11/02/2024
Wiele przedsiębiorstw w Polsce korzysta z wsparcia Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), w szczególności w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników z orzeczeniem o niepełnosprawności. Jest to istotna pomoc, która pozwala na aktywizację zawodową osób niepełnosprawnych i jednocześnie wspiera pracodawców. Jednak prawidłowe ujęcie księgowe tego dofinansowania, szczególnie w rachunku zysków i strat, może budzić pytania. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak ewidencjonować dofinansowanie PFRON w rachunku zysków i strat, aby sprawozdawczość finansowa była prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami.

Zasady księgowania dofinansowania PFRON
Zgodnie z zasadami rachunkowości, dofinansowanie z PFRON na wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych klasyfikowane jest jako pozostałe przychody operacyjne. Jest to logiczne, ponieważ dofinansowanie to nie jest bezpośrednio związane z podstawową działalnością operacyjną przedsiębiorstwa, jaką jest np. sprzedaż towarów czy usług. Stanowi ono natomiast formę wsparcia działalności operacyjnej, zmniejszając koszty wynagrodzeń.
Kluczową zasadą przy księgowaniu przychodów jest zasada memoriału. Oznacza to, że przychody powinny być ujmowane w księgach rachunkowych w okresie, którego dotyczą, niezależnie od daty faktycznego wpływu środków pieniężnych. W przypadku dofinansowania PFRON, oznacza to, że powinno być ono zaksięgowane w miesiącu, za który jest należne, a nie w miesiącu, w którym faktycznie wpłynie na rachunek bankowy jednostki.
Zapis księgowy dofinansowania PFRON
Standardowy zapis księgowy, który należy zastosować w celu ujęcia dofinansowania PFRON w księgach rachunkowych, jest następujący:
- Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: Rozrachunki z PFRON)
- Ma konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”
Zapis ten odzwierciedla powstanie należności od PFRON (konto 22) oraz zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych (konto 76-0). W momencie otrzymania dofinansowania na rachunek bankowy, dokonywany jest kolejny zapis:
- Wn konto 13 „Rachunki bankowe”
- Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: Rozrachunki z PFRON)
Ten zapis z kolei odzwierciedla wpływ środków pieniężnych na rachunek bankowy i zmniejszenie należności od PFRON.
Prezentacja dofinansowania PFRON w rachunku zysków i strat
Miejsce prezentacji dofinansowania PFRON w rachunku zysków i strat zależy od wzoru sprawozdania finansowego, jaki stosuje dana jednostka. W Polsce obowiązuje kilka wzorów rachunku zysków i strat, w zależności od wielkości jednostki i przepisów, według których sporządza sprawozdanie finansowe. Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykane sytuacje:
a) Sprawozdanie według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości (duże jednostki i większość średnich jednostek)
W przypadku sporządzania sprawozdania finansowego według wzoru zawartego w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości, dofinansowanie z PFRON wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych prezentuje się w pozycji:
- G.II (wariant kalkulacyjny) lub D.II (wariant porównawczy) jako „Pozostałe przychody operacyjne – dotacje”
Warto zwrócić uwagę, że w tym wzorze rachunku zysków i strat, w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne” wyodrębnia się kategorię „dotacje”. Dofinansowanie PFRON idealnie wpisuje się w tę kategorię, będąc formą dotacji do kosztów wynagrodzeń.
b) Sprawozdanie według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości (jednostki mikro)
Jednostki mikro, które mogą sporządzać uproszczone sprawozdania finansowe, korzystają często z wzoru rachunku zysków i strat zawartego w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości. W tym przypadku, dofinansowanie PFRON prezentowane jest w pozycji:
- C jako „Pozostałe przychody i zyski, w tym aktualizacja wartości aktywów”
W tym uproszczonym wzorze, pozycja „Pozostałe przychody i zyski” jest bardziej ogólna i obejmuje szerszy zakres przychodów operacyjnych, w tym także dofinansowanie PFRON.
c) Sprawozdanie według załącznika nr 4 do ustawy o rachunkowości (jednostki małe)
Jednostki małe, które nie kwalifikują się jako mikro, ale nadal mogą korzystać z uproszczeń, mogą sporządzać sprawozdanie według załącznika nr 4 do ustawy o rachunkowości. W tym wzorze, dofinansowanie PFRON wykazuje się w pozycji:
- F (wariant kalkulacyjny) lub D (wariant porównawczy) jako „Pozostałe przychody operacyjne, w tym aktualizacja wartości aktywów niefinansowych”
Podobnie jak w przypadku wzoru dla dużych jednostek, tutaj również mamy do czynienia z kategorią „Pozostałe przychody operacyjne”, jednak w tym przypadku pozycja ta jest nieco szersza, obejmując również aktualizację wartości aktywów niefinansowych.
d) Sprawozdanie według załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości (organizacje pozarządowe)
Organizacje pozarządowe, które sporządzają sprawozdania finansowe według załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości, prezentują dofinansowanie PFRON w pozycji:
- I „Pozostałe przychody operacyjne”
W tym wzorze, pozycja „Pozostałe przychody operacyjne” jest również kategorią zbiorczą, w której ujmuje się różne rodzaje przychodów operacyjnych, w tym dofinansowanie PFRON.
Tabela porównawcza prezentacji dofinansowania PFRON w RZiS
Aby ułatwić zrozumienie, poniżej przedstawiamy tabelę porównawczą, podsumowującą, w jakich pozycjach rachunku zysków i strat prezentuje się dofinansowanie PFRON w zależności od stosowanego wzoru sprawozdania finansowego:
| Wzór sprawozdania finansowego | Pozycja w rachunku zysków i strat | Nazwa pozycji |
|---|---|---|
| Załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości | G.II (wariant kalkulacyjny) lub D.II (wariant porównawczy) | Pozostałe przychody operacyjne – dotacje |
| Załącznik nr 5 do ustawy o rachunkowości | C | Pozostałe przychody i zyski, w tym aktualizacja wartości aktywów |
| Załącznik nr 4 do ustawy o rachunkowości | F (wariant kalkulacyjny) lub D (wariant porównawczy) | Pozostałe przychody operacyjne, w tym aktualizacja wartości aktywów niefinansowych |
| Załącznik nr 6 do ustawy o rachunkowości | I | Pozostałe przychody operacyjne |
Znaczenie prawidłowej ewidencji dofinansowania PFRON
Prawidłowa ewidencja i prezentacja dofinansowania PFRON w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym jest kluczowa z kilku powodów. Przede wszystkim, zapewnia zgodność z ustawą o rachunkowości i innymi obowiązującymi przepisami. Ponadto, rzetelne przedstawienie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa pozwala na prawidłową ocenę jego wyników i rentowności. Informacja o dofinansowaniu PFRON, wykazana w odpowiedniej pozycji rachunku zysków i strat, dostarcza istotnych danych dla użytkowników sprawozdania finansowego, takich jak inwestorzy, kredytodawcy czy kontrahenci.
Często zadawane pytania (FAQ)
Pytanie 1: Co się stanie, jeśli dofinansowanie PFRON wpłynie na rachunek bankowy w innym miesiącu niż miesiąc, za który jest należne?
Odpowiedź: Pomimo, że faktyczny wpływ środków nastąpi w innym miesiącu, dofinansowanie powinno być zaksięgowane jako przychód w miesiącu, którego dotyczy, zgodnie z zasadą memoriału. Różnica w czasie pomiędzy datą zaksięgowania przychodu a datą wpływu środków na rachunek bankowy jest naturalna i wynika z charakteru rozliczeń z PFRON.
Pytanie 2: Czy dofinansowanie PFRON jest opodatkowane podatkiem dochodowym?
Odpowiedź: Zasadniczo, dofinansowanie PFRON stanowi przychód podatkowy i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) lub podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT), w zależności od formy prawnej jednostki. Należy jednak zawsze zweryfikować aktualne przepisy podatkowe, które mogą ulegać zmianom.
Pytanie 3: Jak zaksięgować ewentualne korekty dofinansowania PFRON?
Odpowiedź: W przypadku korekt dofinansowania PFRON (np. zwrotu nadpłaconych środków), korekty te powinny być zaksięgowane w księgach rachunkowych w okresie, w którym korekta stała się pewna. Korekta przychodu operacyjnego powinna być zaksięgowana na koncie „Pozostałe przychody operacyjne” ze znakiem minus, lub na koncie „Koszty finansowe”, jeśli korekta dotyczy błędów z poprzednich okresów.
Podsumowanie
Ewidencja dofinansowania PFRON w rachunku zysków i strat wymaga zrozumienia zasad rachunkowości, w szczególności zasady memoriału, oraz znajomości odpowiednich wzorów sprawozdań finansowych. Prawidłowe zaklasyfikowanie dofinansowania jako pozostałych przychodów operacyjnych i prezentacja w odpowiedniej pozycji rachunku zysków i strat jest kluczowe dla rzetelnej sprawozdawczości finansowej i zgodności z przepisami. Mamy nadzieję, że ten artykuł rozwiał wszelkie wątpliwości i pomoże Państwu w prawidłowym księgowaniu dofinansowania PFRON w Państwa przedsiębiorstwach.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Dofinansowanie PFRON w RZiS – Jak ewidencjonować?, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
