Wykup użytkowania wieczystego tylko do 2024 roku!

Wielu przedsiębiorców w Polsce zastanawia się, czy wykup użytkowania wieczystego będzie możliwy w 2025 roku. Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa, ponieważ termin składania wniosków o wykup zbliża się nieubłaganie. W niniejszym artykule wyjaśnimy, jak wygląda aktualna sytuacja prawna i co należy zrobić, aby skorzystać z tej możliwości, zanim będzie za późno.

Czym jest użytkowanie wieczyste?

Użytkowanie wieczyste to specyficzna forma prawna dotycząca nieruchomości, sytuująca się pomiędzy pełnym prawem własności a ograniczonymi prawami rzeczowymi. Jest to relikt systemu komunistycznego, który w dzisiejszych realiach gospodarczych traci na znaczeniu. Podstawy prawne użytkowania wieczystego regulują artykuły 232 i 233 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z przepisami, grunty należące do Skarbu Państwa położone w granicach miast, a także poza nimi, ale włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przeznaczone do realizacji zadań jego gospodarki, oraz grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i prawnym. W szczególnych przypadkach, określonych w odrębnych przepisach, przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty należące do wymienionych podmiotów.

Użytkownik wieczysty, w granicach określonych ustawami, zasadami współżycia społecznego oraz umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, ma prawo do korzystania z gruntu z wyłączeniem innych osób. Co istotne, w tych samych granicach może on również rozporządzać swoim prawem użytkowania wieczystego, np. sprzedać je lub obciążyć.

Wyrok NSA z 15 września 2021 roku (sygn. akt I OSK 4301/18) podkreśla jednolity charakter prawa użytkowania wieczystego, nawet w przypadku współużytkowników. Wszyscy współużytkownicy wieczystej korzystają wspólnie i niepodzielnie z jednego prawa, co przypomina współwłasność.

Możliwość wykupu użytkowania wieczystego przez przedsiębiorców

Ustawa z dnia 26 maja 2023 roku wprowadziła istotne zmiany, dając przedsiębiorcom możliwość wykupu nieruchomości z użytkowania wieczystego. To znaczące ułatwienie, które eliminuje konieczność ponoszenia corocznych opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Ma to szczególne znaczenie w kontekście nieruchomości wykorzystywanych w działalności gospodarczej, gdzie te opłaty, sięgające około 3% wartości gruntu, mogą być znaczącym obciążeniem finansowym.

Wykup nieruchomości to także większa swoboda w dysponowaniu nią. Przekształcenia nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym są często skomplikowane i wymagają przejścia przez uciążliwe procedury formalne. Uzyskanie prawa własności upraszcza te procesy.

Termin wykupu użytkowania wieczystego – kluczowa data

Niestety, możliwość wykupu nieruchomości z użytkowania wieczystego jest ograniczona czasowo. Wnioski o wykup mogą być składane tylko do 31 sierpnia 2024 roku. Po tej dacie, zgodnie z obecnymi przepisami, wykup nie będzie już dopuszczalny. Oznacza to, że wykup użytkowania wieczystego w 2025 roku nie będzie możliwy, jeśli wniosek nie zostanie złożony do końca sierpnia 2024 roku.

Warunki wykupu nieruchomości z użytkowania wieczystego

Nie wszystkie nieruchomości obciążone użytkowaniem wieczystym mogą zostać wykupione. Wykup jest możliwy tylko w przypadku spełnienia określonych warunków:

• Ustanowienie użytkowania wieczystego na danej nieruchomości nastąpiło przed 1998 rokiem.
• Zobowiązanie określone w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zostało wypełnione, czyli nieruchomość została zabudowana.
• Grunt nie jest położony na obszarze portów i przystani morskich.
• Grunt nie jest wykorzystywany na prowadzenie rodzinnego ogrodu działkowego.
• W stosunku do nieruchomości nie toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
• Nieruchomość nie znajduje się w szczególnym zarządzie, np. Agencji Mienia Wojskowego, Lasów Państwowych lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Jak złożyć wniosek o wykup użytkowania wieczystego?

Wniosek o wykup nieruchomości należy złożyć w formie pisemnej. Powinien on zawierać następujące elementy:

• Oznaczenie danych wnioskodawcy (imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres).
• Oznaczenie danych organu, do którego kierowany jest wniosek – w zależności od właściciela gruntu. Wniosek adresuje się do starosty, jeśli nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, lub do wójta, burmistrza, prezydenta miasta, jeśli grunt należy do jednostki samorządu terytorialnego.
• Dokładny opis nieruchomości, której dotyczy wykup, w tym adres i numer księgi wieczystej.
• Oznaczenie tytułu prawnego do nieruchomości, np. prawa własności nabytego w drodze umowy sprzedaży, darowizny lub dziedziczenia.
• Żądanie wykupu nieruchomości.
• Wskazanie wstępnych warunków związanych z wykupem, np. preferowana forma zapłaty (jednorazowo lub ratalnie).
• Podpis wnioskodawcy.
• Wymienienie załączników.

Do wniosku należy dołączyć niezbędne dokumenty, takie jak decyzja lub umowa ustanawiająca użytkowanie wieczyste, wypis i wyrys z rejestru gruntów oraz rejestr z kartoteki budynków. W przypadku braków formalnych organ wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni. Niedotrzymanie terminu skutkuje pozostawieniem sprawy bez rozpoznania.

Wnioskodawca ma również możliwość dołączenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, choć nie jest to obowiązkowe. Jeśli operat nie zostanie dołączony, zostanie on sporządzony na koszt wnioskodawcy w toku postępowania przez organ rozpatrujący sprawę.

Procedura wykupu nieruchomości z użytkowania wieczystego

Po prawidłowym złożeniu wniosku organ może przystąpić do rokowań z wnioskodawcą. Ustawa nie określa terminu rozpatrzenia wniosku, co oznacza, że procedura może potrwać kilka miesięcy, w zależności od obciążenia urzędu.

Jeśli wniosek zostanie przyjęty, kolejnym etapem są rokowania, które w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele gospodarcze muszą odbywać się w formie pisemnej. W trakcie rokowań ustalane są m.in.:

• Termin zawarcia umowy wykupu nieruchomości.
• Ostateczna cena wykupu.
• Ewentualne dopłaty obciążające przedsiębiorcę z tytułu wykupu.
• Forma zapłaty – jednorazowa lub ratalna, gotówką lub przelewem.
• Pozostałe warunki umowy sprzedaży.

Po zakończeniu rokowań sporządzany jest protokół, który stanowi podstawę do zawarcia umowy wykupu. Cena wykupu zależy od formy płatności. Przy jednorazowej wpłacie cena wynosi 20-krotność dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. W przypadku płatności ratalnej cena to 25-krotność iloczynu dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej i wartości nieruchomości gruntowej.

W przypadku nieruchomości należących do jednostek samorządu terytorialnego cena nie może być niższa niż 20-krotność, ale też nie wyższa niż wartość nieruchomości.

Podsumowanie

Wykup użytkowania wieczystego jest możliwy tylko do 31 sierpnia 2024 roku. Przedsiębiorcy, którzy chcą skorzystać z tej możliwości, powinni jak najszybciej złożyć wniosek. Procedura wykupu może trwać kilka miesięcy i obejmuje rokowania dotyczące ceny i warunków. Po pomyślnym zakończeniu negocjacji i podpisaniu umowy, użytkowanie wieczyste przekształca się w prawo własności nieruchomości. Nie czekaj, termin składania wniosków jest ograniczony!

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Wykup użytkowania wieczystego tylko do 2024 roku!, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.