09/07/2024
Korzystanie z gazu płynnego LPG do ogrzewania domów i firm staje się coraz popularniejsze, szczególnie w miejscach oddalonych od sieci gazu ziemnego. Bezpieczeństwo instalacji gazowych jest kluczowe, dlatego w Polsce nadzór nad nimi sprawuje Urząd Dozoru Technicznego (UDT). W tym artykule odpowiemy na pytanie, czy zbiornik na gaz wymaga dozoru UDT i jakie obowiązki z tego wynikają.

Czym jest Urząd Dozoru Technicznego (UDT)?
Urząd Dozoru Technicznego (UDT) to państwowa jednostka inspekcyjna, która dba o bezpieczeństwo urządzeń technicznych w Polsce. UDT działa na podstawie przepisów prawa i ma na celu minimalizowanie ryzyka związanego z eksploatacją urządzeń, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego lub środowiska. W kontekście instalacji gazowych, UDT nadzoruje zbiorniki ciśnieniowe, w tym zbiorniki na gaz płynny LPG.
Czy zbiornik na gaz LPG wymaga dozoru UDT?
Tak, zbiorniki na gaz płynny LPG, które służą do celów grzewczych i mają pojemność powyżej określonej wartości, podlegają dozorowi technicznemu UDT. Przepisy szczegółowo regulują wymagania dotyczące projektowania, produkcji, montażu, eksploatacji, napraw i modernizacji zbiorników LPG. Celem dozoru technicznego jest zapewnienie, że zbiorniki te są bezpieczne w użytkowaniu i nie stanowią zagrożenia.
Rodzaje dozoru technicznego UDT dla zbiorników LPG
Dozór techniczny nad zbiornikami LPG obejmuje kilka etapów i rodzajów badań:
1. Badania UDT u wytwórcy zbiornika
Jeszcze na etapie produkcji, zbiorniki LPG przechodzą rygorystyczne badania w obecności inspektorów UDT. Obejmują one:
- Zatwierdzenie dokumentacji technicznej zbiornika.
- Próby wytrzymałości (hydrauliczne wodne) – mające na celu sprawdzenie, czy zbiornik wytrzyma określone ciśnienie.
- Próby szczelności (pneumatyczne) – sprawdzające, czy zbiornik jest szczelny i nie ma wycieków.
- Dodatkowe badania, np. kontrola powłoki antykorozyjnej dla zbiorników podziemnych.
Po pozytywnym przejściu badań, każdy zbiornik otrzymuje paszport zbiornika, czyli dokumentację potwierdzającą zgodność z przepisami i normami. Dokumentacja ta jest obecnie często dostępna w formie elektronicznej.

2. Pierwszy odbiór zbiornika w miejscu eksploatacji
Po zamontowaniu zbiornika na posesji klienta, przeprowadzany jest pierwszy odbiór przez inspektora UDT. W tym badaniu uczestniczą również pracownicy firmy instalacyjnej. Zakres rewizji zewnętrznej obejmuje:
- Sprawdzenie stanu technicznego zbiornika – ocena wizualna pod kątem uszkodzeń, korozji itp.
- Kontrola stanu zaworów bezpieczeństwa – wraz z kontrolą ciśnienia otwarcia zaworu.
- Kontrola zgodności montażu z projektem budowlanym – sprawdzenie, czy zbiornik został zamontowany zgodnie z zatwierdzonym projektem.
- Sprawdzenie wskazań poziomowskazu – kontroli podlega poprawność wskazań poziomu gazu.
- Sprawdzenie działania sygnalizacji poziomu 85% napełnienia – system sygnalizacji przepełnienia musi działać prawidłowo.
- Stan powłoki antykorozyjnej i koloru zbiornika – szczególnie ważne dla zbiorników naziemnych, narażonych na warunki atmosferyczne.
Jeśli wszystkie badania przebiegną pomyślnie, inspektor UDT wydaje decyzję zezwalającą na eksploatację zbiornika. Decyzja ta, wraz z innymi dokumentami, jest gromadzona w Książce Rewizji zbiornika, która jest podstawowym dokumentem eksploatacyjnym. Obecnie dokumentacja jest prowadzona elektronicznie na platformie eUDT.
3. Dozór techniczny w trakcie eksploatacji zbiornika
Eksploatacja zbiornika LPG wiąże się z koniecznością przeprowadzania regularnych badań okresowych, określonych przepisami UDT. Do najważniejszych czynności dozorowych należą:
3.1. Kontrola działania zaworów bezpieczeństwa
Nie rzadziej niż co 12 miesięcy należy przeprowadzać kontrolę działania zaworów bezpieczeństwa. Poświadczenia kontroli sporządzają upoważnieni pracownicy. Bardziej szczegółowa kontrola działania i nastawy zaworów bezpieczeństwa, w obecności inspektora UDT, odbywa się nie rzadziej niż co 9 lat.
3.2. Rewizja zewnętrzna podczas pracy zbiornika
Co 3 lata przeprowadzana jest rewizja zewnętrzna, polegająca na wizualnej ocenie stanu technicznego zbiornika, stanu zaworów bezpieczeństwa, powłoki antykorozyjnej i koloru zbiornika. Sprawdzana jest również kompletność wpisów w Książce Rewizji. Rewizję zewnętrzną przeprowadza inspektor UDT.

3.3. Rewizja wewnętrzna
Rewizja wewnętrzna jest bardziej szczegółowa i obejmuje wizualną ocenę stanu ścianek zbiornika, połączeń spawanych, wzmocnień i wyposażenia zbiornika (np. poziomowskazu). Dla zbiorników podziemnych LPG, dodatkowo wymagane są pomiary grubości ścianek. Rewizja wewnętrzna przeprowadzana jest:
- Co 6 lat dla zbiorników podziemnych.
- Co 12 lat dla zbiorników naziemnych.
Rewizję wewnętrzną przeprowadzają upoważnieni pracownicy z udziałem inspektora UDT.
4. Próba ciśnieniowa (wytrzymałości) zbiornika
Co 12 lat zbiorniki LPG poddawane są próbie ciśnieniowej (wytrzymałości). Próba ta ma na celu ponowne potwierdzenie wytrzymałości zbiornika na ciśnienie robocze. W uzasadnionych przypadkach, UDT może przedłużyć okres wykonania próby ciśnieniowej. Próbę ciśnieniową przeprowadzają upoważnieni pracownicy z udziałem inspektora UDT.
Obowiązki właściciela zbiornika LPG w zakresie dozoru technicznego
Właściciel zbiornika LPG ma szereg obowiązków związanych z dozorem technicznym, w tym:
- Utrzymywanie zbiornika w dobrym stanie technicznym.
- Zapewnienie dostępu dla inspektorów UDT w celu przeprowadzenia badań.
- Przechowywanie Książki Rewizji zbiornika (lub dostępu do wersji elektronicznej) w miejscu eksploatacji.
- Terminowe wykonywanie badań okresowych i zgłaszanie zbiornika do badań odbiorczych i okresowych.
- Usuwanie wszelkich nieprawidłowości stwierdzonych podczas badań.
Konsekwencje braku dozoru technicznego
Brak ważnej decyzji UDT dopuszczającej zbiornik do eksploatacji jest równoznaczny z nielegalną eksploatacją. Konsekwencje mogą być poważne i obejmują:
- Kary finansowe nałożone przez UDT.
- Zakaz dalszej eksploatacji zbiornika do czasu uzyskania pozytywnego wyniku badań.
- W przypadku awarii spowodowanej brakiem dozoru, odpowiedzialność prawna i finansowa spoczywa na właścicielu zbiornika.
- Problemy z ubezpieczeniem instalacji gazowej.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy każdy zbiornik na gaz wymaga dozoru UDT?
Tak, zbiorniki na gaz płynny LPG o określonej pojemności, przeznaczone do celów grzewczych, podlegają dozorowi technicznemu UDT. Dotyczy to zarówno zbiorników naziemnych, jak i podziemnych.

Jak często należy przeprowadzać przeglądy UDT zbiornika LPG?
Częstotliwość przeglądów UDT zależy od rodzaju badania:
- Kontrola zaworów bezpieczeństwa: co 12 miesięcy (kontrola działania), co 9 lat (kontrola z udziałem UDT).
- Rewizja zewnętrzna: co 3 lata.
- Rewizja wewnętrzna: co 6 lat (podziemne), co 12 lat (naziemne).
- Próba ciśnieniowa: co 12 lat.
Kto przeprowadza przeglądy UDT zbiorników LPG?
Niektóre badania (np. rewizja zewnętrzna, rewizja wewnętrzna, próba ciśnieniowa) przeprowadzane są przez inspektorów UDT. Kontrole zaworów bezpieczeństwa mogą być wykonywane przez upoważnionych pracowników, ale co 9 lat wymagana jest kontrola z udziałem inspektora UDT.
Co się stanie, jeśli zbiornik LPG nie przejdzie przeglądu UDT?
Jeśli zbiornik nie przejdzie przeglądu UDT, inspektor wyda decyzję negatywną i zakaz eksploatacji. Właściciel będzie zobowiązany do naprawy lub wymiany zbiornika, a następnie ponownego zgłoszenia go do badań UDT. Eksploatacja zbiornika jest możliwa dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji UDT.
Podsumowanie
Dozór techniczny UDT jest kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacji zbiorników na gaz LPG. Regularne badania i przestrzeganie przepisów to obowiązek każdego właściciela zbiornika. Dzięki temu minimalizuje się ryzyko awarii i zapewnia bezpieczne korzystanie z instalacji gazowej przez długie lata. Pamiętaj, że bezpieczeństwo jest najważniejsze, a przepisy UDT służą ochronie życia i zdrowia.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Dozór Techniczny Zbiorników na Gaz LPG: Czy Jest Wymagany?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
