Czy na macierzyńskim można dorabiać?

Praca na urlopie macierzyńskim: Czy to możliwe?

09/03/2026

Rating: 4.1 (1914 votes)

Urlop macierzyński to wyjątkowy czas w życiu każdej matki, przeznaczony na regenerację po porodzie i opiekę nad nowonarodzonym dzieckiem. Jednak pojawia się pytanie, czy w tym okresie można pogodzić macierzyństwo z aktywnością zawodową i legalnie dorobić, nie tracąc przy tym przysługującego zasiłku macierzyńskiego? Wiele mam zastanawia się nad możliwością podjęcia pracy, czy to ze względów finansowych, czy też z chęci utrzymania aktywności zawodowej. Ten artykuł kompleksowo odpowie na pytanie, czy praca na urlopie macierzyńskim jest możliwa w Polsce, jakie formy zatrudnienia są dozwolone, a czego należy unikać, aby nie narazić się na utratę świadczeń.

Czy na macierzyńskim można pracować we własnej firmie?
Pracownik korzystający z urlopu macierzyńskiego bądź urlopu rodzicielskiego może również podjąć działalność zarobkową u innego pracodawcy na podstawie umów cywilnoprawnych.
Spis treści

Urlop macierzyński a zasiłek macierzyński – kluczowe różnice

Zanim przejdziemy do kwestii pracy na urlopie macierzyńskim, warto wyjaśnić podstawowe pojęcia, które często są mylone: urlop macierzyński i zasiłek macierzyński. Nie są to pojęcia tożsame.

  • Urlop macierzyński: Jest to okres ustawowo zagwarantowanego zwolnienia od pracy dla pracownicy zatrudnionej na umowę o pracę, związany z urodzeniem dziecka. Jego wymiar wynosi co do zasady 20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka.
  • Zasiłek macierzyński: Jest to świadczenie pieniężne wypłacane osobie ubezpieczonej, która urodziła dziecko lub przyjęła dziecko na wychowanie. Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje nie tylko pracownikom, ale również zleceniobiorcom, osobom prowadzącym działalność gospodarczą i innym ubezpieczonym. Zasiłek macierzyński wypłacany jest za okres urlopu macierzyńskiego, a także za okres urlopu rodzicielskiego.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Czy można pracować na urlopie macierzyńskim? Ogólne możliwości

Przepisy prawa pracy nie zakazują wprost podejmowania pracy zarobkowej w trakcie urlopu macierzyńskiego. Jednak możliwości podjęcia pracy w tym okresie są ograniczone i zależą od formy zatrudnienia oraz pracodawcy.

Generalnie, możliwość pracy na urlopie macierzyńskim istnieje, ale należy dokładnie przeanalizować przepisy, aby uniknąć nieporozumień i potencjalnej utraty zasiłku macierzyńskiego.

Praca u aktualnego pracodawcy w trakcie urlopu macierzyńskiego

Zasadniczo, nie jest możliwe wykonywanie pracy na rzecz aktualnego pracodawcy, który udzielił urlopu macierzyńskiego, w czasie trwania tego urlopu. Kodeks pracy nie przewiduje takiej możliwości. Pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego jest obowiązkowe i w tym czasie mama nie może zrezygnować z urlopu i wrócić do pracy u dotychczasowego pracodawcy.

Wyjątek stanowi urlop rodzicielski, który następuje po urlopie macierzyńskim. W trakcie urlopu rodzicielskiego istnieje możliwość podjęcia pracy u aktualnego pracodawcy w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Praca w niepełnym wymiarze czasu pracy w trakcie urlopu rodzicielskiego wydłuża proporcjonalnie wymiar urlopu rodzicielskiego.

Czy można legalnie dorobić na urlopie macierzyńskim?
Aktualne ustawodawstwo nie przewiduje żadnych ograniczeń w tym zakresie. Osoba pobierająca zasiłek macierzyński może legalnie podejmować tego rodzaju aktywność, zarówno prowadząc własną działalność gospodarczą, jak i wykonując działania na podstawie umów cywilnoprawnych tj. umowy zlecenia lub umowy o dzieło.

Tabela porównawcza: Praca u aktualnego pracodawcy w trakcie urlopów

Rodzaj urlopuPraca u aktualnego pracodawcyWpływ na zasiłek macierzyński
Urlop macierzyńskiZasadniczo niedozwolona (z wyjątkiem rezygnacji z urlopu po 14 tygodniach i przekazania go ojcu dziecka)-
Urlop rodzicielskiDozwolona w wymiarze do 1/2 etatuZasiłek macierzyński proporcjonalnie pomniejszany

Praca u innego pracodawcy na urlopie macierzyńskim

Kodeks pracy nie zakazuje podjęcia pracy u innego pracodawcy w czasie urlopu macierzyńskiego. Można zawrzeć umowę o pracę z nowym pracodawcą, nawet na pełny etat, bez utraty prawa do zasiłku macierzyńskiego. Nie ma ograniczeń co do wymiaru czasu pracy w przypadku podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy.

Jest to rozwiązanie, które daje większą elastyczność i możliwość rozwoju zawodowego w okresie urlopu macierzyńskiego. Należy jednak pamiętać o pogodzeniu obowiązków zawodowych z opieką nad dzieckiem.

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej na urlopie macierzyńskim

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej w trakcie urlopu macierzyńskiego jest legalne i nie wpływa na wysokość zasiłku macierzyńskiego. Można kontynuować działalność gospodarczą, jeśli była prowadzona przed urlopem, lub założyć nową firmę w trakcie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego.

Jest to popularna opcja dla mam, które chcą rozwijać swoje pasje i umiejętności, a jednocześnie generować dodatkowy dochód. Nie ma ograniczeń co do czasu pracy ani formy działalności gospodarczej.

Umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie, umowa o dzieło) na urlopie macierzyńskim

Podobnie jak w przypadku działalności gospodarczej, przepisy nie zabraniają zawierania umów cywilnoprawnych (umowy zlecenia, umowy o dzieło) w czasie urlopu macierzyńskiego. Dochody uzyskiwane z umów cywilnoprawnych nie wpływają na wysokość zasiłku macierzyńskiego.

Umowy cywilnoprawne charakteryzują się elastycznością i pozwalają na dopasowanie czasu pracy do obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem. Są często wybierane przez mamy, które chcą dorobić, wykonując prace zdalne, np. copywriting, grafikę, tłumaczenia, czy prowadzenie mediów społecznościowych.

Czy na macierzyńskim można robić szkolenia?
Przepisy Kodeksu pracy nie zakazują możliwości podejmowania nauki lub szkolenia w czasie urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego. Nie ma zatem przeszkód prawnych, aby pracownica lub pracownik w trakcie korzystania z takich urlopów podjął naukę, np. na studiach podyplomowych.

Praktyczne sposoby na dorobienie na urlopie macierzyńskim

Oprócz wymienionych form zatrudnienia, istnieje wiele innych sposobów na dorobienie na urlopie macierzyńskim, które nie kolidują z przepisami i nie wpływają na zasiłek macierzyński:

  • Promocje bankowe: Wiele banków oferuje atrakcyjne premie za założenie konta bankowego i spełnienie prostych warunków. Można w ten sposób uzyskać dodatkowe środki bez większego wysiłku.
  • Sprzedaż nieużywanych rzeczy: Sprzedaż ubranek dziecięcych, zabawek, mebli, czy innych przedmiotów, które nie są już potrzebne, to szybki sposób na zarobek.
  • Testowanie produktów i wypełnianie ankiet: Niektóre firmy płacą za testowanie produktów lub wypełnianie ankiet online. To drobne kwoty, ale mogą stanowić dodatkowy zastrzyk gotówki.
  • Praca freelancera online: Wykorzystanie umiejętności w zakresie pisania, grafiki, programowania, czy marketingu online do wykonywania zleceń dla klientów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Pytanie: Czy mogę pracować na pełny etat u innego pracodawcy podczas urlopu macierzyńskiego?

Odpowiedź: Tak, przepisy nie zabraniają pracy na pełny etat u innego pracodawcy w trakcie urlopu macierzyńskiego. Nie ma to wpływu na zasiłek macierzyński.

Pytanie: Czy muszę informować ZUS o podjęciu pracy na urlopie macierzyńskim?

Odpowiedź: Nie, nie ma obowiązku informowania ZUS o podjęciu pracy na urlopie macierzyńskim, jeśli praca ta nie wpływa na prawo do zasiłku macierzyńskiego (np. praca u innego pracodawcy, działalność gospodarcza, umowy cywilnoprawne).

Pytanie: Czy pracodawca może zmusić mnie do powrotu do pracy wcześniej z urlopu macierzyńskiego?

Odpowiedź: Nie, pracodawca nie może zmusić pracownicy do wcześniejszego powrotu z urlopu macierzyńskiego. Urlop macierzyński jest okresem ochronnym.

Pytanie: Czy mogę zawrzeć umowę zlecenie z aktualnym pracodawcą na urlopie macierzyńskim?

Odpowiedź: Można zawrzeć umowę zlecenie z aktualnym pracodawcą, ale zakres czynności na umowie zleceniu nie może pokrywać się z obowiązkami z umowy o pracę, aby uniknąć zarzutu obejścia przepisów.

Podsumowanie

Praca na urlopie macierzyńskim jest możliwa, ale wymaga świadomości przepisów i wyboru odpowiedniej formy zatrudnienia. Najbezpieczniejsze i najczęściej wybierane opcje to praca u innego pracodawcy, prowadzenie własnej działalności gospodarczej oraz umowy cywilnoprawne. Ważne jest, aby unikać pracy u aktualnego pracodawcy w trakcie urlopu macierzyńskiego (z wyjątkiem urlopu rodzicielskiego w niepełnym wymiarze czasu pracy) i upewnić się, że podjęta aktywność zawodowa nie wpłynie negatywnie na prawo do zasiłku macierzyńskiego. Pamiętaj, że urlop macierzyński to przede wszystkim czas dla Ciebie i Twojego dziecka, a decyzja o podjęciu pracy powinna być dobrze przemyślana i dostosowana do Twojej indywidualnej sytuacji.

Zastrzeżenie prawne: Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych przypadkach zaleca się konsultację z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Praca na urlopie macierzyńskim: Czy to możliwe?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.

Go up