07/01/2022
Wycinka drzew, choć czasami konieczna, zawsze stanowi ingerencję w ekosystem. Aby zminimalizować negatywny wpływ na środowisko, wprowadzono nasadzenia zastępcze. Są one formą rekompensaty za usunięte drzewa i krzewy, mającą na celu przywrócenie równowagi przyrodniczej. W tym artykule omówimy, kiedy nasadzenia zastępcze są wymagane, jakie przepisy regulują tę kwestię oraz na czym polegają.

Nasadzenia zastępcze – podstawa prawna
Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, planowanie przedsięwzięć powinno uwzględniać potencjalny wpływ na środowisko. W przypadku wycinki drzew, która często jest związana z inwestycjami budowlanymi lub koniecznością usunięcia chorych czy zagrażających drzew, przepisy przewidują możliwość uzależnienia zgody na wycinkę od wykonania nasadzeń kompensacyjnych.
Organ wydający zezwolenie na wycinkę, podejmując decyzję o nasadzeniach zastępczych, bierze pod uwagę szereg czynników, takich jak:
- wartość przyrodniczą drzewa lub krzewów, w tym ich rozmiar i funkcje w ekosystemie,
- wartość kulturową,
- walory krajobrazowe,
- lokalizację.
W decyzji zezwalającej na wycinkę, uzależnionej od nasadzeń zastępczych, organ określa szczegółowo:
- miejsce nasadzeń,
- liczbę drzew lub powierzchnię krzewów,
- minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów,
- gatunek lub odmianę drzew lub krzewów,
- termin wykonania nasadzeń,
- termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń.
Dodatkowo, decyzja może zawierać warunki techniczne dotyczące wykonania nasadzeń zastępczych. Ważnym aspektem jest również uwzględnienie lokalnego planu zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu decyzji.
Warto zaznaczyć, że inicjatywa w zakresie nasadzeń kompensacyjnych może wyjść również od wnioskodawcy. Do wniosku o wycinkę drzew warto dołączyć projekt planu nasadzeń zastępczych, zawierający rysunek, mapę, informacje o liczbie, gatunkach i miejscu sadzenia drzew oraz planowany termin prac.
Na czym polegają nasadzenia kompensacyjne?
Nasadzenia zastępcze, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, to „posadzenie drzew lub krzewów w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub o powierzchni nie mniejszej niż powierzchnia usuwanych krzewów, stanowiących kompensację przyrodniczą za usuwane drzewa i krzewy”. Głównym celem jest przywrócenie równowagi przyrodniczej i wyrównanie szkód powstałych w wyniku wycinki.
Drzewa pełnią niezwykle istotne funkcje w środowisku, m.in.:
- regulują stosunki wodne i ograniczają spływ wody,
- filtrują zanieczyszczenia powietrza,
- regulują temperaturę otoczenia,
- ograniczają hałas,
- poprawiają mikroklimat,
- zmniejszają prędkość wiatru.
Są również miejscem bytowania wielu gatunków zwierząt i wpływają na bioróżnorodność. Otoczenie drzew ma także pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie ludzi oraz podnosi walory estetyczne krajobrazu.
Korzyści ekonomiczne nasadzeń zastępczych
Wykonanie nasadzeń zastępczych ma nie tylko aspekt ekologiczny, ale również ekonomiczny. Opłaty za wycinkę drzew mogą zostać odroczone na okres 3 lat od dnia wyznaczonego na wykonanie nasadzeń. W tym czasie należy dbać o posadzone rośliny, zapewniając im odpowiednie warunki do wzrostu.

Jeśli po 3 latach drzewa i krzewy zachowają żywotność, opłata za wycinkę jest umorzona. Zwolnienie z opłaty przysługuje również w przypadku, gdy rośliny nie przetrwają z przyczyn niezależnych od właściciela nieruchomości. Jednak, jeśli brak żywotności wyniknie z winy wnioskodawcy, opłata zostanie naliczona proporcjonalnie do roślin, które nie przetrwały. Opłaty są również pobierane za niewykonanie nasadzeń zastępczych.
Jakie drzewa wybrać na nasadzenia zastępcze?
Przepisy dotyczące nasadzeń zastępczych w Polsce nie są szczegółowo regulowane, pozostawiając pewną dowolność w kwestii liczby, lokalizacji i cech dendrologicznych sadzonych gatunków. Należy jednak pamiętać o wartości przyrodniczej i dendrologicznej drzew.
Chociaż formalnie wystarczy posadzić 1 drzewo za 1 wycięte, w praktyce często nie rekompensuje to strat dla środowiska. Zaleca się sadzenie kilku nowych sadzonek na miejsce jednego wyciętego drzewa, aby realnie zrekompensować straty i wzmocnić zadrzewienia.
Drzewa do nasadzeń zastępczych powinny być porównywalne do wyciętych pod względem cech takich jak:
- wiek,
- tempo wzrostu,
- obwód pnia,
- wysokość,
- współczynnik powierzchni liści.
Należy dążyć do zbilansowania kosztów nasadzeń i pielęgnacji z opłatami za wycinkę.
Istotne są również lokalne uwarunkowania. Nasadzenia powinny być dostosowane do planu zagospodarowania przestrzennego i regionalnych warunków przyrodniczych. Wybierać należy gatunki, które dobrze zaadaptują się na danym terenie, będą odporne i wzbogacą krajobraz, nie zaburzając harmonii. Niewłaściwy dobór gatunków może prowadzić do problemów w przyszłości, np. kolizji z budynkami czy infrastrukturą.
Podsumowanie
Nasadzenia zastępcze są ważnym elementem minimalizującym negatywny wpływ wycinki drzew i krzewów na środowisko. Pozwalają one nie tylko na przywrócenie równowagi przyrodniczej, ale również mogą przyczynić się do obniżenia kosztów związanych z wycinką. Warto o nie zadbać, nawet jeśli nie są wymagane prawnie, kierując się odpowiedzialnością za środowisko naturalne.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego na wycinkę drzew potrzebne jest zezwolenie?
Zezwolenie na wycinkę drzew jest wymagane w celu ochrony zieleni i kontrolowania ingerencji w środowisko. Regulacje prawne mają zapobiegać niekontrolowanej wycince i zachować cenne drzewostany.
Kiedy i w jaki sposób należy zgłosić zamiar wycinki drzewa?
Zamiar wycinki drzewa należy zgłosić, jeśli obwód pnia drzewa na wysokości 5 cm przekracza określone wartości (80cm dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i srebrzystego, 65cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platana klonolistnego, 50cm dla pozostałych gatunków). Zgłoszenie składa się w urzędzie gminy i powinno zawierać dane wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości oraz rysunek lub mapkę lokalizującą drzewa.
Jakie są konsekwencje nielegalnej wycinki drzew i krzewów?
Nielegalna wycinka drzew i krzewów skutkuje nałożeniem kary administracyjnej. Wysokość kary jest obliczana na podstawie obwodu pnia drzewa i stawki opłaty dla danego gatunku lub powierzchni krzewów.
Jaka jest kara za brak nasadzeń zastępczych?
W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, organ nie nakłada kary, lecz nalicza opłatę w pełnej wysokości za usunięcie drzew. Opłata jest naliczana proporcjonalnie do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały posadzone zgodnie z zezwoleniem.
Pamiętajmy, że dbałość o zieleń to inwestycja w przyszłość i zdrowsze środowisko dla nas wszystkich.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Nasadzenia zastępcze po wycince drzew - przepisy i obowiązki, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
