07/12/2021
Mieszkania Towarzystw Budownictwa Społecznego (TBS) stanowią ważną część polskiego rynku mieszkaniowego, oferując alternatywę dla osób, które nie kwalifikują się do mieszkań komunalnych, a jednocześnie nie stać ich na zakup nieruchomości na wolnym rynku. W niniejszym artykule szczegółowo omówimy, czym są mieszkania TBS, kto może je wynająć, jakie wiążą się z tym koszty i na co uważać, poszukując ofert.

Czym są Mieszkania TBS?
Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) to podmioty, których celem jest budowa mieszkań na wynajem o umiarkowanym czynszu. Powstały w 1995 roku, aby zwiększyć dostępność mieszkań dla osób o średnich dochodach. TBS-y działają na zasadzie non-profit, co oznacza, że ich głównym celem nie jest generowanie zysku, lecz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa.
Idea TBS-ów jest prosta: budowa mieszkań przy wsparciu finansowym państwa (początkowo z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, a obecnie z Banku Gospodarstwa Krajowego) i samorządów, co pozwala na oferowanie niższych czynszów niż na rynku komercyjnym. Mieszkania TBS są przeznaczone dla osób, które przekraczają progi dochodowe uprawniające do mieszkań komunalnych, ale nie mają zdolności kredytowej lub środków na zakup własnego mieszkania.
Kto Może Wynająć Mieszkanie w TBS?
Aby móc wynająć mieszkanie w TBS, należy spełnić określone kryteria, które dotyczą przede wszystkim:
- Dochodów: Dochody gospodarstwa domowego nie mogą przekraczać określonego limitu, który jest ustalany na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w danym województwie. Limity te różnią się w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym i sposobu finansowania budowy mieszkania.
- Braku tytułu prawnego do innej nieruchomości: Osoba ubiegająca się o mieszkanie TBS nie może posiadać innego mieszkania lub domu w tej samej miejscowości. Istnieją pewne wyjątki, np. zmiana miejsca zamieszkania związana ze zmianą pracy.
- Zamieszkiwania i zatrudnienia w danej gminie: Preferowane są osoby zamieszkałe i pracujące na terenie gminy, w której znajduje się mieszkanie TBS.
Szczegółowe warunki dochodowe i inne kryteria są ustalane indywidualnie przez każde TBS i mogą się różnić w zależności od lokalizacji i polityki danego towarzystwa. Zawsze warto sprawdzić aktualne wymagania bezpośrednio w TBS, w którym jesteśmy zainteresowani wynajmem.
Jak Wynająć Mieszkanie w TBS?
Proces ubiegania się o mieszkanie w TBS zazwyczaj wygląda następująco:
- Złożenie wniosku: Należy złożyć wniosek o wynajem mieszkania w wybranym TBS. Wnioski są dostępne na stronach internetowych TBS-ów lub w ich biurach.
- Weryfikacja wniosku: TBS weryfikuje wniosek pod kątem spełniania kryteriów dochodowych i innych wymagań.
- Oczekiwanie na mieszkanie: W przypadku pozytywnej weryfikacji, wnioskodawca zostaje umieszczony na liście oczekujących. Czas oczekiwania na mieszkanie może być różny i zależy od dostępności lokali.
- Podpisanie umowy najmu: Po otrzymaniu oferty mieszkania, następuje podpisanie umowy najmu z TBS.
Warto pamiętać, że proces ubiegania się o mieszkanie TBS może być konkurencyjny, szczególnie w większych miastach. Ważne jest dokładne zapoznanie się z wymaganiami i przygotowanie wszystkich niezbędnych dokumentów.
Koszty Związane z Mieszkaniem TBS
Wynajem mieszkania w TBS wiąże się z kilkoma rodzajami opłat:
Partycypacja
Partycypacja to jednorazowa opłata wnoszona przez najemcę na rzecz TBS, która stanowi część kosztów budowy mieszkania. Wysokość partycypacji jest ustalana przez TBS i zazwyczaj wynosi od 15% do 30% wartości odtworzeniowej mieszkania. Partycypacja jest zwrotna po zakończeniu umowy najmu i wyprowadzeniu się najemcy, zazwyczaj w ciągu 12 miesięcy. Kwota partycypacji jest waloryzowana, co oznacza, że jest dostosowywana do aktualnej wartości odtworzeniowej.
Cesja partycypacji - w niektórych przypadkach istnieje możliwość przeniesienia partycypacji na inną osobę (cesja). Oferty „sprzedaży mieszkań TBS”, które można znaleźć w Internecie, często dotyczą właśnie cesji partycypacji. Należy jednak zachować ostrożność i zawsze weryfikować takie oferty bezpośrednio w TBS, aby uniknąć oszustwa.
Czynsz
Czynsz w mieszkaniach TBS jest regulowany prawnie i niższy niż na rynku komercyjnym. Jego wysokość nie może przekroczyć 4-5% wartości odtworzeniowej mieszkania w skali roku. Czynsz ma pokrywać koszty eksploatacji budynku, remontów i spłaty kredytu zaciągniętego na budowę. Oprócz czynszu, najemcy ponoszą opłaty za media (wodę, prąd, gaz, ogrzewanie) oraz wywóz śmieci.

Kaucja Zabezpieczająca
Kaucja zabezpieczająca to kolejna opłata, którą najemca wnosi przed wprowadzeniem się do mieszkania. Jej wysokość zazwyczaj wynosi od 3 do 6-miesięcznych czynszów i ma zabezpieczać TBS na wypadek ewentualnych szkód w mieszkaniu lub zaległości w płatnościach. Kaucja jest zwrotna po zakończeniu umowy najmu, po potrąceniu ewentualnych należności.
Czy Można Wykupić Mieszkanie TBS?
Kwestia wykupu mieszkań TBS była przez długi czas tematem dyskusji. Tradycyjnie mieszkania TBS były przeznaczone tylko na wynajem i nie było możliwości ich wykupu na własność. Jednak od 1 stycznia 2022 roku, dzięki nowelizacji ustawy, istnieje możliwość zamiany umowy najmu na umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do własności.
Wykup mieszkania TBS w tym modelu jest możliwy po spełnieniu określonych warunków, m.in.:
- Posiadanie umowy najmu przez co najmniej 5 lat.
- Brak zaległości czynszowych.
- Wniesienie partycypacji w maksymalnej wysokości (20-25% kosztów budowy).
Cena wykupu jest ustalana na podstawie wartości rynkowej mieszkania, po uwzględnieniu wniesionej partycypacji. Brakującą kwotę można spłacać w ratach przez okres minimum 10 lat.
Warto podkreślić, że możliwość wykupu mieszkania TBS nie jest powszechna i zależy od decyzji danego TBS oraz rodzaju umowy najmu. Nie wszystkie TBS-y oferują taką opcję, dlatego zawsze należy sprawdzić aktualne zasady w konkretnym towarzystwie.
„Sprzedaż” Mieszkań TBS w Internecie – Ostrzeżenia
W Internecie można natknąć się na ogłoszenia typu „sprzedam mieszkanie TBS” lub „mieszkanie TBS na sprzedaż”. Takie oferty są w większości przypadków nielegalne i stanowią próbę oszustwa! Mieszkania TBS nie są na sprzedaż w tradycyjnym rozumieniu. Najemcy nie są właścicielami mieszkań i nie mogą ich sprzedawać.
Oferty „sprzedaży” często dotyczą wspomnianej wcześniej cesji partycypacji, ale i w tym przypadku należy zachować szczególną ostrożność. Nieuczciwi oferenci mogą próbować wyłudzić pieniądze, obiecując „załatwienie” mieszkania TBS, co często okazuje się niemożliwe.
Pamiętaj! Jedyną legalną drogą do uzyskania mieszkania TBS jest bezpośredni kontakt z Towarzystwem Budownictwa Społecznego i przejście oficjalnej procedury ubiegania się o wynajem. Unikaj podejrzanych ofert z Internetu i nigdy nie przekazuj pieniędzy osobom, które obiecują „załatwienie” mieszkania TBS poza oficjalną ścieżką.

Zalety Mieszkań TBS
- Niższy czynsz: Czynsz w mieszkaniach TBS jest znacznie niższy niż na rynku komercyjnym.
- Bezpieczeństwo najmu: Umowy najmu w TBS są stabilne, a ochrona prawna najemców jest silniejsza niż w przypadku wynajmu od prywatnych właścicieli.
- Brak wysokich kosztów początkowych: W porównaniu do zakupu mieszkania, koszty początkowe w TBS (partycypacja, kaucja) są znacznie niższe.
- Mieszkania „pod klucz”: Mieszkania TBS są oddawane do użytku w stanie „pod klucz”, co oznacza, że są gotowe do zamieszkania bez konieczności remontu.
- Możliwość wykupu (w niektórych przypadkach): Nowelizacja przepisów wprowadziła możliwość wykupu mieszkań TBS na własność, co stanowi dodatkową korzyść.
Wady Mieszkań TBS
- Brak własności: Najemca mieszkania TBS nie jest jego właścicielem, co oznacza brak możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością (np. sprzedaży, wynajmu, dziedziczenia w tradycyjnym sensie).
- Ograniczenia dochodowe: Kryteria dochodowe mogą wykluczyć osoby o wyższych dochodach.
- Konieczność wniesienia partycypacji i kaucji: Choć niższe niż w przypadku zakupu, partycypacja i kaucja stanowią jednak pewien wydatek początkowy.
- Długi czas oczekiwania: W niektórych lokalizacjach czas oczekiwania na mieszkanie TBS może być długi.
- Standard i lokalizacja: Mieszkania TBS bywają budowane w standardzie niższym niż mieszkania deweloperskie i w mniej atrakcyjnych lokalizacjach.
Dla Kogo Są Mieszkania TBS?
Mieszkania TBS są idealne dla osób, które:
- Nie mają wystarczających dochodów na zakup mieszkania na kredyt lub gotówkę.
- Przekraczają progi dochodowe uprawniające do mieszkań komunalnych.
- Cenią sobie stabilność najmu i niższe koszty utrzymania.
- Nie zależy im na posiadaniu mieszkania na własność w krótkiej perspektywie.
- Są w stanie ponieść koszt partycypacji i kaucji.
Mieszkania TBS mogą być dobrym rozwiązaniem dla młodych osób rozpoczynających karierę zawodową, rodzin z dziećmi, seniorów oraz wszystkich, którzy poszukują niedrogiego i bezpiecznego mieszkania na wynajem.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Czy można podnajmować mieszkanie TBS?
Nie, podnajmowanie mieszkania TBS jest zazwyczaj zabronione umową najmu.
Czy można dziedziczyć mieszkanie TBS?
W tradycyjnym modelu najmu mieszkania TBS nie podlegają dziedziczeniu. Jednak w przypadku śmierci najemcy, osoby bliskie (współmałżonek, dzieci) mogą mieć pierwszeństwo w zawarciu umowy najmu, jeśli spełniają warunki.
Jakie zarobki są potrzebne, aby wynająć mieszkanie TBS?
Limit dochodowy jest ustalany indywidualnie przez każde TBS i zależy od przeciętnego wynagrodzenia w danym województwie oraz liczby osób w gospodarstwie domowym. Szczegółowe informacje można uzyskać w konkretnym TBS.
Czy można remontować mieszkanie TBS?
Poważniejsze remonty wymagają zgody TBS. Koszty remontów zazwyczaj ponosi najemca, choć niektóre TBS-y oferują programy odliczenia kosztów remontu od czynszu.
Co się dzieje z partycypacją po wyprowadzce?
Partycypacja jest zwracana najemcy po zakończeniu umowy najmu i wyprowadzeniu się z mieszkania, zazwyczaj w ciągu 12 miesięcy. Kwota jest waloryzowana.
Podsumowanie
Mieszkania TBS stanowią istotną alternatywę na rynku mieszkaniowym, oferując niedrogie i bezpieczne mieszkania na wynajem dla osób o umiarkowanych dochodach. Choć nie dają one prawa własności w tradycyjnym sensie, to w wielu przypadkach mogą być atrakcyjnym rozwiązaniem, szczególnie dla tych, którzy nie mogą sobie pozwolić na zakup własnej nieruchomości. Pamiętajmy jednak o zachowaniu ostrożności przy poszukiwaniu ofert i zawsze weryfikujmy informacje bezpośrednio w Towarzystwach Budownictwa Społecznego.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Mieszkania TBS: Przewodnik dla Najemców, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
