19/02/2022
W świecie muzyki i praw autorskich istnieje wiele organizacji, które czuwają nad należnym wynagrodzeniem dla artystów i twórców. Jedną z nich jest STOART, czyli Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych. Czy STOART działa legalnie? Jakie są jego kompetencje i kto musi płacić tantiemy na jego rzecz? W niniejszym artykule odpowiemy na te pytania, przybliżając działalność STOART i jego rolę w polskim systemie prawa autorskiego.
- Czym jest STOART i czym siÄ™ zajmuje?
- Czy STOART działa legalnie? Podstawa prawna działalności
- Kto musi płacić STOART? Obowiązki użytkowników muzyki
- Jak uniknąć opłat STOART? Legalne alternatywy
- Jak zostać członkiem STOART? Prawa i obowiązki artystów
- Podsumowanie i najczęstsze pytania (FAQ)
Czym jest STOART i czym siÄ™ zajmuje?
STOART to organizacja zbiorowego zarzÄ dzania prawami autorskimi, która reprezentuje artystów wykonawców utworów muzycznych i sÅ‚owno-muzycznych. ZostaÅ‚a powoÅ‚ana w formie stowarzyszenia i dziaÅ‚a na podstawie zezwolenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Głównym celem STOART jest ochrona praw artystów wykonawców i zapewnienie im wynagrodzenia za korzystanie z ich artystycznych wykonaÅ„. DziaÅ‚alność STOART obejmuje szeroki zakres dziaÅ‚aÅ„, w tym:
- Zbiorowe zarzÄ dzanie prawami pokrewnymi artystów wykonawców.
- Inkasowanie tantiem od użytkowników korzystających z artystycznych wykonań (np. radia, telewizje, lokale usługowe).
- Dystrybucja wynagrodzeń wśród artystów wykonawców.
- Współpraca z międzynarodowymi organizacjami w zakresie ochrony praw artystów.
- Promocja działalności artystycznej i wspieranie rozwoju artystów wykonawców.
STOART współpracuje z innymi organizacjami zbiorowego zarzÄ dzania prawami autorskimi, takimi jak ZAiKS (reprezentujÄ…cy autorów i kompozytorów), ZPAV (reprezentujÄ…cy producentów audio i video) oraz SAWP (reprezentujÄ…cy innych artystów wykonawców). DziÄ™ki tej współpracy system ochrony praw autorskich w Polsce jest kompleksowy i obejmuje różne kategorie twórców i podmiotów praw.
Czy STOART działa legalnie? Podstawa prawna działalności
Legalność dziaÅ‚alnoÅ›ci STOART jest niepodważalna. Organizacja dziaÅ‚a na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku. Art. 104 tej ustawy wyraźnie okreÅ›la, że Minister WÅ‚aÅ›ciwy do spraw Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego udziela zezwoleÅ„ organizacjom powoÅ‚anym w formie stowarzyszenia na zarzÄ dzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. STOART takie zezwolenie posiada, co potwierdza jego legalność i uprawnienia do dziaÅ‚ania w imieniu artystów wykonawców.
Ustawa o prawie autorskim przyznaje twórcom i artystom wykonawcom wyÅ‚Ä czne prawa do korzystania z ich utworów i artystycznych wykonaÅ„ oraz do otrzymywania wynagrodzenia za korzystanie z nich. W przypadku publicznego odtwarzania muzyki, np. w radiu, telewizji, Internecie czy w lokalach usÅ‚ugowych, konieczne jest uzyskanie licencji i uiszczenie tantiem na rzecz uprawnionych podmiotów. STOART, jako organizacja zbiorowego zarzÄ dzania, jest uprawniony do pobierania tych opÅ‚at w imieniu artystów wykonawców.
Kto musi płacić STOART? Obowiązki użytkowników muzyki
ObowiÄ…zek pÅ‚acenia tantiem na rzecz STOART dotyczy wszystkich podmiotów, które publicznie odtwarzajÄ… utwory muzyczne, w których wystÄ™pujÄ artystyczne wykonania chronione przez STOART. Do najczÄ™stszych kategorii użytkowników należą:
- Nadawcy radiowi i telewizyjni: za emisję utworów muzycznych w programach radiowych i telewizyjnych.
- Lokale usługowe i gastronomiczne: sklepy, restauracje, puby, hotele, zakłady fryzjerskie, siłownie, i inne miejsca, w których odtwarzana jest muzyka dla klientów.
- Organizatorzy imprez publicznych: koncerty, festiwale, dyskoteki, i inne wydarzenia, na których odtwarzana jest muzyka.
- Platformy internetowe: serwisy streamingowe, radia internetowe, strony internetowe udostępniające muzykę.
Należy pamiętać, że obowiązek płatności tantiem dotyczy każdego publicznego odtwarzania muzyki, niezależnie od źródła (radio, CD, streaming internetowy) i gatunku muzyki. Nie ma znaczenia, czy muzyka jest odtwarzana z radia zagranicznego, czy z płyty CD zakupionej legalnie. Ważne jest, że jest ona publicznie udostępniana, co rodzi obowiązek zapłaty wynagrodzenia dla artystów wykonawców.
Jak uniknąć opłat STOART? Legalne alternatywy
Chociaż obowiÄ…zek pÅ‚acenia tantiem na rzecz STOART jest powszechny, istnieją legalne sposoby na unikniÄ™cie lub zmniejszenie tych opÅ‚at. Należy jednak pamiÄ™tać, że nielegalne odtwarzanie muzyki bez licencji może skutkować karami finansowymi i roszczeniami prawnymi ze strony organizacji zbiorowego zarzÄ dzania.
Legalne alternatywy dla tradycyjnego odtwarzania muzyki, które mogą pozwolić na uniknięcie opłat STOART, to między innymi:
- Muzyka na licencjach Creative Commons: Korzystanie z utworów muzycznych udostępnianych na licencjach Creative Commons (z wyjątkiem licencji NC - Non-Commercial, która nie zezwala na użytek komercyjny). Licencje te często pozwalają na darmowe korzystanie z utworów, w tym również w celach komercyjnych, pod określonymi warunkami (np. uznanie autorstwa).
- Muzyka zamówiona bezpoÅ›rednio u artysty: Zamówienie utworów muzycznych bezpoÅ›rednio u artysty i uzyskanie od niego licencji na korzystanie z tych utworów w lokalu. W takim przypadku opÅ‚aty sÄ… negocjowane bezpoÅ›rednio z artystÄ…, a organizacje zbiorowego zarzÄ dzania sÄ… pomijane.
- Muzyka, do której prawa autorskie wygasły: Korzystanie z utworów muzycznych, do których prawa autorskie majątkowe wygasły (zazwyczaj po 70 latach od śmierci autora). Jednak w praktyce znalezienie odpowiedniej muzyki z wygasłymi prawami, która byłaby atrakcyjna dla klientów, może być trudne.
- Radio internetowe z licencjÄ… komercyjnÄ…: Niektóre radia internetowe oferujÄ… licencje komercyjne, które uprawniajÄ… do publicznego odtwarzania ich strumienia w lokalach usÅ‚ugowych bez dodatkowych opÅ‚at na rzecz organizacji zbiorowego zarzÄ dzania.
WybierajÄ…c jednÄ… z tych alternatyw, należy upewnić siÄ™, że posiadamy odpowiednie licencje i dokumenty potwierdzajÄ ce legalność korzystania z muzyki. W przypadku wÄ…tpliwoÅ›ci warto skonsultować siÄ™ z prawnikiem specjalizujÄ…cym siÄ™ w prawie autorskim.
Jak zostać członkiem STOART? Prawa i obowiązki artystów
ArtyÅ›ci wykonawcy, którzy chcÄ…, aby STOART reprezentowaÅ‚ ich prawa i pobieraÅ‚ dla nich tantiemy, mogÄ zostać czÅ‚onkami Stowarzyszenia. CzÅ‚onkostwo w STOART jest dobrowolne i przysÅ‚uguje artystom wykonawcom wszystkich gatunków muzyki.
Aby zostać czÅ‚onkiem STOART, należy speÅ‚nić okreÅ›lone wymagania formalne i zÅ‚ożyć deklaracjÄ™ czÅ‚onkowskÄ…. Szczegółowe informacje na temat procedury przystÄ…pienia do STOART można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej Stowarzyszenia.
Członkowie STOART mają prawo do otrzymywania tantiem za korzystanie z ich artystycznych wykonań, a także prawo do udziału w działalności Stowarzyszenia. Jednocześnie członkowie STOART mają obowiązek przestrzegania statutu Stowarzyszenia i współpracowania z organizacją w zakresie ochrony ich praw.
Podsumowanie i najczęstsze pytania (FAQ)
STOART jest legalnie dziaÅ‚ajÄ…cÄ… organizacjÄ… zbiorowego zarzÄ dzania prawami autorskimi, która odgrywa istotnÄ… rolÄ™ w systemie ochrony praw artystów wykonawców w Polsce. ObowiÄ…zek pÅ‚acenia tantiem na rzecz STOART dotyczy szerokiego grona użytkowników muzyki, w tym lokali usÅ‚ugowych, nadawców radiowych i telewizyjnych oraz platform internetowych. IstniejÄ… legalne alternatywy dla tradycyjnego odtwarzania muzyki, które mogÄ… pozwolić na unikniÄ™cie lub zmniejszenie tych opÅ‚at, jednak należy pamiÄ™tać o koniecznoÅ›ci posiadania odpowiednich licencji.
Najczęstsze pytania (FAQ):
- Czy muszę płacić tantiemy STOART, jeśli odtwarzam radio internetowe w moim sklepie?
- Tak, jeśli radio internetowe nie posiada licencji komercyjnej obejmującej publiczne odtwarzanie w lokalach usługowych, obowiązek płatności tantiem STOART nadal istnieje.
- Co się stanie, jeśli nie będę płacić STOART?
- Brak płatności tantiem może skutkować kontrolą ze strony STOART, wezwaniem do zapłaty zaległych opłat, a w ostateczności nawet postępowaniem sądowym i karami finansowymi.
- Jakie są różnice między STOART a ZAiKS?
- STOART reprezentuje artystów wykonawców utworów muzycznych, natomiast ZAiKS reprezentuje autorów i kompozytorów. Obie organizacje pobierają tantiemy, ale dla różnych grup uprawnionych podmiotów. W przypadku publicznego odtwarzania muzyki zazwyczaj konieczne jest uzyskanie licencji i płacenie tantiem zarówno STOART, jak i ZAiKS.
- Czy mogę uniknąć opłat STOART, odtwarzając tylko muzykę klasyczną?
- Nie, obowiązek płacenia tantiem STOART dotyczy również muzyki klasycznej, o ile prawa autorskie do artystycznych wykonań nie wygasły. Wyjątkiem są utwory, do których prawa majątkowe wygasły, ale znalezienie odpowiedniej muzyki klasycznej z wygasłymi prawami może być trudne.
Mamy nadzieję, że ten artykuł pomógł Państwu zrozumieć działalność STOART i obowiązki związane z publicznym odtwarzaniem muzyki. Pamiętajmy, że respektowanie praw autorskich jest ważne i przyczynia się do wspierania twórczości artystów.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do STOART a prawo autorskie: Czy dziaÅ‚a legalnie?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
