Zarobki w startupach: Ile naprawdę można zarobić?

Świat startupów w Polsce przeżywa dynamiczny rozkwit. Pod koniec 2020 roku działało ich już około 4700, a ich liczba podwoiła się w ciągu zaledwie pięciu lat. Choć droga do sukcesu jest wyboista i tylko nielicznym uda się osiągnąć założony cel, wszystkie startupy łączy jedno – dążenie do monetyzacji swojego innowacyjnego pomysłu. Jednym z kluczowych pytań, które nurtuje założycieli na wczesnym etapie rozwoju, jest kwestia wynagrodzeń. Ile powinni zarabiać founderzy i pracownicy w początkującym startupie? Inwestorzy, kierując się często „dobrem spółki”, nierzadko rekomendują minimalizację, a nawet całkowity brak wynagrodzeń dla założycieli. Z drugiej strony, niektórzy founderzy oczekują wypłat na poziomie korporacyjnym, co mogłoby znacząco uszczuplić pierwsze rundy finansowania. Gdzie leży złoty środek i co będzie najlepsze dla młodej organizacji?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od wielu czynników. Nie istnieje uniwersalna recepta na idealne wynagrodzenie w startupie. Zarobki obecne i przyszłe są wypadkową wielu elementów, takich jak sytuacja finansowa założycieli, kondycja spółki, model finansowania, etap rozwoju, a także moment, w którym startup zacznie generować pierwsze przychody. Przyjrzyjmy się bliżej czynnikom, które determinują poziom wynagrodzeń w świecie startupów.

Czynniki wpływające na wynagrodzenia w startupach

Każda praca w komercyjnym podmiocie powinna być wynagradzana. Wysokość tego wynagrodzenia naturalnie powinna być dostosowana do etapu rozwoju i możliwości finansowych spółki, jednak gratifikacja jest niezbędna. Problem pojawia się przy ustalaniu konkretnej wartości, ponieważ pojęcia „dużo” i „mało” są wysoce subiektywne. Dla młodego przedsiębiorcy, który dopiero co opuścił mury uczelni, kwota 4000 zł netto może być satysfakcjonująca, podczas gdy dla doświadczonego menedżera z korporacyjnym stażem będzie to stawka nie do przyjęcia.

Aby ustalić odpowiedni poziom wynagrodzenia w startupie, należy wziąć pod uwagę szereg kluczowych czynników:

• Sposób finansowania spółki: Czy startup korzysta ze środków własnych założycieli, finansowania anioła biznesu, funduszy Venture Capital, dotacji, czy może kredytów bankowych? Dostępność kapitału ma bezpośredni wpływ na możliwości płacowe.
• Wysokość dostępnego kapitału: Jak duży jest budżet startupu i jaka jego część może być przeznaczona na wynagrodzenia? Należy pamiętać, że kapitał powinien być przede wszystkim inwestowany w rozwój produktu, marketing i skalowanie biznesu.
• Trakcja i etap rozwoju: Czy startup jest na etapie pre-seed, seed, serii A, B, czy C? Na wczesnych etapach, gdy przychody są minimalne lub zerowe, wynagrodzenia będą zazwyczaj niższe. Wraz z rozwojem i wzrostem przychodów, możliwości płacowe rosną.
• Sektor i branża: Startup działający w sektorze o wysokich marżach i dużym potencjale wzrostu (np. SaaS, fintech) może oferować wyższe wynagrodzenia niż startup w branży o niższych marżach (np. e-commerce na wczesnym etapie).
• Parytet udziałów founderów: Jak wygląda struktura udziałów w spółce? Czy founderzy posiadają większościowy pakiet akcji, czy też oddali znaczną część udziałów inwestorom? Parytet udziałów może wpływać na decyzje dotyczące wynagrodzeń i podziału zysków w przyszłości.
• Osobista sytuacja foundera: Czy founder ma oszczędności, inne źródła dochodu, zobowiązania finansowe? Sytuacja osobista może wpływać na minimalne oczekiwania finansowe foundera.

Kluczowe jest, aby podejście do wynagrodzeń było rozsądne i uwzględniało realny interes spółki. Należy unikać zarówno skrajności – braku wynagrodzenia dla founderów, jak i wygórowanych oczekiwań finansowych, które mogłyby zagrozić płynności finansowej startupu.

Podstawowy cel startupu, czyli nie tylko zarobki

Budując startup, founderzy nie powinni skupiać się wyłącznie na natychmiastowych zarobkach, ale przede wszystkim na budowaniu wartości spółki w perspektywie długoterminowej. Głównym celem jest tzw. exit, czyli wyjście ze spółki poprzez sprzedaż udziałów w optymalnym momencie. Niezależnie od formy exitu – sprzedaży inwestorowi branżowemu, funduszowi inwestycyjnemu czy debiutu giełdowego – jest to gra o duże pieniądze, ale odroczona w czasie.

Fundusze Venture Capital doskonale zdają sobie z tego sprawę. Jednak świadomość founderów w tym zakresie bywa różna. Często, z braku benchmarków lub stosując nieadekwatne porównania, założyciele startupów nie wiedzą, czego powinni oczekiwać w kwestii wynagrodzeń i wyceny spółki.

Warto pamiętać, że interesy funduszy VC nie zawsze są w pełni zbieżne z interesami founderów. VC, kierując się dobrem spółki jako całości, mogą rekomendować minimalizację wynagrodzeń founderów, co z punktu widzenia założyciela może być postrzegane jako paradoks.

Jak kształtują się zarobki w polskich startupach? Dane i kwoty

Skąd polskie startupy czerpią finansowanie? Z danych Startup Poland wynika, że aż 80% polskich startupów korzysta ze środków własnych. 32% otrzymało wsparcie Polskiej Agencji Przedsiębiorczości, 25% – krajowego akceleratora, co piąty startup pozyskał finansowanie od krajowego Venture Capital, 16% – od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a 15% – od krajowego anioła biznesu. Do 5% startupów zadeklarowało pozyskanie finansowania z innych źródeł. Co dziesiąta młoda firma, która pozyskała środki w 2019 roku, zdobyła na rozwój ponad 10 milionów złotych.

Sytuacja finansowa startupu jest kluczowym czynnikiem wpływającym na poziom wynagrodzeń. Istotne są odpowiedzi na pytania dotyczące cashburnu (miesięcznych wydatków) i runwayu (czasu, na jaki wystarczą środki): jaki jest miesięczny cashburn i jak długi jest runway, jaka jest struktura wydatków i jaka część zostanie przeznaczona na wynagrodzenia, jakie doświadczenie mają pracownicy i co jest niezbędne do osiągnięcia założonych kamieni milowych.

Średnie przychody startupów w Polsce

W pierwszej połowie 2020 roku 23% startupów odnotowało średni miesięczny przychód nieprzekraczający 10 tys. zł. 13% startupów osiągnęło przychody od 10 do 50 tys. zł, 8% – między 50 a 100 tys. zł, 5% – między 100 a 200 tys. zł, a 7% – między 200 a 500 tys. zł. Tylko 1% startupów odnotował przychody między 500 tys. a 1 mln zł, a kolejny 1% – ponad 1 mln złotych. Dane te wskazują, że pandemia COVID-19 miała pewien wpływ na poziom przychodów polskich startupów.

Średnie zarobki w startupach na różnych stanowiskach

W startupach na najwyższe zarobki mogą liczyć pracownicy z poziomu c-level (dyrektorzy), programiści oraz sales managerowie. Z drugiej strony, raport Startup Poland z 2019 roku pokazuje, że średnie miesięczne wynagrodzenie ponad 40% najważniejszych osób w startupie nie przekraczało 1 250 euro (ok. 5 325 zł).

Co czwarta osoba z poziomu c-level zarabiała między 1 250 a 2 500 euro (5 325 – 10 650 zł). Niewiele ponad 16% zarabiało między 2 500 a 4 000 euro (10 650 – 17 040 zł) lub powyżej 4 000 euro (ponad 17 040 zł).

Zarobki programistów były bardziej zróżnicowane. Prawie 30% z nich nie zarabiało więcej niż 1 250 euro. Co trzeci programista mógł liczyć na pensję między 1 250 a 2 500 euro, prawie 27% – na zarobki w przedziale 2 500 a 4 000 euro, a 11,2% – na kwotę powyżej 4 000 euro.

Stawki sales managerów były zbliżone do zarobków osób z poziomu c-level, z tą różnicą, że na najwyższym poziomie (ponad 4 tys. euro) znalazło się 8,2% pracowników.

Jak widać, rozpiętość wynagrodzeń w startupach jest duża. Pensja foundera może wynosić 0 zł, jeśli ma on komfort finansowy i zgromadzony kapitał. Najczęściej jednak spotyka się medianę rzędu 5-7 tys. zł netto. Oczekiwania rzędu 25 tys. zł „na rękę” na wczesnym etapie są nierealne. Zawsze należy szukać złotego środka, który zapewni minimum founderowi, a jednocześnie będzie racjonalny dla spółki. Dobre zarządzanie startupem z pewnością przyniesie korzyści finansowe w przyszłości.

Modele biznesowe startupów a generowanie zysków

Jak polskie startupy zarabiają pieniądze? Z raportu Startup Poland wynika, że blisko 60% polskich startupów generuje zyski przede wszystkim ze sprzedaży produktu lub usługi. Prawie 40% zarabia na zasadzie udzielania licencji, np. na własną technologię lub prawa. Co piąty startup pośredniczy w sprzedaży lub ma udziały w zyskach.

Jedynie 6% ankietowanych startupów nie opracowało jeszcze własnego modelu biznesowego.

Podsumowanie

Zarobki w startupach to temat złożony i wielowymiarowy. Nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, ile „powinno się” zarabiać. Wysokość wynagrodzenia zależy od wielu czynników, takich jak etap rozwoju startupu, model finansowania, branża, sytuacja rynkowa i osobista sytuacja foundera. Kluczowe jest znalezienie balansu między potrzebami finansowymi założycieli a możliwościami finansowymi spółki, pamiętając o długoterminowym celu – budowaniu wartości startupu i osiągnięciu sukcesu na rynku. Początkowe poświęcenie i niższe wynagrodzenie mogą w przyszłości zaowocować znaczącymi zyskami i satysfakcją z własnego, rozwijającego się biznesu.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania o zarobki w startupach

Czy founder startupu powinien zarabiać od samego początku?

Tak, founder startupu powinien zarabiać, ale wynagrodzenie powinno być dostosowane do możliwości finansowych startupu na danym etapie rozwoju. Całkowity brak wynagrodzenia może być demotywujący i nieutrzymywalny na dłuższą metę, szczególnie jeśli founder nie ma innych źródeł dochodu.

Jak negocjować wynagrodzenie w startupie?

Negocjując wynagrodzenie w startupie, warto skupić się na wartości, jaką wnosisz do spółki, ale także na obecnej sytuacji finansowej i perspektywach rozwoju startupu. Bądź realistą i pamiętaj, że na wczesnym etapie startupu często oferuje się niższe wynagrodzenia w zamian za udziały i potencjalnie wysokie zyski w przyszłości.

Czy zarobki w startupach są zawsze niższe niż w korporacjach?

Na początkowym etapie rozwoju startupu, zarobki zazwyczaj są niższe niż w korporacjach na porównywalnych stanowiskach. Jednak w dynamicznie rozwijających się startupach, wraz z ich wzrostem, wynagrodzenia mogą szybko dogonić, a nawet przewyższyć korporacyjne stawki. Dodatkowo, praca w startupie często wiąże się z większą elastycznością, odpowiedzialnością i potencjalnym udziałem w sukcesie firmy poprzez opcje na akcje.

Jakie stanowiska w startupach są najlepiej płatne?

Zazwyczaj najwyższe zarobki w startupach oferowane są na stanowiskach kierowniczych (c-level), dla programistów i specjalistów IT oraz dla sales managerów, którzy odpowiadają za generowanie przychodów.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Zarobki w startupach: Ile naprawdę można zarobić?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.