03/03/2022
Prowadzenie małej firmy wiąże się z wieloma wyzwaniami, a jednym z najważniejszych jest utrzymanie zdrowego przepływu pieniężnego. Każdy przedsiębiorca wie, że gotówka to król, ale wielu z nich w pewnym momencie napotyka trudności z płynnością finansową. Jak zatem śledzić pieniądze wpływające i wypływające z firmy każdego dnia? Jakie narzędzia pomogą zapewnić, że firma ma wystarczająco dużo gotówki nie tylko na przetrwanie z miesiąca na miesiąc, ale także na wzrost i rozwój? I jakie wskaźniki będą chcieli zobaczyć kredytodawcy i inwestorzy, decydując, czy zapewnić Twojej firmie niezbędne finansowanie?
- Jak obliczyć przepływ pieniężny netto?
- Jak obliczyć operacyjny przepływ pieniężny?
- Jak obliczyć przepływ pieniężny z działalności finansowej?
- Jak obliczyć przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej?
- Jak obliczyć wolny przepływ pieniężny?
- Rachunek przepływów pieniężnych a bilans i rachunek zysków i strat
- Dlaczego rachunek przepływów pieniężnych jest tak ważny?
- Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych: metoda bezpośrednia i pośrednia
- Podsumowanie
Jak obliczyć przepływ pieniężny netto?
Przepływ pieniężny netto to różnica między wszystkimi wpływami i wypływami gotówki firmy w danym okresie. Jest to kluczowy wskaźnik zdrowia finansowego firmy.

Wzór na przepływ pieniężny netto
Aby obliczyć przepływ pieniężny netto, wystarczy odjąć całkowity wypływ gotówki od całkowitego wpływu gotówki.
Przepływ pieniężny netto = Całkowite wpływy gotówki – Całkowite wypływy gotówki
Równoważenie wpływów i wypływów gotówki jest niezbędne do utrzymania zdrowej kondycji firmy.
Przykład przepływu pieniężnego netto
Jeśli firma A miała:
- Wpływ gotówki: 150 000 zł
- Wypływ gotówki: 100 000 zł
Przepływ pieniężny netto wyniósłby 50 000 zł.
Wpływ gotówki (150 000 zł) - Wypływ gotówki (100 000 zł) = Przepływ pieniężny netto (50 000 zł)
Możliwe jest również obliczenie przepływu pieniężnego netto poprzez dodanie całkowitej wartości trzech zmiennych, które już uwzględniają wpływy i wypływy gotówki:
Przepływ pieniężny netto = Operacyjny przepływ pieniężny + Przepływ pieniężny z działalności finansowej (netto) + Przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej (netto)
Jak obliczyć operacyjny przepływ pieniężny?
Operacyjny przepływ pieniężny (OCF) przedstawia zdolność firmy do generowania gotówki z jej normalnej działalności operacyjnej.
Wzór na operacyjny przepływ pieniężny
Aby obliczyć operacyjny przepływ pieniężny, dodaj swój dochód netto i wydatki niepieniężne, a następnie odejmij zmianę w kapitale obrotowym.
Operacyjny przepływ pieniężny = Dochód netto + Wydatki niepieniężne – Zmiana w kapitale obrotowym
Wszystkie te elementy można znaleźć w rachunku przepływów pieniężnych.
Przykład operacyjnego przepływu pieniężnego
Jeśli firma B miała:
- Dochód netto: 250 000 zł
- Wydatki niepieniężne: 100 000 zł
- Zmiana w kapitale obrotowym: 50 000 zł
Operacyjny przepływ pieniężny wyniósłby 300 000 zł.
Dochód netto (250 000 zł) + Wydatki niepieniężne (100 000 zł) - Zmiana w kapitale obrotowym (50 000 zł) = Operacyjny przepływ pieniężny (300 000 zł)
Jak obliczyć przepływ pieniężny z działalności finansowej?
Przepływ pieniężny z działalności finansowej (CFF) to przepływ gotówki netto między firmą a jej właścicielami, wierzycielami i inwestorami. Odzwierciedla on strukturę finansowania firmy.
Wzór na przepływ pieniężny z działalności finansowej
Aby obliczyć przepływ pieniężny z działalności finansowej, dodaj wypłacone dywidendy do wykupu długu i kapitału własnego, a następnie odejmij całkowitą liczbę od wpływów gotówki z emisji kapitału własnego lub długu.
Przepływ pieniężny z działalności finansowej = Wpływy gotówki z emisji kapitału własnego lub długu - (Wypłacone dywidendy + Wykup długu i kapitału własnego)
Te elementy również można znaleźć w rachunku przepływów pieniężnych.
Przykład przepływu pieniężnego z działalności finansowej
Jeśli firma C miała:
- Wpływy gotówki z emisji kapitału własnego lub długu: 150 000 zł
- Wypłacone dywidendy: 20 000 zł
- Wykup długu i kapitału własnego: 50 000 zł
Przepływ pieniężny z działalności finansowej wyniósłby 80 000 zł.

Wpływy gotówki z emisji kapitału własnego lub długu (150 000 zł) - (Wypłacone dywidendy (20 000 zł) + Wykup długu i kapitału własnego (50 000 zł)) = Przepływ pieniężny z działalności finansowej (80 000 zł)
Jak obliczyć przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej?
Przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej (CFI) to wpływ lub wypływ gotówki netto z wydatków kapitałowych, fuzji i przejęć oraz zakupu/sprzedaży zbywalnych papierów wartościowych.
Wzór na przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej
Aby obliczyć przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej, dodaj zakupy lub sprzedaż nieruchomości, zakładów i urządzeń, innych przedsiębiorstw oraz zbywalnych papierów wartościowych.
CFI = Zakup/Sprzedaż nieruchomości, zakładów i urządzeń + Zakup/Sprzedaż innych przedsiębiorstw + Zakup/Sprzedaż zbywalnych papierów wartościowych
Te pozycje są wymienione w rachunku przepływów pieniężnych, ale można je również zidentyfikować, porównując aktywa trwałe w bilansie za dwa okresy.
Przykład przepływu pieniężny z działalności inwestycyjnej
Jeśli firma D miała:
- Zakup/Sprzedaż nieruchomości, zakładów i urządzeń: 50 000 zł
- Zakup/Sprzedaż innych przedsiębiorstw: 75 000 zł
- Zakup/Sprzedaż zbywalnych papierów wartościowych: 25 000 zł
Przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej wyniósłby 150 000 zł.
Zakup/Sprzedaż nieruchomości, zakładów i urządzeń (50 000 zł) + Zakup/Sprzedaż innych przedsiębiorstw (75 000 zł) + Zakup/Sprzedaż zbywalnych papierów wartościowych (25 000 zł) = Przepływ pieniężny z działalności inwestycyjnej (150 000 zł)
Jak obliczyć wolny przepływ pieniężny?
Wolny przepływ pieniężny to gotówka pozostała po tym, jak firma wywiązała się ze wszystkich swoich zobowiązań. Jest niezbędny do planowania przyszłych wydatków, ponieważ pokazuje, jaką gotówką dysponuje firma.
Wzór na wolny przepływ pieniężny
Aby obliczyć wolny przepływ pieniężny, dodaj swój dochód netto i wydatki niepieniężne, a następnie odejmij zmianę w kapitale obrotowym i nakłady inwestycyjne.
Wolny przepływ pieniężny = Dochód netto + Wydatki niepieniężne - Zmiana w kapitale obrotowym - Nakłady inwestycyjne
Przykład wolnego przepływu pieniężnego
Jeśli firma E miała:
- Dochód netto: 200 000 zł
- Wydatki niepieniężne: 100 000 zł
- Wzrost kapitału obrotowego: 125 000 zł
- Nakłady inwestycyjne: 50 000 zł
Wolny przepływ pieniężny wyniósłby 125 000 zł.
Dochód netto (200 000 zł) + Wydatki niepieniężne (100 000 zł) - Wzrost kapitału obrotowego (125 000 zł) - Nakłady inwestycyjne (50 000 zł) = Wolny przepływ pieniężny (125 000 zł)
Możesz również obliczyć wolny przepływ pieniężny (FCF), biorąc gotówkę generowaną z normalnej działalności operacyjnej i odejmując nakłady inwestycyjne, czyli pieniądze przeznaczone na nabycie lub utrzymanie aktywów trwałych:
Wolny przepływ pieniężny = Operacyjny przepływ pieniężny - Nakłady inwestycyjne
Wszystkie te informacje można uzyskać z rachunku zysków i strat.
- Dochód netto to wynik finansowy netto.
- Wydatki niepieniężne obejmują amortyzację, umorzenie i podatki.
- Kapitał obrotowy to różnica między aktywami obrotowymi a zobowiązaniami krótkoterminowymi firmy.
- Nakłady inwestycyjne można również znaleźć w rachunku przepływów pieniężnych.
Podstawowy FCF nie uwzględnia zmian zadłużenia, więc gdy firma zaciąga nowe zadłużenie, podstawowy wolny przepływ pieniężny za ten okres może być myląco pozytywny. Dlatego też, wolny przepływ pieniężny z dźwignią, znany również jako wolny przepływ pieniężny do kapitału własnego (FCFE), może być dokładniejszy.
FCFE = Wolny przepływ pieniężny - (wyemitowany dług - spłacony dług)
Dług wyemitowany i spłacony w danym okresie można znaleźć w rachunku przepływów pieniężnych.
Inwestorzy wykorzystują niezdyskontowany wolny przepływ pieniężny, znany również jako wolny przepływ pieniężny do firmy (FCFF), przy szacowaniu wartości przedsiębiorstwa firmy. FCFF jest hipotetycznym pomiarem wolnej gotówki, którą firma miałaby do dyspozycji, gdyby nie miała zadłużenia. Umożliwia bezpośrednie porównanie firm o bardzo różnych strukturach kapitałowych w celach wyceny.

Aby obliczyć FCFF, najpierw oblicz zysk przed odsetkami i podatkami (EBIT).
EBIT = Dochód netto - Odsetki - Podatki
Teraz przelicz linię podatków w rachunku zysków i strat, aby wykluczyć element odsetek (ponieważ odsetki od długu zazwyczaj wiążą się z ulgą podatkową). Następnie przelicz operacyjny przepływ pieniężny (patrz wzór powyżej) z nową wartością podatku. Na koniec zastosuj wzór FCF, aby uzyskać wartość FCFF.
Rachunek przepływów pieniężnych a bilans i rachunek zysków i strat
Często mylony z bilansem i rachunkiem zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych oferuje unikalne spojrzenie na kondycję finansową firmy. Podczas gdy bilans przedstawia aktywa, pasywa i kapitał własny w określonym momencie, a rachunek zysków i strat pokazuje rentowność w danym okresie, rachunek przepływów pieniężnych skupia się wyłącznie na przepływach gotówki.
Bilans pokazuje, co firma posiada i jest winna w danym momencie, natomiast rachunek przepływów pieniężnych ilustruje, jak gotówka przepływa przez firmę w określonym czasie, zazwyczaj w miesiącu.
Rachunek zysków i strat pokazuje zyski i straty firmy, ale niekoniecznie odzwierciedla rzeczywisty przepływ gotówki. Na przykład, amortyzacja jest kosztem niepieniężnym, który obniża zysk netto, ale nie wpływa na gotówkę. Rachunek przepływów pieniężnych koryguje te różnice, aby pokazać rzeczywisty przepływ gotówki.
Dlaczego rachunek przepływów pieniężnych jest tak ważny?
Rachunek przepływów pieniężnych jest niezbędny z kilku powodów:
- Pokazuje płynność finansową: Dzięki niemu wiesz dokładnie, ile gotówki operacyjnej masz do dyspozycji. To pozwala ocenić, na co Cię stać, a na co nie.
- Ukazuje zmiany w aktywach, pasywach i kapitale własnym: Prezentuje przepływy gotówki w trzech kluczowych kategoriach: operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej. To fundament rachunkowości przedsiębiorstwa.
- Umożliwia prognozowanie przyszłych przepływów pieniężnych: Rachunek przepływów pieniężnych może być podstawą do tworzenia projekcji przepływów pieniężnych, co jest kluczowe w długoterminowym planowaniu biznesowym.
- Jest wymagany przez kredytodawców i inwestorów: Ubiegając się o kredyt lub linię kredytową, aktualny rachunek przepływów pieniężnych jest niezbędny.
Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych: metoda bezpośrednia i pośrednia
Istnieją dwie główne metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych: metoda bezpośrednia i metoda pośrednia. Obie są akceptowane, ale metoda pośrednia jest częściej preferowana przez małe firmy.
Metoda bezpośrednia
W metodzie bezpośredniej rejestrujesz przepływy gotówki w miarę ich występowania. Wpływy i wypływy gotówki z działalności operacyjnej są prezentowane w sposób szczegółowy, co daje klarowny obraz źródeł i kierunków przepływów pieniężnych.
Metoda pośrednia
Metoda pośrednia jest prostsza i polega na korekcie zysku netto o pozycje niepieniężne, zmiany stanu kapitału obrotowego oraz zyski i straty z działalności inwestycyjnej i finansowej. Zaczyna się od zysku netto z rachunku zysków i strat, a następnie dokonuje się korekt, aby dojść do operacyjnego przepływu pieniężnego.
Większość małych firm preferuje metodę pośrednią ze względu na jej prostotę. Przykłady rachunku przepływów pieniężnych przedstawione w tym artykule bazują na metodzie pośredniej.
Podsumowanie
Regularne obliczanie przepływów pieniężnych za pomocą przedstawionych wzorów może pomóc uniknąć problemów z płynnością finansową i utrzymać dokładny obraz zdrowia finansowego Twojej firmy. Niezależnie od wybranej metody, kluczowe jest systematyczne monitorowanie przepływów pieniężnych i wykorzystywanie rachunku przepływów pieniężnych jako narzędzia do podejmowania świadomych decyzji biznesowych.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Przepływy pieniężne: klucz do finansowej stabilności firmy, możesz odwiedzić kategorię Finanse.
