21/12/2021
Zatrudnianie osób nieposiadających pełnych kwalifikacji pedagogicznych w szkołach i placówkach oświatowych jest możliwe dzięki artykułowi 15 Prawa oświatowego. Przepis ten, choć stwarza szansę na uzupełnienie kadr, generuje liczne wątpliwości, zwłaszcza w kontekście wynagrodzeń. Dyrektorzy szkół i pracownicy działów finansowo-księgowych często zastanawiają się, jak prawidłowo ustalić i zaksięgować wynagrodzenie nauczyciela zatrudnionego na tej podstawie. Niniejszy artykuł ma na celu rozwianie tych wątpliwości i przedstawienie kompleksowego omówienia kwestii wynagradzania nauczycieli zatrudnionych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.

- Stanowisko pracy „nauczyciel” dla osoby bez kwalifikacji – czy jest to dopuszczalne?
- Wymiar czasu pracy nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 – 18 czy 40 godzin tygodniowo?
- Godziny ponadwymiarowe dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 – czy są dopuszczalne?
- Kwalifikacja wynagrodzenia nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego – paragraf 410 czy 4790?
- Wynagrodzenie osoby niebędącej nauczycielem – limit 184% kwoty bazowej i dodatkowe świadczenia
- Trzynasta pensja dla pracownika zatrudnionego na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
- Podsumowanie kluczowych aspektów wynagrodzenia nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Stanowisko pracy „nauczyciel” dla osoby bez kwalifikacji – czy jest to dopuszczalne?
Jednym z pierwszych pytań, które pojawia się w kontekście zatrudnienia na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, jest możliwość określenia stanowiska pracy jako „nauczyciel”. Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, choć wymaga pewnego doprecyzowania. Osoba zatrudniana na podstawie tego przepisu, mimo braku pełnych kwalifikacji, realizuje zadania dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, czyli typowe dla nauczyciela. Prawo oświatowe dopuszcza w wyjątkowych sytuacjach zatrudnienie osoby nieposiadającej kwalifikacji, pod warunkiem uzyskania zgody organu prowadzącego. W umowie o pracę jak najbardziej można i należy określić stanowisko pracy jako „nauczyciel”, precyzując jednocześnie, że zatrudnienie następuje na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.
Wymiar czasu pracy nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 – 18 czy 40 godzin tygodniowo?
Kolejna istotna kwestia dotyczy wymiaru czasu pracy. Nauczycielom posiadającym kwalifikacje przysługuje obniżony tygodniowy wymiar czasu pracy, tzw. pensum, wynoszący 18 godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Czy ten sam wymiar dotyczy nauczycieli zatrudnionych na podstawie art. 15? Odpowiedź brzmi: nie. Osoby zatrudnione na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, nieposiadające pełnych kwalifikacji nauczycielskich, traktowane są pod względem czasu pracy jak pracownicy niepedagogiczni. Oznacza to, że ich tygodniowy wymiar czasu pracy wynosi 40 godzin, zgodnie z ogólnymi przepisami Kodeksu pracy. Nie obowiązuje ich pensum 18-godzinne, charakterystyczne dla nauczycieli z kwalifikacjami. W praktyce jednak, w umowie o pracę często określa się wymiar zajęć dydaktycznych zbliżony do pensum, np. 20, 22 czy 24 godziny tygodniowo, w zależności od potrzeb szkoły i specyfiki stanowiska. Pozostały czas pracy może być przeznaczony na inne zadania związane z funkcjonowaniem szkoły, przygotowanie do zajęć, doskonalenie zawodowe itp.

Godziny ponadwymiarowe dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 – czy są dopuszczalne?
Pojawia się również pytanie o możliwość realizacji godzin ponadwymiarowych przez nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15. Przepisy nie wykluczają takiej możliwości. Skoro osoby te traktowane są jak pracownicy niepedagogiczni w zakresie czasu pracy, to analogicznie, w kwestii godzin ponadwymiarowych, stosuje się do nich przepisy Kodeksu pracy dotyczące pracowników niepedagogicznych. Zatem, nauczyciel zatrudniony na podstawie art. 15 może realizować godziny ponadwymiarowe, jeśli istnieje taka potrzeba w szkole i wyrazi na to zgodę. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe powinno być ustalone zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej szkole dla pracowników niepedagogicznych, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy.
Kwalifikacja wynagrodzenia nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego – paragraf 410 czy 4790?
Kwestia paragrafu klasyfikacji budżetowej, z którego powinno być wypłacane wynagrodzenie nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15, często budzi wątpliwości w działach finansowo-księgowych jednostek oświatowych. Zasadniczo, paragraf 410 „Wynagrodzenia osobowe pracowników” przeznaczony jest na wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, w tym nauczycieli. Z kolei paragraf 4790 „Wynagrodzenia osobowe pracowników z tytułu umów cywilnoprawnych” dotyczy wynagrodzeń wypłacanych na podstawie umów zleceń, umów o dzieło i innych umów cywilnoprawnych. Biorąc pod uwagę, że nauczyciele zatrudnieni na podstawie art. 15 są zatrudniani na podstawie umowy o pracę, a nie umowy cywilnoprawnej, ich wynagrodzenie powinno być kwalifikowane do paragrafu 410. Fakt, że osoba nie posiada pełnych kwalifikacji, nie zmienia charakteru stosunku pracy, który nadal jest stosunkiem pracy nauczyciela, choć zatrudnionego w specyficznych okolicznościach.

Wynagrodzenie osoby niebędącej nauczycielem – limit 184% kwoty bazowej i dodatkowe świadczenia
Przepisy Prawa oświatowego regulują również wynagrodzenie osób niebędących nauczycielami, zatrudnianych do prowadzenia zajęć. W tym przypadku obowiązuje ograniczenie wysokości wynagrodzenia, które nie może przekroczyć 184% kwoty bazowej dla nauczycieli. Kwota bazowa jest corocznie ustalana w ustawie budżetowej i stanowi podstawę do wyliczania wynagrodzeń nauczycieli dyplomowanych. Limit 184% kwoty bazowej odnosi się do wynagrodzenia zasadniczego osoby zatrudnionej na pełny etat. Czy to oznacza, że jest to maksymalna wysokość wynagrodzenia i nie można przyznać dodatkowych świadczeń? Otóż, interpretacja przepisów wskazuje, że limit 184% kwoty bazowej dotyczy wyłącznie wynagrodzenia zasadniczego. Pracownikom zatrudnionym na tych zasadach mogą być przyznawane inne składniki wynagrodzenia, takie jak dodatki stażowe, dodatki funkcyjne (jeśli pełnią dodatkowe funkcje), a także wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe. Limit 184% nie obejmuje również nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych i innych świadczeń wynikających z przepisów prawa pracy.
Trzynasta pensja dla pracownika zatrudnionego na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
Prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. trzynastej pensji, reguluje ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Zgodnie z tą ustawą, prawo do trzynastki przysługuje pracownikom, którzy przepracowali w danej jednostce sfery budżetowej co najmniej 6 miesięcy. Nauczyciele zatrudnieni na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, jako pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w szkole publicznej, która jest jednostką sfery budżetowej, spełniają te kryteria. Zatem, jeśli przepracowali wymagany okres czasu, mają prawo do trzynastej pensji na zasadach ogólnych, tak jak inni pracownicy szkoły. Wysokość trzynastki obliczana jest proporcjonalnie do przepracowanego okresu i wynagrodzenia otrzymanego w ciągu roku.

Podsumowanie kluczowych aspektów wynagrodzenia nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
Zatrudnienie nauczyciela na podstawie art. 15 Prawa oświatowego wiąże się z pewnymi specyfikami w zakresie wynagradzania, które warto podsumować:
- Stanowisko pracy: Może być określone jako „nauczyciel”.
- Wymiar czasu pracy: 40 godzin tygodniowo, nie obowiązuje pensum 18-godzinne.
- Godziny ponadwymiarowe: Dopuszczalne na zasadach dotyczących pracowników niepedagogicznych.
- Paragraf klasyfikacji budżetowej: Wynagrodzenie powinno być kwalifikowane do paragrafu 410 „Wynagrodzenia osobowe pracowników”.
- Limit wynagrodzenia dla osób niebędących nauczycielami: 184% kwoty bazowej dotyczy wynagrodzenia zasadniczego, nie obejmuje dodatków i wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.
- Trzynasta pensja: Przysługuje na zasadach ogólnych, jeśli spełnione są warunki dotyczące okresu przepracowanego.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy nauczyciel zatrudniony na podstawie art. 15 Prawa oświatowego ma prawo do dodatku stażowego?
- Tak, nauczyciele zatrudnieni na podstawie art. 15 Prawa oświatowego mają prawo do dodatku stażowego na zasadach ogólnych, tak jak inni pracownicy szkół.
- Czy wynagrodzenie nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę?
- Nie, wynagrodzenie nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15, tak jak każdego pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, obowiązujące w danym roku.
- Jak ustalić konkretną wysokość wynagrodzenia zasadniczego dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15?
- Wysokość wynagrodzenia zasadniczego dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 ustala dyrektor szkoły, biorąc pod uwagę posiadane przez kandydata kwalifikacje (choć niepełne), doświadczenie zawodowe, zakres obowiązków oraz możliwości finansowe szkoły. W przypadku osób niebędących nauczycielami, należy pamiętać o limicie 184% kwoty bazowej dla wynagrodzenia zasadniczego.
- Gdzie szukać aktualnych informacji o kwocie bazowej dla nauczycieli?
- Aktualna kwota bazowa dla nauczycieli jest corocznie ustalana w ustawie budżetowej. Informacje na ten temat można znaleźć w Dzienniku Ustaw, na stronach Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz w serwisach informacyjnych dla oświaty.
Mamy nadzieję, że niniejszy artykuł pomógł rozwiać wątpliwości związane z wynagrodzeniem nauczycieli zatrudnionych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego. Prawidłowe ustalanie i księgowanie wynagrodzeń jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania jednostek oświatowych i zapewnienia stabilności finansowej pracowników.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Wynagrodzenie nauczyciela zatrudnionego na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
