01/05/2022
W dzisiejszym świecie transakcje bezgotówkowe zyskują na popularności, a karty płatnicze są powszechnie stosowane w biznesie. Często zdarza się, że pracownicy lub właściciele firm regulują firmowe zobowiązania, korzystając z prywatnych kart płatniczych. Jak prawidłowo ująć taką transakcję w księgach rachunkowych? Ten artykuł szczegółowo omawia ten aspekt księgowości, przedstawiając krok po kroku, jak zaksięgować fakturę zapłaconą prywatną kartą, aby zachować porządek i zgodność z przepisami.

Księgowanie faktury – podstawowe zasady
Zanim przejdziemy do specyfiki płatności prywatną kartą, warto przypomnieć ogólne zasady księgowania faktur. Faktura dokumentująca zakup towarów lub usług jest podstawowym dokumentem księgowym. Zgodnie z ogólnymi zasadami, fakturę w księgach rachunkowych ujmuje się w dacie jej wystawienia, a nie w dacie zapłaty. Księgowanie standardowej faktury zakupowej obejmuje zazwyczaj następujące kroki:
- Ujęcie wartości brutto faktury na stronie Wn konta Rozliczenie zakupu (konto 30) i stronie Ma konta Rozrachunki z dostawcami (konto 21).
- Ujęcie podatku VAT naliczonego podlegającego odliczeniu na stronie Wn konta VAT naliczony i jego rozliczenie (konto 22-2) i stronie Ma konta Rozliczenie zakupu (konto 30).
- Ujęcie wartości netto faktury na odpowiednich kontach kosztowych (zależnych od rodzaju zakupu, np. Materiały, Usługi obce, Amortyzacja) po stronie Wn i stronie Ma konta Rozliczenie zakupu (konto 30).
Powyższe księgowania dotyczą standardowej sytuacji, gdzie faktura jest wystawiona na firmę i płatność zostanie dokonana z firmowego konta bankowego. Sytuacja komplikuje się, gdy płatność regulowana jest z prywatnych środków.
Faktura zapłacona prywatną kartą – specyfika księgowania
Gdy faktura firmowa zostaje opłacona prywatną kartą pracownika, właściciela lub wspólnika, sposób ujęcia samej faktury w księgach rachunkowych pozostaje zasadniczo taki sam, jak opisano powyżej. Różnica pojawia się w momencie księgowania zapłaty zobowiązania.
W sytuacji, gdy zobowiązanie wobec dostawcy zostało uregulowane prywatną kartą, konieczne jest przeksięgowanie tego zobowiązania z konta Rozrachunki z dostawcami na konto odzwierciedlające rozrachunki z osobą, która dokonała płatności prywatnymi środkami.
Księgowanie płatności prywatną kartą pracownika
Jeżeli fakturę opłacił pracownik z prywatnej karty, przeksięgowanie zobowiązania dokonuje się zapisem:
- Strona Wn: konto Rozrachunki z dostawcami (konto 21) – zamykamy zobowiązanie wobec dostawcy.
- Strona Ma: konto Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4) – w analityce konieczne jest wskazanie imienia i nazwiska pracownika.
Konto Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4) jest kontem rozrachunkowym, na którym gromadzone są należności i zobowiązania wobec pracowników, które nie są związane z wynagrodzeniami. W tym przypadku, pojawia się zobowiązanie firmy wobec pracownika z tytułu poniesionego przez niego wydatku firmowego.
Zwrot środków pracownikowi
Po dokonaniu płatności prywatną kartą, firma jest zobowiązana do zwrotu pracownikowi poniesionych wydatków. Zwrot środków może nastąpić na kilka sposobów:
- Przelewem na rachunek bankowy pracownika:
- Strona Wn: konto Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4) – zmniejszamy zobowiązanie wobec pracownika.
- Strona Ma: konto Rachunek bieżący (konto 13-0) – wypływ środków z firmowego rachunku bankowego.
- Wypłatą gotówki z kasy:
- Strona Wn: konto Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4) – zmniejszamy zobowiązanie wobec pracownika.
- Strona Ma: konto Kasa (konto 10) – wypływ gotówki z kasy firmy.
Księgowanie płatności prywatną kartą właściciela/wspólnika
W przypadku, gdy fakturę opłacił właściciel firmy lub wspólnik z prywatnej karty, przeksięgowanie zobowiązania następuje analogicznie, jednak z wykorzystaniem innego konta rozrachunkowego:
- Strona Wn: konto Rozrachunki z dostawcami (konto 21).
- Strona Ma: konto Pozostałe rozrachunki (konto 24) – w analityce należy wskazać Rozrachunki z właścicielem lub Konto imienne wspólnika.
Konto Pozostałe rozrachunki (konto 24) jest kontem ogólnym, na którym można ewidencjonować różnego rodzaju rozrachunki, w tym z właścicielami i wspólnikami. W tym przypadku, odzwierciedla ono zobowiązanie firmy wobec właściciela/wspólnika z tytułu poniesionego przez niego wydatku firmowego.
Zwrot środków właścicielowi/wspólnikowi
Zwrot środków właścicielowi lub wspólnikowi przebiega analogicznie jak w przypadku pracownika, z tą różnicą, że zamiast konta Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4) wykorzystywane jest konto Pozostałe rozrachunki (konto 24):
- Przelewem na rachunek bankowy właściciela/wspólnika:
- Strona Wn: konto Pozostałe rozrachunki (konto 24).
- Strona Ma: konto Rachunek bieżący (konto 13-0).
- Wypłatą gotówki z kasy:
- Strona Wn: konto Pozostałe rozrachunki (konto 24).
- Strona Ma: konto Kasa (konto 10).
Przykład księgowania faktury opłaconej prywatną kartą właściciela
Załóżmy, że właściciel firmy zakupił materiały biurowe o wartości brutto 738 zł (w tym VAT 138 zł). Za zakup zapłacił prywatną kartą płatniczą. Zwrot środków nastąpił przelewem na jego prywatny rachunek bankowy.
| Opis operacji | Kwota | Konto Wn | Konto Ma |
|---|---|---|---|
| Faktura za materiały biurowe (wartość brutto) | 738 zł | 30 | 21 |
| VAT naliczony | 138 zł | 22-2 | 30 |
| Wartość netto | 600 zł | 40 | 30 |
| Przeksięgowanie zobowiązania (zapłata prywatną kartą) | 738 zł | 21 | 24 |
| Zwrot środków właścicielowi (przelew bankowy) | 738 zł | 24 | 13-0 |
Płatności kartą walutową
Sytuacja staje się nieco bardziej złożona, gdy płatność prywatną kartą dotyczy faktury w walucie obcej lub wydatków poniesionych podczas zagranicznej podróży służbowej. W takich przypadkach, istotne staje się prawidłowe przeliczenie waluty na złote i uwzględnienie ewentualnych różnic kursowych. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, operacje w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych po kursie faktycznie zastosowanym w dniu operacji lub po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień operacji (w zależności od rodzaju operacji i polityki rachunkowości firmy).
W przypadku płatności kartą walutową podczas podróży służbowej, bank przelicza kwotę transakcji na złote po kursie sprzedaży banku obowiązującym w dniu rozliczenia transakcji. Koszty podróży służbowej w walucie obcej zasadniczo przelicza się po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień rozliczenia kosztów. Różnice kursowe, które mogą powstać w wyniku tych przeliczeń, zalicza się do przychodów finansowych lub kosztów finansowych, w zależności od ich charakteru.
Dokumentacja i dowody księgowe
Niezależnie od formy płatności, kluczowe jest posiadanie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej transakcję. W przypadku faktury opłaconej prywatną kartą, oprócz samej faktury, warto posiadać:
- Potwierdzenie płatności kartą (np. wyciąg z rachunku karty pracownika/właściciela, potwierdzenie transakcji z terminala płatniczego).
- Wniosek pracownika o zwrot poniesionych wydatków (jeśli dotyczy).
- Dowód zwrotu środków (np. potwierdzenie przelewu, raport kasowy).
Kompletna i prawidłowa dokumentacja jest niezbędna dla celów księgowych i podatkowych, a także w przypadku ewentualnej kontroli.
Podsumowanie
Księgowanie faktury opłaconej prywatną kartą pracownika lub właściciela wymaga nieco więcej uwagi niż standardowa płatność z firmowego konta. Kluczowe jest prawidłowe przeksięgowanie zobowiązania z konta Rozrachunki z dostawcami na odpowiednie konto rozrachunkowe (Pozostałe rozrachunki z pracownikami lub Pozostałe rozrachunki) oraz udokumentowanie zwrotu środków. Zachowanie porządku w dokumentacji i prawidłowe księgowanie transakcji z prywatnych kart pozwoli uniknąć błędów i zapewni przejrzystość w księgach rachunkowych firmy.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie konto księgowe należy użyć do rozliczeń z pracownikiem, który zapłacił prywatną kartą?
Do rozliczeń z pracownikiem należy użyć konta Pozostałe rozrachunki z pracownikami (konto 23-4). W analityce należy wskazać imię i nazwisko pracownika.
Jakie konto księgowe należy użyć do rozliczeń z właścicielem firmy, który zapłacił prywatną kartą?
Do rozliczeń z właścicielem firmy należy użyć konta Pozostałe rozrachunki (konto 24). W analityce należy wskazać Rozrachunki z właścicielem.
Czy konieczne jest posiadanie potwierdzenia płatności kartą prywatną?
Tak, posiadanie potwierdzenia płatności kartą prywatną jest zalecane. Może to być wyciąg z rachunku karty, potwierdzenie transakcji z terminala lub inny dokument potwierdzający dokonanie płatności prywatnymi środkami na rzecz firmy.
Co zrobić, gdy faktura jest w walucie obcej i płatność dokonano kartą walutową?
W przypadku faktur w walucie obcej i płatności kartą walutową, należy pamiętać o prawidłowym przeliczeniu waluty na złote i uwzględnieniu ewentualnych różnic kursowych. Należy stosować kursy walut zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości i polityką rachunkowości firmy.
Czy płatność prywatną kartą pracownika/właściciela jest prawidłowa z punktu widzenia księgowości?
Tak, płatność prywatną kartą pracownika lub właściciela za wydatki firmowe jest dopuszczalna i prawidłowa z punktu widzenia księgowości, pod warunkiem prawidłowego udokumentowania i zaksięgowania transakcji, zgodnie z zasadami opisanymi w tym artykule.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Faktura opłacona prywatną kartą pracownika - księgowanie, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
