28/03/2026
Dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR), remanent stanowi nie tylko obowiązek, ale również istotne narzędzie kontroli i weryfikacji stanu magazynu. Prawidłowo przeprowadzony i zaksięgowany remanent ma bezpośredni wpływ na rzetelność rozliczeń podatkowych i obraz finansowy firmy. W tym artykule kompleksowo omówimy, czym jest remanent, jak go prawidłowo zaksięgować w KPiR, oraz jak dodać remanent początkowy i końcowy, korzystając z systemów e-księgowości.

Czym właściwie jest remanent?
Remanent, inaczej inwentaryzacja, to szczegółowe spisywanie z natury składników majątku przedsiębiorstwa na określony dzień. W kontekście KPiR, remanent dotyczy przede wszystkim towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadów, znajdujących się w firmie na dzień sporządzenia spisu. Jego głównym celem jest ustalenie rzeczywistego stanu zapasów, co jest niezbędne do prawidłowego określenia dochodu w KPiR.
Rodzaje remanentu w KPiR
W KPiR wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje remanentu:
- Remanent początkowy: Sporządzany na dzień 1 stycznia każdego roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej w trakcie roku.
- Remanent końcowy: Sporządzany na dzień 31 grudnia każdego roku podatkowego.
Oba rodzaje remanentu są kluczowe i mają swoje specyficzne miejsce w księdze przychodów i rozchodów.
Jak zaksięgować remanent w KPiR?
Zaksięgowanie remanentu w KPiR jest procesem dwuetapowym, związanym z rokiem podatkowym.
Księgowanie remanentu końcowego
Remanent końcowy, sporządzony na 31 grudnia danego roku, wpisuje się do KPiR jako ostatnia pozycja w rozliczeniach tego roku. W praktyce oznacza to, że po dokonaniu wszystkich operacji gospodarczych za dany rok, na końcu księgi, należy wprowadzić wartość remanentu końcowego. Może on być wpisany w formie:
- Szczegółowej: Wyszczególnienie poszczególnych rodzajów towarów i materiałów wraz z ich ilością i wartością.
- Uproszczonej (sumarycznej): Jedna pozycja, przedstawiająca łączną wartość wszystkich spisanych składników majątku.
Wybór formy zależy od preferencji przedsiębiorcy, jednak systemy e-księgowości często ułatwiają wprowadzenie remanentu w formie sumarycznej.
Księgowanie remanentu początkowego
Remanent początkowy to nic innego jak wartość remanentu końcowego z roku poprzedniego, przeniesiona na nowy rok. W KPiR jest on wpisywany jako pierwsza pozycja w nowym roku podatkowym. Oznacza to, że rozpoczynając nowy rok księgowy, pierwszym wpisem w KPiR powinien być remanent początkowy, którego wartość jest równa wartości remanentu końcowego z poprzedniego roku.
Przykład:
Załóżmy, że remanent końcowy na 31 grudnia 2023 roku wykazał wartość 15 000 zł. W KPiR za rok 2023, 15 000 zł zostanie wpisane jako ostatnia pozycja. Następnie, rozpoczynając KPiR za rok 2024, pierwszą pozycją będzie remanent początkowy o wartości 15 000 zł.
Termin i sposób przeprowadzenia remanentu
Choć remanent końcowy dotyczy stanu na 31 grudnia, samo przeprowadzenie spisu z natury nie musi odbywać się dokładnie tego dnia. Ważne jest, aby remanent odzwierciedlał stan magazynu na dzień 31 grudnia. Spis można rozpocząć wcześniej i zakończyć później, jednak należy uwzględnić wszystkie ruchy towarów i materiałów, które miały miejsce do 31 grudnia. Jeżeli remanent zakończy się przed 31 grudnia, konieczne jest jego uzupełnienie o ewentualne zmiany stanu magazynu do końca roku.
Sposób przeprowadzenia remanentu:
- Ustalenie składu komisji inwentaryzacyjnej: Zazwyczaj w skład komisji wchodzi właściciel firmy lub osoba odpowiedzialna za księgowość, oraz osoba odpowiedzialna za magazyn.
- Przygotowanie arkuszy spisowych: Arkusze powinny zawierać kolumny na nazwę składnika majątku, jednostkę miary, ilość, cenę jednostkową i wartość.
- Spis z natury: Dokładne policzenie i spisanie wszystkich składników majątku objętych remanentem.
- Wycena remanentu: Ustalenie wartości spisanych składników majątku. Najczęściej stosuje się ceny zakupu lub ceny rynkowe.
- Porównanie z ewidencją księgową: Weryfikacja zgodności stanu spisanego z ewidencją magazynową (jeśli jest prowadzona).
- Sporządzenie protokołu z remanentu: Protokół powinien zawierać datę i miejsce przeprowadzenia remanentu, skład komisji, wyniki spisu, ewentualne różnice inwentaryzacyjne i podpisy członków komisji.
Dodawanie remanentu w systemie eKsięgowość (na przykładzie eKsięgowość)
Systemy e-księgowości znacząco ułatwiają proces dodawania i księgowania remanentu. Poniżej przedstawiamy instrukcję krok po kroku, jak dodać remanent początkowy lub końcowy w systemie eKsięgowość (na podstawie informacji dostarczonych przez użytkownika).
- Zaloguj się do panelu eKsięgowość. Adres panelu to zazwyczaj https://panel.homebiuro.pl/. Wprowadź swój login i hasło.
- Przejdź do sekcji „Ewidencje” -> „KPiR”. Znajdź w menu głównym opcję „Ewidencje”, a następnie wybierz „KPiR”.
- Kliknij zakładkę „Remanenty”. W górnej części ekranu KPiR znajdź i kliknij zakładkę „Remanenty”.
- Dodaj nowy remanent. Kliknij przycisk „Dodaj” -> „Remanent”, który znajduje się zazwyczaj w lewym górnym rogu ekranu.
- Wypełnij formularz remanentu:
- Rodzaj: Wybierz z rozwijanej listy, czy chcesz utworzyć remanent „Początkowy” czy „Końcowy”.
- Data: Wprowadź datę remanentu. Dla remanentu końcowego będzie to 31 grudnia, a dla początkowego 1 stycznia.
- Wartość: Wpisz łączną wartość remanentu, ustaloną w wyniku spisu z natury i wyceny.
- Zapisz remanent. Kliknij przycisk „Zapisz”, aby utworzyć remanent.
- Edycja lub usunięcie remanentu (opcjonalnie). Po utworzeniu remanentu, możesz go edytować lub usunąć, korzystając z ikony koła zębatego (ustawień) znajdującej się po prawej stronie rekordu remanentu.
Pamiętaj, że powyższa instrukcja jest ogólna i może się nieznacznie różnić w zależności od konkretnego systemu e-księgowości. W razie wątpliwości, zawsze warto skorzystać z pomocy technicznej dostawcy oprogramowania.
Najczęstsze pytania dotyczące remanentu w KPiR
Czy remanent jest obowiązkowy dla wszystkich przedsiębiorców na KPiR?
Tak, przeprowadzenie remanentu końcowego na 31 grudnia każdego roku jest obowiązkowe dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach KPiR, którzy prowadzą działalność handlową lub produkcyjną i posiadają towary, materiały, wyroby gotowe itp. na stanie.
Co zrobić, jeśli wartość remanentu początkowego różni się od końcowego z poprzedniego roku?
Wartość remanentu początkowego powinna być zawsze równa wartości remanentu końcowego z roku poprzedniego. Różnice mogą wynikać z błędów w księgowaniu lub inwentaryzacji. Należy dokładnie przeanalizować sytuację i skorygować ewentualne błędy.
Jak wycenić remanent?
Remanent wycenia się zazwyczaj według cen zakupu lub cen rynkowych obowiązujących na dzień sporządzenia remanentu. Należy stosować jednolitą metodę wyceny.
Czy muszę szczegółowo spisywać każdy towar w remanencie?
Niekoniecznie. KPiR dopuszcza uproszczoną formę remanentu, gdzie wpisuje się tylko sumaryczną wartość wszystkich składników majątku. Jednak szczegółowy spis może być pomocny w kontroli magazynu i identyfikacji ewentualnych nieprawidłowości.
Co zrobić z brakami lub nadwyżkami inwentaryzacyjnymi?
Różnice inwentaryzacyjne (braki i nadwyżki) należy wyjaśnić i udokumentować w protokole z remanentu. Braki mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, a nadwyżki za przychód, o ile zostaną odpowiednio udokumentowane i zaksięgowane.
Podsumowanie
Remanent jest nieodłącznym elementem prowadzenia KPiR. Jego prawidłowe przeprowadzenie i zaksięgowanie jest kluczowe dla rzetelności rozliczeń podatkowych i kontroli stanu magazynu. Korzystanie z systemów e-księgowości znacząco ułatwia ten proces, jednak warto pamiętać o podstawowych zasadach i terminach związanych z remanentem. Mając na uwadze powyższe wskazówki, proces inwentaryzacji i księgowania remanentu stanie się prostszy i bardziej efektywny.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Jak prawidłowo zaksięgować remanent w KPiR?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
