02/03/2023
Czy audyt jest pracą w finansach? Odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak. Audyt stanowi kluczowy element sektora finansowego i oferuje różnorodne ścieżki kariery dla osób zainteresowanych analizą, kontrolą i zapewnianiem rzetelności informacji finansowych. Jeśli fascynuje Cię dogłębne analizowanie działania firm i instytucji, kariera audytora może być dla Ciebie idealna. Audyt obejmuje szeroki zakres możliwości zawodowych, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz branży finansowej.

- Kim jest audytor i czym się zajmuje?
- Jak zostać audytorem? Wymagania i kwalifikacje
- Kluczowe cechy i umiejętności audytora
- Rodzaje audytorów
- Obowiązki audytora
- Przeprowadzanie audytu w firmie
- Szczególne względy - Ustawa Sarbanes-Oxley
- Przykłady pracy audytorów
- Audyt kosztów a audyt finansowy - różnice
- Podsumowanie
Kim jest audytor i czym się zajmuje?
Jako audytor będziesz dokładnie analizować sprawozdania finansowe i raporty kosztów, aby upewnić się, że firmy i instytucje działają zgodnie z przepisami rządowymi i standardami branżowymi. Niezależnie od rodzaju audytu, Twoim zadaniem będzie weryfikacja, czy informacje finansowe są rzetelne, dokładne i przedstawiają prawdziwy obraz sytuacji finansowej organizacji. Audytorzy mogą pracować wewnętrznie w firmach, zewnętrznie dla firm audytorskich, a także w agencjach rządowych.
Jak zostać audytorem? Wymagania i kwalifikacje
Aby rozpocząć karierę audytora, zazwyczaj wymagane jest posiadanie tytułu licencjata z zakresu finansów, rachunkowości, ekonomii lub pokrewnej dziedziny. Niektóre stanowiska, zwłaszcza na wyższych szczeblach, mogą wymagać tytułu magistra. Większe firmy księgowe i działy audytu wewnętrznego często oczekują od swoich audytorów posiadania specjalnych certyfikatów zawodowych.
Kluczowe certyfikaty dla audytorów:
- Biegły Rewident (BR): W Polsce, aby zostać biegłym rewidentem, należy spełnić szereg wymagań, w tym ukończyć odpowiednie studia, odbyć praktykę i zdać egzaminy. Biegły rewident jest uprawniony do przeprowadzania audytów sprawozdań finansowych.
- Certyfikowany Audytor Wewnętrzny (CIA): Certyfikat CIA jest globalnie uznawany i potwierdza kompetencje w zakresie audytu wewnętrznego. Uzyskanie tego certyfikatu wymaga zdania egzaminów i posiadania odpowiedniego doświadczenia zawodowego.
- Certyfikowany Specjalista ds. Rachunkowości Zarządczej (CMA): Certyfikat CMA skupia się na rachunkowości zarządczej i finansach, co jest bardzo przydatne w audycie operacyjnym i wewnętrznym.
- Biegły Księgowy (w niektórych krajach): W zależności od kraju, istnieją różne certyfikaty biegłego księgowego, które mogą być cenione w zawodzie audytora.
Kluczowe cechy i umiejętności audytora
Praca audytora wymaga specyficznych cech osobowości i umiejętności. Oprócz wiedzy fachowej, ważne są również umiejętności miękkie i etyczne podejście.
Umiejętność pracy w zespole
Zakres audytu bywa rozległy, dlatego umiejętność współpracy w zespole jest kluczowa. Audytor powinien być gotowy do pomocy w różnych obszarach audytu, szczególnie w sytuacjach ograniczonych zasobów.
Etyka zawodowa
Etyka jest fundamentem zawodu audytora. Audytorzy powinni kierować się wysokimi standardami etycznymi i rzetelnie raportować wszelkie nieprawidłowości lub potencjalne problemy. Pokusa pominięcia pewnych kwestii, aby uniknąć dodatkowej pracy lub odkrycia kompromitujących faktów, jest niedopuszczalna.
Profesjonalizm i sceptycyzm
Profesjonalizm jest niezbędny w kontaktach z różnymi osobami, w tym z osobami trudnymi we współpracy. Sceptycyzm zawodowy jest kluczowy, zwłaszcza podczas oceny kontroli wewnętrznej firmy. Audytor musi umieć przewidzieć, w jaki sposób osoby dopuszczające się oszustw mogą obejść system kontroli wewnętrznej i zaproponować rozwiązania, które skutecznie ochronią aktywa organizacji.
Umiejętności komunikacyjne
Dobre umiejętności komunikacyjne pozwalają audytorom na budowanie relacji z pracownikami, menedżerami, dyrektorami i stronami zewnętrznymi. Obejmuje to umiejętność jasnego i zwięzłego formułowania zapytań i przedstawiania wyników, zarówno w mowie, jak i na piśmie.
Umiejętności interpersonalne
Silne umiejętności interpersonalne są bardzo ważne ze względu na konieczność pozyskiwania informacji z różnych źródeł, często napotykając opór. Niektórzy pracownicy mogą próbować zniechęcić audytorów do ujawniania niewygodnych faktów. Audytor powinien koncentrować się na celach audytu, w tym na rzetelności, weryfikowalności, dokładności i terminowości informacji.
Rodzaje audytorów
W świecie audytu istnieje wiele specjalizacji. Różni audytorzy skupiają się na różnych aspektach działalności organizacji.
Audytorzy wewnętrzni
Audytorzy wewnętrzni są zatrudniani przez firmy i instytucje do oceny ich działalności finansowej i operacyjnej, w tym ładu korporacyjnego. Raportują swoje ustalenia bezpośrednio kierownictwu wyższego szczebla, pomagając w usprawnianiu procesów i zarządzaniu ryzykiem.
Audytorzy zewnętrzni (biegli rewidenci)
Audytorzy zewnętrzni, czyli biegli rewidenci, dostarczają obiektywnej opinii na temat sprawozdań finansowych organizacji. Ich opinia stwierdza, czy sprawozdania przedstawiają rzetelnie i dokładnie sytuację finansową organizacji. Audyt zewnętrzny jest często wymagany przez prawo i jest istotny dla inwestorów i interesariuszy.

Audytorzy rządowi
Audytorzy rządowi kontrolują agencje rządowe, organizacje i osoby prywatne, aby upewnić się, że wykonują swoje obowiązki zgodnie z przepisami rządowymi. Ich praca ma na celu zapewnienie prawidłowego wykorzystania środków publicznych i zgodności z prawem.
Audytorzy śledczy (forensic auditors)
Audytorzy śledczy specjalizują się w wykrywaniu i zapobieganiu przestępstwom finansowym. Współpracują z organami ścigania i firmami w celu zbadania podejrzeń o oszustwa i malwersacje.
Obowiązki audytora
Praca audytora jest złożona i obejmuje wiele różnych obowiązków. Do głównych zadań audytora należą:
- Przeglądanie, analizowanie i ocena procesów, produktów, usług, systemów, organizacji i pracowników.
- Ocena dokładności, ważności, rzetelności, weryfikowalności i terminowości informacji organizacyjnych.
- Ocena źródeł i procesów, w których informacje są wytwarzane.
- Kontrola kontroli wewnętrznej i ocena stopnia, w jakim te kontrole zarządzają narażeniem organizacji na ryzyko.
- Zapewnienie, że istnieją mechanizmy kontrolne wspomagające skuteczność sprawozdawczości finansowej i operacyjnej.
- Upewnienie się, że istnieją mechanizmy kontrolne chroniące aktywa organizacji.
Przeprowadzanie audytu w firmie
Praktycznie każdy obszar organizacji może podlegać audytowi. Menedżerowie, zarząd lub strony zewnętrzne mogą pomóc w ustaleniu priorytetowych obszarów na podstawie unikalnych okoliczności organizacji. Priorytetem powinny być obszary, w których skutki i częstotliwość występowania błędów procesów są wysokie.
Przykładowe obszary audytu:
- Sprawozdawczość finansowa
- Technologie informacyjne
- Łańcuch dostaw
- Zarządzanie zapasami
- Procesy przekazywania płatności
- Zakupy administracyjne
- Konta kosztów
- Zarządzanie przychodami
- Wydajność pracowników
- Wpływ na środowisko
- Praktyki zatrudniania
- Kontrola wewnętrzna
- Zgodność podatkowa i rządowa
Szczególne względy - Ustawa Sarbanes-Oxley
Spółki publiczne w USA podlegają zasadom określonym przez Radę Nadzoru Rachunkowości Spółek Publicznych (PCOAB), organ utworzony na mocy ustawy Sarbanes-Oxley z 2002 r. Ustawa ta nakłada szereg rygorystycznych i kosztownych regulacji, których muszą przestrzegać menedżerowie i decydenci spółek publicznych.
Sekcja 404 ustawy wymaga, aby:
- Kierownictwo i audytorzy zewnętrzni raportowali o adekwatności kontroli wewnętrznej nad sprawozdawczością finansową.
- Kierownictwo raportowało o skuteczności kontroli wewnętrznej firmy nad sprawozdawczością finansową.
Dokumentacja i testy wymagane przez tę sekcję wymagają ogromnego wysiłku ze strony pracowników, kierownictwa i audytorów. Ustawa Sarbanes-Oxley jest kontrowersyjna ze względu na obciążenia nałożone na organizacje publiczne i wysokie koszty w kategoriach finansowych i czasowych. Jednak przy prawidłowym przestrzeganiu przepisów firmy zyskują również lepsze procesy, kontrole, zarządzanie ryzykiem oraz pewność finansową i operacyjną.
Przykłady pracy audytorów
Poniżej przedstawiono kilka przykładów obowiązków, które audytorzy wykonują w różnych obszarach branży finansowej.
Audytorzy wewnętrzni w praktyce
Audytorzy wewnętrzni koncentrują się na ocenie kontroli wewnętrznej firmy. Mogą być zatrudnieni na stałe lub tymczasowo, aby poprawić efektywność i skuteczność procesów, wykrywać oszustwa i dostarczać okresowe raporty oceniające kierownictwu i zarządowi.
Audyt mechanizmów sprawozdawczości finansowej IT
Audyt mechanizmów sprawozdawczości finansowej IT polega na ocenie, czy dane przetwarzane i raportowane przez oprogramowanie IT/księgowe są rzetelne, dokładne i terminowe. W niektórych przypadkach może być przeprowadzony test ścieżki audytu (walk-through test), czyli procedura stosowana podczas audytu systemu księgowego jednostki w celu oceny jego rzetelności.
Systemy zarządzania zapasami
Audytorzy mogą oceniać system zarządzania zapasami firmy, a także jej aktualny stan zapasów. Zapasy przestarzałe lub bezwartościowe mogą nadal figurować w księgach jako zwykłe zapasy wyrobów gotowych, co zawyża aktywa firmy w bilansie i daje mylący obraz menedżerom i inwestorom.
Audyt zwrotów
Kierownicy działów mogą regularnie dokonywać dużych zwrotów płatności klientom z różnych powodów, takich jak programy rabatów ilościowych, reklamacje uszkodzonych przesyłek, gesty dobrej woli lub agresywne zarządzanie przychodami kwartalnymi. Audytorzy mogą zalecić, aby system automatycznie wymagał zatwierdzenia przez kierownika finansowego przelewów powyżej określonej kwoty, identyfikując ryzyko nieprawidłowości.
Audyt kosztów a audyt finansowy - różnice
Istnieją różne rodzaje audytów, z których dwa najważniejsze to audyt kosztów i audyt finansowy. Chociaż oba mają na celu zapewnienie rzetelności i dokładności informacji, różnią się zakresem i celem.
| Aspekt | Audyt kosztów | Audyt finansowy |
|---|---|---|
| Cel | Ocena ewidencji kosztów i efektywności kosztowej | Weryfikacja dokładności sprawozdań finansowych |
| Zakres | Kontrola kosztów, redukcja kosztów i efektywność | Sytuacja finansowa, rentowność i zgodność |
| Ograniczenie zakresu | Ograniczony do ewidencji kosztów i systemów rachunkowości zarządczej | Kompleksowy, obejmujący całą strukturę finansową |
| Wymóg ustawowy | Obowiązkowy dla określonych branż zgodnie z prawem | Obowiązkowy dla wszystkich zarejestrowanych firm |
| Przeprowadzany przez | Księgowy ds. kosztów lub wykwalifikowany audytor kosztów | Biegły Rewident |
| Format raportu | Raport z audytu kosztów zgodnie z określonym formatem | Raport z audytu finansowego (bilans, RZiS, przepływy pieniężne) |
| Częstotliwość raportowania | Zgodnie z normami ustawowymi | Rocznie lub zgodnie z wymogami prawnymi |
Podsumowanie
Audyt to rozwijająca się dziedzina, dzięki coraz surowszym przepisom rządowym, oferująca zaskakująco różnorodne obowiązki zawodowe dla osób skłonnych do zajmowania się szczegółami działalności firmy. Jeśli kontakt z kierownictwem firmy i regulowanie różnorodnych procesów biznesowych i finansowych Cię interesuje, rozważ karierę audytora. To zawód z dużym zapotrzebowaniem na rynku pracy, dający wiele możliwości rozwoju i satysfakcji zawodowej. Audyt jest nie tylko pracą w finansach, ale kluczowym elementem zapewniającym stabilność i rzetelność całego systemu gospodarczego.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Audyt: Kariera w finansach i rachunkowości, możesz odwiedzić kategorię Audyt.
