiem dla banków centralnych. Założony w 1930 roku, jest najstarszą globalną instytucją finansową, działającą na podstawie prawa międzynarodowego. Jego pierwotnym celem było zarządzanie reparacjami wojennymi po I wojnie światowej, ale z biegiem lat jego rola ewoluowała, dostosowując się do zmieniającego się globalnego krajobrazu finansowego.
Historia i ewolucja BIS
Początki BIS sięgają Porozumień Haskich z 1930 roku. Pierwotnie bank przejął zadanie Agenta Generalnego ds. Reparacji w Berlinie, zajmując się zbieraniem, administrowaniem i dystrybucją reparacji od Niemiec po I wojnie światowej, zgodnie z Traktatem Wersalskim. BIS był również powiernikiem pożyczek Dawesa i Younga, międzynarodowych pożyczek przeznaczonych na finansowanie tych reparacji.
Po II wojnie światowej BIS skierował swoją uwagę na wspieranie i wdrażanie systemu z Bretton Woods, stworzonego przez Bank Światowy. W latach 70. i 80. XX wieku BIS monitorował transgraniczne przepływy kapitału w następstwie kryzysów naftowych i zadłużeniowych, co doprowadziło do rozwoju nadzoru regulacyjnego nad bankami o działalności międzynarodowej.
BIS stał się również „pożyczkodawcą” w sytuacjach kryzysowych dla państw w trudnej sytuacji, udzielając pomocy krajom takim jak Meksyk i Brazylia podczas kryzysów zadłużeniowych w 1982 i 1998 roku. W takich przypadkach, gdy Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) jest już zaangażowany w dany kraj, finansowanie awaryjne jest zapewniane za pośrednictwem programów MFW.
BIS pełnił również funkcję powiernika i agenta. Na przykład, w latach 1979-1994 BIS był agentem Europejskiego Systemu Walutowego, który utorował drogę do powstania wspólnej waluty europejskiej. Pomimo wszystkich wymienionych ról, BIS zawsze był promotorem współpracy banków centralnych w celu zapewnienia globalnej stabilności monetarnej i finansowej.
Funkcje i działalność BIS
W odpowiedzi na ciągle zmieniającą się globalną strukturę gospodarczą, BIS musiał dostosować się do wielu różnych wyzwań finansowych. Koncentrując się na świadczeniu tradycyjnych usług bankowych bankom centralnym, BIS zasadniczo zapewnia wsparcie dla pożyczkodawcy ostatniej instancji. W dążeniu do wspierania globalnej stabilności finansowej i monetarnej, BIS jest integralną częścią gospodarki międzynarodowej.
Aby promować tę stabilność, BIS oferuje forum współpracy między bankami centralnymi (w tym agencjami monetarnymi) poprzez:
- Współpracę międzynarodową: Jako kluczowe źródło informacji dla banków centralnych i innych instytucji finansowych, BIS prowadzi badania i statystyki oraz organizuje seminaria i warsztaty poświęcone międzynarodowym kwestiom finansowym. Na przykład, Financial Stability Institute (FSI) organizuje seminaria i wykłady na temat globalnej stabilności finansowej. Prezesi banków centralnych państw członkowskich spotykają się w BIS dwa razy w miesiącu, aby dzielić się swoimi doświadczeniami, a te spotkania stanowią rdzeń współpracy banków centralnych. Inne regularne spotkania kierowników i specjalistów banków centralnych, a także ekonomistów i specjalistów ds. nadzoru, przyczyniają się do realizacji celu współpracy międzynarodowej, zapewniając jednocześnie, że każdy bank centralny skutecznie służy swojemu krajowi.
- Usługi dla komitetów działających w BIS: Oferując swoje usługi różnym sekretariatom komitetów i organizacji finansowych utworzonych pod jego patronatem, BIS pełni również funkcję międzynarodowego „think tanku” w sprawach finansowych. Komitety takie jak Komitet Rynków dyskutują i udoskonalają podstawowe kwestie dotyczące funkcjonowania i regulacji międzynarodowej infrastruktury finansowej.
- Bank dla bankierów: BIS zaspokaja potrzeby finansowe banków centralnych państw członkowskich. Zapewnia im transakcje na złocie i walutach obcych oraz przechowuje rezerwy banków centralnych. BIS jest również bankierem i zarządcą funduszy dla innych międzynarodowych instytucji finansowych.
Jak działa BIS?
BIS konkuruje bezpośrednio z innymi prywatnymi instytucjami finansowymi w zakresie globalnej działalności bankowej. Jednak nie prowadzi rachunków bieżących dla osób fizycznych ani rządów. Kiedyś akcje BIS posiadali prywatni akcjonariusze, a także banki centralne. Jednak w 2001 roku podjęto decyzję, że prywatni akcjonariusze powinni zostać zrekompensowani, a własność BIS powinna być ograniczona do banków centralnych (lub równoważnych organów monetarnych).
Jednostką rozrachunkową BIS są specjalne prawa ciągnienia (SDR) MFW, które są koszykiem walut wymienialnych. Rezerwy przechowywane w BIS stanowią około 7% światowych rezerw walutowych.
Jak każdy inny bank, BIS dąży do oferowania najwyższej jakości usług, aby przyciągnąć banki centralne jako klientów. Aby zapewnić bezpieczeństwo, utrzymuje wysoki kapitał własny i rezerwy, które są zdywersyfikowane inwestowane po analizie ryzyka. BIS zapewnia płynność bankom centralnym, oferując odkupowanie od nich zbywalnych instrumentów; wiele z tych instrumentów zostało specjalnie zaprojektowanych na potrzeby banków centralnych. Aby konkurować z prywatnymi instytucjami finansowymi, BIS oferuje wysoki zwrot z funduszy zainwestowanych przez banki centralne.
Statutami BIS zarządzają trzy organy: walne zgromadzenie banków centralnych państw członkowskich, rada dyrektorów i zarząd BIS. Decyzje dotyczące funkcji BIS są podejmowane na każdym szczeblu i opierają się na systemie ważonego głosowania.
Znaczenie BIS dla księgowości i systemu finansowego
Chociaż BIS nie wpływa bezpośrednio na codzienne czynności księgowe w przedsiębiorstwach, jego rola w utrzymaniu stabilności globalnego systemu finansowego jest nie do przecenienia. Stabilny system finansowy jest fundamentem, na którym opiera się działalność gospodarcza, a co za tym idzie, także rachunkowość i audyt przedsiębiorstw. Działania BIS mają pośredni, ale kluczowy wpływ na:
- Stabilność walut: Działania BIS, wspierając stabilność monetarną, przyczyniają się do przewidywalności kursów walut, co jest istotne dla przedsiębiorstw prowadzących transakcje międzynarodowe i wycenę aktywów i pasywów w walutach obcych.
- Dostępność kredytu: Stabilny system finansowy sprzyja dostępności kredytu dla przedsiębiorstw, co jest kluczowe dla ich rozwoju i inwestycji. Kryzysy finansowe, którym BIS stara się zapobiegać, mogą prowadzić do ograniczenia akcji kredytowej i wzrostu kosztów finansowania.
- Zaufanie inwestorów: Działalność BIS wzmacnia zaufanie inwestorów do systemu finansowego, co przekłada się na większe inwestycje i wzrost gospodarczy. Zaufanie jest fundamentalne dla funkcjonowania rynków kapitałowych i wyceny przedsiębiorstw.
- Przewidywalność regulacji: BIS, poprzez promowanie współpracy między bankami centralnymi i regulacji finansowych, przyczynia się do bardziej przewidywalnego otoczenia regulacyjnego dla przedsiębiorstw i instytucji finansowych. Przewidywalność jest ważna dla planowania finansowego i strategii biznesowych.
Podsumowanie
BIS jest globalnym centrum interesów finansowych i gospodarczych. Jako taki, był głównym architektem rozwoju globalnego rynku finansowego. Biorąc pod uwagę dynamiczny charakter sytuacji społecznej, politycznej i gospodarczej na całym świecie, BIS można postrzegać jako siłę stabilizującą, sprzyjającą stabilności finansowej i międzynarodowemu dobrobytowi w obliczu globalnych zmian. Dla specjalistów z zakresu księgowości i finansów, zrozumienie roli BIS jest kluczowe dla pełniejszego obrazu globalnego systemu finansowego i jego wpływu na lokalną gospodarkę i przedsiębiorstwa.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy BIS jest bankiem komercyjnym?
- Nie, BIS nie jest bankiem komercyjnym. Jest bankiem dla banków centralnych i innych instytucji finansowych. Nie obsługuje klientów indywidualnych ani przedsiębiorstw w sposób, w jaki robią to banki komercyjne.
- Kto kontroluje BIS?
- BIS jest kontrolowany przez banki centralne państw członkowskich. Decyzje są podejmowane przez walne zgromadzenie banków centralnych, radę dyrektorów i zarząd BIS, w oparciu o system ważonego głosowania.
- Jak BIS przyczynia się do stabilności finansowej?
- BIS przyczynia się do stabilności finansowej poprzez promowanie współpracy między bankami centralnymi, analizę ryzyka systemowego, opracowywanie standardów regulacyjnych i świadczenie usług bankowych dla banków centralnych.
- Czy BIS ma wpływ na codzienne życie przeciętnego człowieka?
- Pośrednio tak. Stabilność finansowa, do której przyczynia się BIS, ma wpływ na całą gospodarkę, w tym na dostępność kredytów, poziom inflacji i ogólny dobrobyt gospodarczy, co w konsekwencji wpływa na życie każdego człowieka.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do BIS w księgowości: Rola Banku Rozrachunków Międzynarodowych, możesz odwiedzić kategorię Finanse.
