Czy oprogramowanie Lotus nadal istnieje? Historia i teraźniejszość

Wielu użytkowników komputerów, zwłaszcza tych pamiętających lata 80. i 90., z pewnością kojarzy nazwę Lotus. Firma ta, a w szczególności jej flagowy produkt Lotus 1-2-3, swego czasu dominowała na rynku oprogramowania biurowego. Czy jednak oprogramowanie Lotus nadal istnieje? Odpowiedź na to pytanie jest złożona i wymaga cofnięcia się w czasie, aby zrozumieć ewolucję tej marki.

Historia powstania i triumf Lotus Development Corporation

Lotus Development Corporation została założona w 1982 roku przez Mitcha Kapora i Jonathana Sachsa. Spółka szybko zdobyła popularność dzięki swojemu arkuszowi kalkulacyjnemu Lotus 1-2-3, który zadebiutował 26 stycznia 1983 roku. Nazwa 1-2-3 symbolizowała trzy główne funkcje programu: arkusz kalkulacyjny, narzędzie do tworzenia wykresów i menedżer baz danych. Chociaż dwie ostatnie funkcje były mniej popularne, to właśnie arkusz kalkulacyjny 1-2-3 stał się synonimem innowacyjności i potęgi w świecie komputerów osobistych.

Sukces był niemal natychmiastowy. Już w pierwszym roku sprzedaży Lotus stał się trzecią największą firmą produkującą oprogramowanie na mikrokomputery, osiągając sprzedaż na poziomie 53 milionów dolarów. Dla porównania, prognozy biznesowe zakładały zaledwie 1 milion dolarów sprzedaży. Dominacja Lotus na rynku arkuszy kalkulacyjnych rosła wraz z popularyzacją komputerów osobistych.

Dominacja i dywersyfikacja oferty

W latach 80. Lotus umocnił swoją pozycję, wprowadzając na rynek kolejne produkty biurowe, takie jak Symphony i pakiet Jazz dla komputerów Apple Macintosh. Jazz, choć ambitny projekt, nie odniósł sukcesu rynkowego. W 1985 roku Lotus przejął firmę Software Arts i zakończył produkcję programu VisiCalc, swojego głównego konkurenta z początków ery arkuszy kalkulacyjnych.

Pod koniec lat 80. Lotus próbował dywersyfikować swoją ofertę, wprowadzając m.in. menedżer plików Magellan, procesor tekstu Manuscript, menedżer informacji osobistych Agenda oraz przełomowy pakiet modelowania Improv dla platformy NeXT. Żaden z tych produktów nie zdobył jednak znaczącej popularności i nie wpłynął znacząco na rynek.

Procesy sądowe o „wygląd i działanie”

Lotus był również zaangażowany w szereg procesów sądowych, z których najważniejsze dotyczyły kwestii „wyglądu i działania” oprogramowania. Firma pozwała Paperback Software i Mosaic o naruszenie praw autorskich za ich tanie klony 1-2-3 – VP Planner i Twin, a także Borlanda za arkusz kalkulacyjny Quattro. Sprawy te miały ogromny wpływ na postrzeganie praw autorskich w świecie oprogramowania. Ostatecznie, Lotus wygrał spory z Paperback i Mosaic, co doprowadziło te firmy do upadku, natomiast spór z Borlandem zakończył się zwycięstwem Borlanda, co w pewnym stopniu osłabiło koncepcję ochrony „wyglądu i działania” oprogramowania.

Przejęcie przez IBM i zmierzch marki Lotus

W latach 90., w obliczu rosnącej popularności aplikacji Windows, Lotus musiał uzupełnić swoją ofertę poprzez zakup takich produktów jak procesor tekstu Ami Pro, baza danych Approach i Threadz (później Lotus Organizer). Te aplikacje, wraz z 1-2-3 i Freelance Graphics, zostały połączone w pakiet Lotus SmartSuite. Początkowo SmartSuite był popularny, zwłaszcza dzięki atrakcyjnemu bundlingowi z nowymi komputerami PC, jednak Lotus szybko stracił dominację na rynku aplikacji biurowych na rzecz Microsoft Office. Jednym z powodów była opóźniona reakcja na przejście na 32-bitowe aplikacje dla Windows 95, spowodowana skupieniem się na rozwoju pakietu dla systemu OS/2 firmy IBM.

W 1995 roku IBM zdecydował się na przejęcie Lotus w drodze wrogiego przejęcia, oferując 3,5 miliarda dolarów. Przejęcie to miało strategiczne znaczenie dla IBM, który poszukiwał silnej pozycji na rynku oprogramowania kliencko-serwerowego i komunikacji sieciowej. Marka Lotus, choć nadal funkcjonująca pod skrzydłami IBM, stopniowo traciła na znaczeniu. W 2012 roku IBM zakończył rozwój pakietu IBM Lotus Symphony, a w 2013 roku ogłosił wycofanie marki Lotus, zastępując IBM Lotus Notes i IBM Lotus Domino nowymi wersjami pod nazwą IBM Notes and Domino.

Sprzedaż Lotus/Domino firmie HCL i teraźniejszość

W grudniu 2018 roku IBM sprzedał dział Lotus Software/Domino firmie HCL Technologies za 1,8 miliarda dolarów. Oznacza to, że część dziedzictwa Lotus, w tym platforma Domino i aplikacje z nią związane, nadal istnieje i jest rozwijana przez HCL. Jednak marka Lotus, w sensie oprogramowania biurowego, takiego jak Lotus 1-2-3 czy SmartSuite, przeszła do historii. Te klasyczne programy nie są już rozwijane ani sprzedawane.

Do czego służyło oprogramowanie Lotus?

Oprogramowanie Lotus, w szczególności Lotus 1-2-3, służyło przede wszystkim do:

• Tworzenia i analizy arkuszy kalkulacyjnych: 1-2-3 był potężnym narzędziem do obliczeń, analizy danych i modelowania finansowego.
• Prezentacji danych w formie graficznej: Program umożliwiał tworzenie różnego rodzaju wykresów, co ułatwiało wizualizację danych.
• Zarządzania bazami danych: Choć funkcja bazy danych w 1-2-3 była mniej zaawansowana niż dedykowane systemy, pozwalała na podstawowe operacje na danych.
• Pracy grupowej i komunikacji: Lotus Notes był platformą do pracy grupowej, komunikacji i współdzielenia informacji w przedsiębiorstwach.

Co było po Lotus 1-2-3?

Po erze dominacji Lotus 1-2-3 na rynku arkuszy kalkulacyjnych, pałeczkę przejął Microsoft Excel. Excel, wraz z całym pakietem Microsoft Office, stał się nowym standardem w oprogramowaniu biurowym. Inne arkusze kalkulacyjne, takie jak Quattro Pro firmy Borland, również próbowały konkurować z Excelem i Lotusem, ale ostatecznie to Microsoft zdobył dominującą pozycję.

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy oprogramowanie Lotus nadal istnieje?

Częściowo tak. Marka Lotus jako samodzielna marka oprogramowania biurowego już nie istnieje. Jednak platforma Domino i powiązane produkty, wcześniej znane jako IBM Lotus Domino, są obecnie rozwijane i sprzedawane przez firmę HCL Technologies.

Czy mogę kupić Lotus 1-2-3 lub SmartSuite?

Nie, te pakiety oprogramowania nie są już dostępne w sprzedaży i nie są rozwijane. IBM zakończył ich wsparcie w 2014 roku.

Co się stało z firmą Lotus?

Lotus Development Corporation została przejęta przez IBM w 1995 roku. Marka Lotus była stopniowo wygaszana, a w 2018 roku IBM sprzedał dział Lotus Software/Domino firmie HCL Technologies.

Czy warto korzystać z oprogramowania Lotus?

Dla nowych użytkowników nie ma sensu korzystać z przestarzałego oprogramowania Lotus 1-2-3 lub SmartSuite. Współczesne pakiety biurowe, takie jak Microsoft 365 lub Google Workspace, oferują znacznie większe możliwości i są regularnie aktualizowane. Jednak platforma Domino, obecnie pod opieką HCL, nadal jest używana w wielu przedsiębiorstwach, szczególnie tych, które w przeszłości zainwestowały w rozwiązania Lotus Notes/Domino.

Podsumowanie

Oprogramowanie Lotus, a w szczególności Lotus 1-2-3, odegrało kluczową rolę w historii komputerów osobistych i rozwoju oprogramowania biurowego. Choć marka Lotus w tradycyjnym sensie już nie istnieje, część jej dziedzictwa, w postaci platformy Domino, jest kontynuowana przez firmę HCL Technologies. Pamięć o Lotus 1-2-3 pozostaje jednak żywa w świadomości wielu użytkowników, jako symbol rewolucji arkuszy kalkulacyjnych i początków ery komputerów osobistych w biznesie.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Czy oprogramowanie Lotus nadal istnieje? Historia i teraźniejszość, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.