28/09/2022
Bilans budżetowy jest prognozą aktywów, pasywów i kapitału własnego firmy na koniec okresu budżetowego. Jest on kluczowym elementem budżetu głównego i dostarcza cennych informacji o przewidywanej pozycji finansowej przedsiębiorstwa. Sporządzenie bilansu budżetowego pozwala menedżerom na ocenę wpływu planowanych działań operacyjnych i inwestycyjnych na ogólną kondycję finansową firmy. Umożliwia identyfikację potencjalnych problemów finansowych z wyprzedzeniem i podjęcie odpowiednich działań korygujących.
Co to jest bilans budżetowy?
Bilans budżetowy, zwany również projekcją bilansu, to prognoza stanu aktywów, pasywów i kapitału własnego przedsiębiorstwa na określony przyszły moment, zazwyczaj na koniec okresu budżetowego. W przeciwieństwie do bilansu rzeczywistego, który przedstawia rzeczywisty stan finansowy firmy na dany dzień, bilans budżetowy jest planem finansowym, opartym na przewidywaniach i założeniach.
Przygotowanie bilansu budżetowego wymaga szczegółowej analizy każdego konta bilansowego. Punktem wyjścia jest bilans sporządzony na koniec poprzedniego okresu. Następnie, menedżerowie analizują wpływ planowanych działań na każde konto. Wiele kont jest powiązanych z elementami budżetu operacyjnego oraz przepływami pieniężnymi.
Kroki do sporządzenia bilansu budżetowego
Proces sporządzania bilansu budżetowego jest złożony i często wymaga przygotowania szczegółowych harmonogramów i analiz. Obejmuje on szereg kroków, które pomagają w systematycznym podejściu do prognozowania poszczególnych pozycji bilansowych:
- Analiza bilansu początkowego: Punktem wyjścia jest bilans rzeczywisty na początek okresu budżetowego. Stanowi on podstawę do prognozowania zmian w poszczególnych kontach.
- Prognozowanie sald kont aktywów obrotowych: Obejmuje prognozowanie sald konta środków pieniężnych (na podstawie budżetu przepływów pieniężnych), należności (na podstawie budżetu sprzedaży i polityki kredytowej), zapasy materiałów i zapasy wyrobów gotowych (na podstawie budżetu produkcji i zakupów materiałów).
- Prognozowanie sald kont aktywów trwałych: Uwzględnia salda początkowe, planowane inwestycje w środki trwałe, sprzedaż środków trwałych oraz amortyzację.
- Prognozowanie sald kont pasywów bieżących: Obejmuje prognozowanie zobowiązań handlowych (na podstawie budżetu zakupów i warunków płatności), zobowiązań podatkowych (na podstawie prognozowanego dochodu i stawek podatkowych) i innych zobowiązań krótkoterminowych.
- Prognozowanie sald kont kapitału własnego: Uwzględnia kapitał początkowy, zysk netto z budżetu zysków i strat oraz wypłaty dywidend.
- Zestawienie bilansu budżetowego: Po prognozowaniu wszystkich pozycji bilansowych, należy je zestawić w formie bilansu, upewniając się, że zachowana jest zasada bilansowa (Aktywa = Pasywa + Kapitał własny).
- Analiza i weryfikacja: Ostatnim krokiem jest analiza i weryfikacja bilansu budżetowego. Należy sprawdzić, czy bilans jest spójny z innymi budżetami cząstkowymi i czy założenia przyjęte do prognozowania są realistyczne.
Analiza poszczególnych pozycji bilansu
Przyjrzyjmy się bliżej, jak prognozuje się poszczególne pozycje bilansu budżetowego:
Kasa
Saldo końcowe konta środków pieniężnych jest pobierane z budżetu przepływów pieniężnych. Budżet przepływów pieniężnych uwzględnia wpływy i wydatki pieniężne, co pozwala na prognozowanie stanu kasy na koniec okresu budżetowego.
Należności
Saldo należności odzwierciedla sprzedaż kredytową, za którą płatności nie zostały jeszcze otrzymane. Prognozowanie należności wymaga uwzględnienia polityki kredytowej firmy, terminów płatności i przewidywanego poziomu sprzedaży kredytowej.
Zapasy
W przypadku przedsiębiorstw produkcyjnych, wyróżniamy dwa rodzaje zapasów: zapasy materiałów i zapasy wyrobów gotowych. Zapasy materiałów są prognozowane na podstawie budżetu zakupów materiałów, uwzględniając planowany poziom zapasów końcowych. Zapasy wyrobów gotowych są prognozowane na podstawie budżetu produkcji i kosztu produkcji jednostkowej, z uwzględnieniem planowanych zapasów końcowych wyrobów gotowych.
Środki trwałe
Prognozowanie środków trwałych obejmuje analizę sald początkowych, planowanych inwestycji w środki trwałe (budżet nakładów kapitałowych), sprzedaży środków trwałych oraz amortyzacji. Amortyzacja jest kosztem systematycznego rozłożenia wartości środka trwałego w czasie jego użytkowania.
Zobowiązania bieżące
Prognozowanie zobowiązań bieżących koncentruje się na zobowiązaniach handlowych, zobowiązaniach podatkowych i innych zobowiązaniach krótkoterminowych. Zobowiązania handlowe są prognozowane na podstawie budżetu zakupów i warunków płatności. Zobowiązania podatkowe są prognozowane na podstawie budżetu zysków i strat i stawek podatkowych.
Kapitał własny
Prognozowanie kapitału własnego uwzględnia kapitał początkowy, zysk netto z budżetu zysków i strat oraz wypłaty dywidend. Zysk netto zwiększa kapitał własny, natomiast wypłaty dywidend go zmniejszają.
Przykład bilansu budżetowego (GelSoft)
Poniżej przedstawiono przykład bilansu budżetowego firmy GelSoft. Przyjrzyjmy się, jak poszczególne pozycje bilansowe są prognozowane na podstawie danych z poprzednich budżetów cząstkowych.
| GelSoft | Bilans Budżetowy | Początek Roku | Koniec Roku |
|---|---|---|---|
| AKTYWA | |||
| Aktywa Obrotowe | Kasa | 250 000 $ | 966 464 $ |
| Należności | 500 000 $ | 629 748 $ | |
| Zapasy Materiałów | 275 000 $ | 123 200 $ | |
| Zapasy Wyrobów Gotowych | 600 000 $ | 364 176 $ | |
| Suma Aktywów Obrotowych | 1 625 000 $ | 2 083 588 $ | |
| Środki Trwałe | Wyposażenie Fabryki | 1 800 000 $ | 1 800 000 $ |
| Mniej: Amortyzacja Wyposażenia Fabryki | (400 000 $) | (600 000 $) | |
| Wyposażenie Ogólne | 500 000 $ | 500 000 $ | |
| Mniej: Amortyzacja Wyposażenia Ogólnego | (200 000 $) | (200 000 $) | |
| Suma Środków Trwałych | 1 700 000 $ | 1 400 000 $ | |
| Suma Aktywów | 3 325 000 $ | 3 483 588 $ | |
| PASYWA I KAPITAŁ WŁASNY | |||
| Zobowiązania Bieżące | Zobowiązania Handlowe | 300 000 $ | 268 063 $ |
| Zobowiązania Podatkowe | 20 000 $ | 63 152 $ | |
| Suma Zobowiązań Bieżących | 320 000 $ | 331 215 $ | |
| Kapitał Własny | Zyski Zatrzymane | 1 005 000 $ | 1 152 373 $ |
| Kapitał Wpłacony przez Właścicieli | 2 000 000 $ | 2 000 000 $ | |
| Suma Kapitału Własnego | 3 005 000 $ | 3 152 373 $ | |
| Suma Pasywów i Kapitału Własnego | 3 325 000 $ | 3 483 588 $ | |
W powyższym przykładzie, saldo końcowe kasy zostało zaczerpnięte z budżetu przepływów pieniężnych. Saldo należności jest prognozowane na podstawie procentu sprzedaży kwartalnej, która zostanie spłacona w następnym kwartale. Zapasy materiałów i wyrobów gotowych są prognozowane na podstawie planowanych poziomów zapasów końcowych i kosztów jednostkowych. Amortyzacja środków trwałych jest uwzględniona na podstawie budżetu kosztów ogólnych produkcji i budżetu kosztów sprzedaży i administracji.
Podsumowanie i Wskazówki
Sporządzenie bilansu budżetowego jest ważnym etapem procesu budżetowania. Dostarcza on kompleksowego obrazu przewidywanej pozycji finansowej firmy i umożliwia menedżerom podejmowanie świadomych decyzji biznesowych. Pamiętaj o dokładnej analizie danych wejściowych, realistycznych założeniach i regularnej weryfikacji budżetu. Bilans budżetowy jest narzędziem dynamicznym, które powinno być aktualizowane w miarę zmian warunków rynkowych i strategii firmy.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Jakie są główne korzyści ze sporządzania bilansu budżetowego?
- Bilans budżetowy pomaga w planowaniu finansowym, ocenie rentowności planowanych działań, identyfikacji potencjalnych problemów finansowych i monitorowaniu wyników finansowych.
- Jak często należy sporządzać bilans budżetowy?
- Zazwyczaj bilans budżetowy sporządza się rocznie, ale można również sporządzać go kwartalnie lub miesięcznie, w zależności od potrzeb firmy.
- Jakie inne budżety są potrzebne do sporządzenia bilansu budżetowego?
- Do sporządzenia bilansu budżetowego potrzebne są budżet sprzedaży, budżet produkcji, budżet zakupów materiałów, budżet kosztów operacyjnych, budżet przepływów pieniężnych i budżet nakładów kapitałowych.
- Czy bilans budżetowy zawsze musi się bilansować?
- Tak, bilans budżetowy, podobnie jak bilans rzeczywisty, musi się bilansować, co oznacza, że suma aktywów musi być równa sumie pasywów i kapitału własnego.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Jak sporządzić bilans budżetowy?, możesz odwiedzić kategorię Bilans.