Oświadczenie FATCA: Kto musi je złożyć?

W dzisiejszym zglobalizowanym świecie, przepisy dotyczące opodatkowania i raportowania finansowego stają się coraz bardziej złożone. Jednym z kluczowych aspektów, który dotyczy wielu klientów banków, jest temat FATCA, czyli amerykańskiej ustawy o ujawnianiu informacji o rachunkach zagranicznych. Często pojawiają się pytania: co to właściwie jest FATCA? Kogo dotyczy obowiązek składania oświadczenia FATCA? Jak prawidłowo wypełnić taki dokument? W tym artykule postaramy się kompleksowo odpowiedzieć na te pytania, wyjaśnić powiązania z CRS (Common Reporting Standard) oraz przybliżyć obowiązki banków w związku z FATCA.

Co to jest FATCA?

FATCA, czyli Foreign Account Tax Compliance Act, to amerykańska ustawa, która weszła w życie w 2010 roku. Jej głównym celem jest zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania przez amerykańskich podatników, którzy posiadają aktywa finansowe poza granicami Stanów Zjednoczonych. FATCA zobowiązuje zagraniczne instytucje finansowe (FFI - Foreign Financial Institutions), w tym banki, do identyfikacji i raportowania informacji o rachunkach posiadanych przez osoby będące rezydentami podatkowymi USA.

W praktyce oznacza to, że banki na całym świecie, w tym również w Polsce, muszą wdrożyć procedury mające na celu ustalenie, czy ich klienci są amerykańskimi podatnikami. Jeśli klient spełnia określone kryteria, bank jest zobowiązany do przekazywania informacji o jego rachunku do amerykańskiego urzędu skarbowego (IRS - Internal Revenue Service) za pośrednictwem polskich organów podatkowych.

Kto musi złożyć oświadczenie FATCA?

Nie każdy klient banku musi składać oświadczenie FATCA. Obowiązek ten dotyczy przede wszystkim osób, które mogą być uznane za amerykańskich rezydentów podatkowych. Kryteria rezydencji podatkowej w USA są dość szerokie i obejmują nie tylko obywatelstwo amerykańskie, ale również inne sytuacje, takie jak:

• Obywatelstwo USA: Osoby posiadające obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, niezależnie od miejsca zamieszkania.
• Zielona karta: Osoby posiadające status stałego rezydenta USA (tzw. posiadacze zielonej karty).
• Test istotnej obecności (Substantial Presence Test): Osoby, które przebywały na terytorium USA przez określoną liczbę dni w danym roku podatkowym i w ciągu dwóch poprzednich lat. Szczegółowe zasady dotyczące tego testu można znaleźć w przepisach IRS.
• Miejsce urodzenia w USA: W niektórych przypadkach, miejsce urodzenia w Stanach Zjednoczonych może być wskazówką do dalszej weryfikacji statusu FATCA, nawet jeśli dana osoba nie mieszka już w USA i nie posiada obywatelstwa amerykańskiego.
• Adres korespondencyjny lub zamieszkania w USA: Posiadanie adresu w USA może również wskazywać na potencjalną rezydencję podatkową w Stanach Zjednoczonych.
• Numer telefonu w USA: Analogicznie jak adres, numer telefonu w USA może być jednym z czynników branych pod uwagę przy identyfikacji amerykańskich podatników.
• Stałe zlecenia przelewów do USA: Regularne przelewy środków pieniężnych na rachunki w USA mogą również wzbudzić zainteresowanie w kontekście FATCA.
• Pełnomocnictwo lub upoważnienie udzielone osobie z adresem w USA: Udzielenie pełnomocnictwa osobie z adresem w USA może być kolejnym sygnałem wskazującym na potencjalny związek z amerykańską jurysdykcją podatkową.

Banki, w ramach procedur FATCA, przeprowadzają analizę danych klientów, aby zidentyfikować osoby, które mogą spełniać którekolwiek z powyższych kryteriów. Jeśli bank uzna, że klient może być amerykańskim podatnikiem, poprosi go o złożenie oświadczenia FATCA. Oświadczenie to ma na celu potwierdzenie lub zaprzeczenie statusu amerykańskiego rezydenta podatkowego oraz, w razie potrzeby, dostarczenie numeru identyfikacji podatkowej (TIN) w USA.

Co to jest CRS?

Oprócz FATCA, istnieje również CRS, czyli Common Reporting Standard (Wspólny Standard Raportowania). CRS jest globalnym standardem automatycznej wymiany informacji podatkowych, opracowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). W przeciwieństwie do FATCA, który jest inicjatywą amerykańską, CRS ma charakter międzynarodowy i został wdrożony przez wiele krajów na całym świecie, w tym przez Polskę.

Celem CRS jest walka z międzynarodowym uchylaniem się od opodatkowania poprzez wymianę informacji finansowych między państwami. Na mocy CRS, instytucje finansowe w krajach uczestniczących zobowiązane są do identyfikacji i raportowania informacji o rachunkach posiadanych przez rezydentów podatkowych innych krajów uczestniczących. Informacje te są następnie przekazywane do organów podatkowych kraju rezydencji klienta.

Podobieństwo do FATCA polega na tym, że zarówno FATCA, jak i CRS nakładają na banki obowiązek identyfikacji i raportowania informacji o rachunkach klientów. Różnica polega na zakresie geograficznym i krajach, których rezydentów dotyczy raportowanie. FATCA skupia się na amerykańskich podatnikach, natomiast CRS ma zasięg globalny i obejmuje rezydentów podatkowych wielu krajów.

FATCA i CRS w banku - Jak to działa?

W praktyce, banki w Polsce, takie jak ING Bank Śląski S.A. czy Alior Bank, są zobowiązane do stosowania zarówno przepisów FATCA, jak i CRS. Oznacza to, że procedury identyfikacji i raportowania w bankach uwzględniają oba te standardy. Kiedy otwierasz rachunek bankowy lub korzystasz z określonych usług finansowych, bank może poprosić Cię o wypełnienie oświadczenia FATCA/CRS. Jest to dokument, w którym klient deklaruje swój status rezydencji podatkowej i odpowiada na pytania mające na celu ustalenie, czy podlega raportowaniu w ramach FATCA lub CRS.

Proces weryfikacji zazwyczaj obejmuje:

1. Weryfikację danych klienta: Bank analizuje dane klienta, takie jak obywatelstwo, miejsce urodzenia, adres zamieszkania, numery telefonów, historię transakcji itp.
2. Zadawanie pytań klientowi: W oświadczeniu FATCA/CRS klient jest proszony o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące jego rezydencji podatkowej, obywatelstwa, miejsca urodzenia i innych potencjalnych powiązań z USA lub innymi krajami.
3. Weryfikację dokumentów: W niektórych przypadkach, bank może poprosić o dodatkowe dokumenty potwierdzające status rezydencji podatkowej, takie jak paszport, dowód osobisty, certyfikat rezydencji podatkowej itp.

Jeśli bank zidentyfikuje klienta jako potencjalnego amerykańskiego podatnika (w kontekście FATCA) lub rezydenta podatkowego innego kraju uczestniczącego w CRS (w kontekście CRS), informacje o jego rachunku mogą być raportowane do odpowiednich organów podatkowych.

Jak wypełnić oświadczenie o statusie FATCA?

Wypełnienie oświadczenia FATCA zazwyczaj nie jest skomplikowane, ale wymaga dokładności i rzetelności. Poniżej przedstawiamy kroki, które zazwyczaj należy podjąć, aby prawidłowo wypełnić oświadczenie FATCA, na przykładzie instrukcji Alior Banku:

1. Zaloguj się do bankowości internetowej: Oświadczenie FATCA często można złożyć online, po zalogowaniu się do bankowości internetowej swojego banku.
2. Znajdź sekcję „Oświadczenia i zgody”: W menu bankowości internetowej poszukaj sekcji dotyczącej ustawień, zgód i oświadczeń. W Alior Banku jest to zakładka „Ustawienia”, a następnie sekcja „Zgody i Oświadczenia”.
3. Wybierz „Oświadczenie FATCA i CRS”: Znajdź oświadczenie dotyczące FATCA i CRS i wybierz opcję „Zmień” lub „Wypełnij”.
4. Zweryfikuj lub wprowadź dane osobowe: Sprawdź poprawność swoich danych osobowych, takich jak miejsce i kraj urodzenia. W razie potrzeby wprowadź korekty.
5. Odpowiedz na pytania: Udziel odpowiedzi na krótkie pytania dotyczące Twojego statusu rezydencji podatkowej, obywatelstwa i ewentualnych powiązań z USA. Pytania mogą dotyczyć na przykład posiadania obywatelstwa amerykańskiego, zielonej karty, miejsca urodzenia w USA itp.
6. Uzupełnij numer TIN: Jeśli jesteś amerykańskim rezydentem podatkowym, konieczne może być podanie amerykańskiego numeru identyfikacji podatkowej (TIN).
7. Zapoznaj się z informacjami dodatkowymi: Przeczytaj uważnie informacje dodatkowe i pouczenia dotyczące oświadczenia FATCA.
8. Potwierdź poprawność danych: Upewnij się, że wszystkie wprowadzone dane są poprawne i zgodne z prawdą.
9. Zatwierdź oświadczenie: Kliknij przycisk „Dalej” lub „Zatwierdź”, aby złożyć oświadczenie.

Ważne jest, aby odpowiadać na pytania szczerze i zgodnie z prawdą. Podanie nieprawdziwych informacji może mieć negatywne konsekwencje.

Obowiązki banku wynikające z FATCA

Ustawa FATCA nakłada na banki szereg obowiązków. Do najważniejszych z nich należą:

• Rejestracja w IRS: Banki muszą zarejestrować się w amerykańskim urzędzie skarbowym (IRS) i uzyskać numer GIIN (Global Intermediary Identification Number). ING Bank Śląski S.A., jak informuje, jest zarejestrowany w IRS i posiada numer identyfikacyjny.
• Wdrożenie procedur identyfikacji: Banki muszą wdrożyć procedury identyfikacji amerykańskich rachunków, czyli rachunków należących do rezydentów podatkowych USA.
• Raportowanie informacji: Banki są zobowiązane do raportowania informacji o amerykańskich rachunkach oraz związanych z nimi dochodach do polskich organów podatkowych, które następnie przekazują te informacje do IRS.
• Due diligence: Banki muszą przeprowadzać tzw. due diligence, czyli należyte badanie klientów, aby ustalić ich status FATCA.
• Blokada wypłat (withholding): W pewnych sytuacjach, jeśli bank nie spełni wymogów FATCA, może zostać zobowiązany do potrącania 30% podatku u źródła od określonych płatności dokonywanych na rzecz klienta.

Banki, stosując się do przepisów FATCA i CRS, działają w ramach umowy międzyrządowej (IGA - Intergovernmental Agreement) zawartej między Polską a USA oraz w ramach wielostronnej Konwencji OECD o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Dzięki temu wymiana informacji odbywa się w sposób zorganizowany i zgodny z międzynarodowymi standardami.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) dotyczące FATCA i CRS

Pytanie: Czy FATCA dotyczy tylko obywateli USA?

Odpowiedź: Nie, FATCA dotyczy nie tylko obywateli USA, ale wszystkich osób, które spełniają kryteria rezydencji podatkowej w USA, w tym posiadaczy zielonej karty i osoby spełniające test istotnej obecności.

Pytanie: Czy muszę składać oświadczenie FATCA, jeśli nie jestem obywatelem USA?

Odpowiedź: Bank może poprosić Cię o złożenie oświadczenia FATCA, nawet jeśli nie jesteś obywatelem USA, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną rezydencję podatkową w USA (np. miejsce urodzenia w USA, adres w USA). Oświadczenie ma na celu wyjaśnienie Twojego statusu.

Pytanie: Co się stanie, jeśli nie złożę oświadczenia FATCA?

Odpowiedź: Brak złożenia oświadczenia FATCA może skutkować uznaniem Cię za amerykańskiego podatnika na podstawie dostępnych bankowi informacji. W konsekwencji, informacje o Twoim rachunku mogą zostać przekazane do amerykańskiego urzędu skarbowego. Ponadto, w pewnych sytuacjach, bank może mieć obowiązek zastosowania sankcji, takich jak blokada wypłat.

Pytanie: Czy CRS jest tym samym co FATCA?

Odpowiedź: Nie, CRS i FATCA to różne standardy raportowania, choć mają podobny cel - walkę z uchylaniem się od opodatkowania. FATCA jest ustawą amerykańską i dotyczy amerykańskich podatników. CRS jest standardem międzynarodowym i obejmuje rezydentów podatkowych wielu krajów.

Pytanie: Gdzie mogę znaleźć więcej informacji o FATCA i CRS?

Odpowiedź: Więcej informacji o FATCA można znaleźć na stronie internetowej amerykańskiego urzędu skarbowego (IRS) oraz na stronach internetowych polskich banków. Informacje o CRS dostępne są na stronie OECD oraz na stronach Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej w Polsce.

Mamy nadzieję, że ten artykuł pomógł Ci zrozumieć, czym jest oświadczenie FATCA, kogo dotyczy obowiązek jego składania i jak prawidłowo je wypełnić. Pamiętaj, że w razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z bankiem lub doradcą podatkowym.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Oświadczenie FATCA: Kto musi je złożyć?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.