27/10/2024
Prowadzenie własnej działalności gospodarczej wiąże się z wieloma obowiązkami, w tym z koniecznością opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Dla wielu przedsiębiorców, szczególnie tych mniejszych, obciążenie to może być znaczące. Na szczęście istnieje rozwiązanie, które pozwala na obniżenie tych kosztów – Mały ZUS Plus. Jest to preferencyjna forma opłacania składek, skierowana do przedsiębiorców spełniających określone kryteria. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak długo można korzystać z Małego ZUS Plus, jakie warunki należy spełnić, aby się do niego zakwalifikować, oraz kto nie może skorzystać z tej ulgi.

- Dla kogo jest Mały ZUS Plus?
- Jak długo można korzystać z Małego ZUS Plus?
- Kto nie może skorzystać z Małego ZUS Plus?
- Kiedy zgłosić się do Małego ZUS Plus?
- Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus?
- Jak liczyć limit przychodów?
- Jak ustalić podstawę składek?
- Dodatkowe 12 miesięcy Małego ZUS Plus
- Obowiązki po zgłoszeniu do Małego ZUS Plus
- Konsekwencje niższych składek na ZUS
- Często zadawane pytania (FAQ)
Dla kogo jest Mały ZUS Plus?
Mały ZUS Plus to ulga w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, przeznaczona dla przedsiębiorców, których roczne przychody nie przekraczają określonego limitu. Aby móc skorzystać z tej formy preferencyjnej, należy spełnić dwa kluczowe warunki:
- Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez cały poprzedni rok kalendarzowy nie mogą przekroczyć kwoty 120 000 zł.
- Działalność gospodarcza musiała być prowadzona w poprzednim roku kalendarzowym przez co najmniej 60 dni kalendarzowych.
Warto podkreślić, że Mały ZUS Plus dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna musi być opłacana w pełnej wysokości, niezależnie od korzystania z tej ulgi.

Ważne! Możliwość skorzystania z Małego ZUS Plus nie wyklucza wcześniejszego korzystania z innych ulg, takich jak Ulga na start czy obniżone składki od preferencyjnej podstawy. Możesz przejść na Mały ZUS Plus po zakończeniu okresu korzystania z tych ulg, o ile spełniasz pozostałe warunki.
Jak długo można korzystać z Małego ZUS Plus?
Niższe składki na ubezpieczenia społeczne w ramach Małego ZUS Plus można opłacać przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że po wykorzystaniu 36 miesięcy ulgi, przedsiębiorca musi wrócić do opłacania składek na zasadach ogólnych lub, jeśli spełnia warunki, skorzystać z innej formy preferencyjnej.
Okres 60 miesięcy jest liczony od pierwszego dnia rozpoczęcia korzystania z Małego ZUS Plus. Nie musi być to okres ciągły – można korzystać z ulgi w różnych okresach, pod warunkiem, że łącznie nie przekroczy to 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy.
Kto nie może skorzystać z Małego ZUS Plus?
Istnieje szereg sytuacji, w których przedsiębiorca nie może skorzystać z Małego ZUS Plus, nawet jeśli spełnia podstawowe wymogi dotyczące przychodu i czasu prowadzenia działalności. Do tych sytuacji należą:
- Przekroczenie limitu korzystania z Małego ZUS Plus: jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS Plus łącznie przez 36 miesięcy, nie może ponownie skorzystać z tej ulgi.
- Spełnianie warunków do płacenia obniżonych składek od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia.
- Prowadzenie działalności gospodarczej przez mniej niż 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym.
- Rozliczanie się na karcie podatkowej i jednoczesne korzystanie ze zwolnienia z VAT w poprzednim roku kalendarzowym.
- Podleganie ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności, np. jako wspólnik spółki jawnej.
- Wykonywanie w ramach działalności gospodarczej tych samych zadań, które były wykonywane dla byłego lub obecnego pracodawcy jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Ponadto, z Małego ZUS Plus nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku prowadzili działalność jako:
- Twórca, artysta.
- Osoba wykonująca wolny zawód.
- Wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej albo jednoosobowej spółki z o.o.
- Osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół.
Kiedy zgłosić się do Małego ZUS Plus?
Termin zgłoszenia do Małego ZUS Plus zależy od tego, kiedy przedsiębiorca zaczął spełniać warunki do skorzystania z ulgi.
Przedsiębiorca spełniający warunki do 31 stycznia
Jeśli przedsiębiorca spełnia warunki do Małego ZUS Plus do 31 stycznia danego roku, powinien przekazać do ZUS odpowiednie dokumenty do 31 stycznia. Należy:
- Wyrejestrować się z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z dotychczasowym kodem tytułu ubezpieczenia (zaczynającym się od 05 10, 05 12 lub 05 70, 05 72).
- Zgłosić się do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 90 lub 05 92 (kod dla osób z rentą z tytułu niezdolności do pracy).
Ważne! Niedotrzymanie terminu zgłoszenia do 31 stycznia skutkuje utratą możliwości skorzystania z Małego ZUS Plus w danym roku. W takim przypadku o ulgę można ubiegać się dopiero w kolejnym roku, o ile nadal spełnione są warunki.
Przedsiębiorca spełniający warunki po 31 stycznia
Jeśli warunki do skorzystania z Małego ZUS Plus zostaną spełnione po 31 stycznia (np. po zakończeniu okresu opłacania preferencyjnych składek), zgłoszenia należy dokonać w terminie 7 dni liczonych od pierwszego dnia spełnienia warunków. Należy postępować analogicznie jak w przypadku zgłoszenia do 31 stycznia – wyrejestrować się z dotychczasowych ubezpieczeń i zgłosić się do ubezpieczeń z kodem Małego ZUS Plus.
Przedsiębiorca wznawiający działalność
W przypadku wznowienia działalności gospodarczej po styczniu, która była prowadzona w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni i nie korzystała z Małego ZUS Plus w poprzednim roku, należy złożyć formularz zgłoszenia do ubezpieczeń/zgłoszenia zmiany danych osoby ubezpieczonej ZUS ZUA. Termin na zgłoszenie wynosi 7 dni od dnia wznowienia działalności.
Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus?
Najprostszym sposobem zgłoszenia się do Małego ZUS Plus jest dokonanie zmian w swoim wpisie w CEIDG online, za pośrednictwem strony Biznes.gov.pl. Do tego celu potrzebny jest profil zaufany lub podpis kwalifikowany.
Jak liczyć limit przychodów?
Roczny limit przychodów uprawniający do skorzystania z Małego ZUS Plus wynosi 120 000 zł. Limit ten dotyczy przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez cały rok kalendarzowy. W przypadku prowadzenia działalności przez część roku, limit jest proporcjonalnie niższy.
Aby obliczyć proporcjonalny limit przychodów, należy:
- Podzielić kwotę 120 000 zł przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym (np. 365 lub 366).
- Pomnożyć wynik przez liczbę dni kalendarzowych, w których działalność była prowadzona w poprzednim roku.
- Zaokrąglić wynik do pełnych groszy – w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, w dół, jeśli niższa.
Przykład: przedsiębiorca prowadził działalność przez 250 dni w roku przestępnym (366 dni). Jego limit przychodów wynosi: (120 000 zł / 366 dni) * 250 dni = 82 967,21 zł.
Jak ustalić podstawę składek?
Podstawę składek na ubezpieczenia społeczne w Małym ZUS Plus ustala się na podstawie dochodu z działalności gospodarczej uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Wysokość składki na dany rok (np. 2025) oblicza się na podstawie dochodu z roku poprzedniego (2024).
Aby obliczyć podstawę składek, należy najpierw ustalić przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej za ubiegły rok:
- Podzielić roczny dochód przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności.
- Pomnożyć wynik przez 30.
- Zaokrąglić wynik do pełnych groszy (zasady zaokrąglania jak przy limicie przychodów).
Następnie, podstawę składki oblicza się, mnożąc przeciętny miesięczny dochód przez współczynnik 0,5 i zaokrąglając wynik do pełnych groszy. Ważne jest, że podstawa składki nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku (w 2025 roku: 1399,80 zł) ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (w 2025 roku: 5203,80 zł). Jeśli obliczona podstawa jest niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia, obowiązuje najniższa podstawa wymiaru składek, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia.
Dodatkowe 12 miesięcy Małego ZUS Plus
W 2023 roku przedsiębiorcy korzystający z Małego ZUS Plus mogli skorzystać z dodatkowych 12 miesięcy ulgi. Dotyczyło to tych, których przychód w 2023 roku nie przekroczył 120 000 zł i którzy korzystali z Małego ZUS Plus w 2023 roku, lub przestali z niego korzystać w 2023 roku z powodu upływu 36 miesięcy.
Dla niektórych przedsiębiorców ZUS doliczył te 12 miesięcy automatycznie, bez konieczności ponownego zgłaszania się do ubezpieczeń. Dotyczyło to tych, którzy w sierpniu 2023 roku nie wykorzystali jeszcze 36 miesięcy ulgi, lub wykorzystali je w lipcu 2023 roku.
Inni przedsiębiorcy, którzy zakończyli korzystanie z Małego ZUS Plus w pierwszej połowie 2023 roku i zgłosili się do ubezpieczeń z kodem standardowym, musieli ponownie zgłosić się do ubezpieczeń z kodem Małego ZUS Plus, aby skorzystać z dodatkowych 12 miesięcy ulgi. Mieli na to czas do 31 grudnia 2023 roku.
Obowiązki po zgłoszeniu do Małego ZUS Plus
Po zgłoszeniu się do Małego ZUS Plus, przedsiębiorca ma obowiązek przekazywania do ZUS informacji o:
- Rocznym przychodzie.
- Rocznym dochodzie.
- Formach opodatkowania z tytułu działalności.
- Podstawie wymiaru składek.
Informacje te należy przekazywać w deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym (ZUS DRA cz. II lub ZUS RCA cz. II) składanych za styczeń danego roku lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia/wznowienia działalności w danym roku. Ponadto, na żądanie ZUS, przedsiębiorca ma obowiązek przedstawić w terminie 14 dni dokumenty potwierdzające formy opodatkowania, wysokość przychodu i dochodu za poprzedni rok.
Konsekwencje niższych składek na ZUS
Korzystanie z Małego ZUS Plus jest dobrowolne. Decyzja o skorzystaniu z tej ulgi ma wpływ na wysokość przyszłych świadczeń z ubezpieczeń społecznych (chorobowe, rentowe, emerytalne). Świadczenia te są obliczane od podstawy wymiaru składek. Opłacanie niższych składek w okresie korzystania z Małego ZUS Plus przełoży się na niższe świadczenia w przyszłości.
Przedsiębiorca ma możliwość rezygnacji z Małego ZUS Plus w trakcie roku i powrotu do opłacania składek na zasadach ogólnych. Może również zadeklarować wyższą podstawę wymiaru składek niż minimalna, jeśli chce mieć wyższe świadczenia w przyszłości.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy mogę skorzystać z Małego ZUS Plus, jeśli dopiero rozpoczynam działalność?
- Nie, Mały ZUS Plus nie jest dostępny w pierwszym roku prowadzenia działalności. Jest przeznaczony dla przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność w poprzednim roku kalendarzowym przez co najmniej 60 dni i osiągnęli przychód nieprzekraczający 120 000 zł.
- Czy mogę korzystać z Małego ZUS Plus i jednocześnie z Ulgi na start?
- Nie jednocześnie. Ulga na start jest przeznaczona na pierwsze 6 miesięcy działalności, a Mały ZUS Plus jest dla firm z historią. Możesz jednak przejść na Mały ZUS Plus po zakończeniu Ulgi na start, jeśli spełniasz warunki.
- Co się stanie, jeśli przekroczę limit przychodów 120 000 zł w trakcie roku?
- Limit przychodów dotyczy poprzedniego roku kalendarzowego. Przekroczenie limitu w bieżącym roku nie powoduje utraty prawa do Małego ZUS Plus w tym roku, o ile spełnione były warunki w roku poprzednim. Limit 120 000 zł będzie brany pod uwagę przy ocenie uprawnień na kolejny rok.
- Czy Mały ZUS Plus obejmuje składkę zdrowotną?
- Nie, Mały ZUS Plus dotyczy tylko składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe). Składkę zdrowotną należy opłacać w pełnej wysokości, niezależnie od korzystania z Małego ZUS Plus.
- Jak długo mogę łącznie korzystać z Małego ZUS Plus?
- Maksymalnie 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności.
Mały ZUS Plus to znaczące ułatwienie dla wielu małych przedsiębiorców, pozwalające na obniżenie kosztów prowadzenia działalności. Ważne jest jednak dokładne zapoznanie się z warunkami i ograniczeniami, aby w pełni wykorzystać tę ulgę i uniknąć potencjalnych problemów z ZUS.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Mały ZUS Plus: Jak Długo Możesz Korzystać?, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
