06/09/2022
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) to fundament prawidłowo funkcjonującego przedsiębiorstwa. Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jest nie tylko obowiązkiem prawnym, ale przede wszystkim moralnym każdego pracodawcy. Inwestycja w szkolenia BHP to inwestycja w zdrowie i życie pracowników, a także w sprawniejsze i efektywniejsze działanie firmy.

Kto jest odpowiedzialny za BHP?
Odpowiedzialność za stan BHP w zakładzie pracy spoczywa przede wszystkim na pracodawcy. To on jest zobowiązany do stworzenia bezpiecznych warunków pracy, zapewnienia odpowiednich środków ochrony oraz systematycznego szkolenia pracowników z zakresu BHP. Jednak odpowiedzialność za BHP nie leży wyłącznie po stronie pracodawcy. Również pracownicy mają swoje obowiązki w tym zakresie i powinni aktywnie uczestniczyć w działaniach mających na celu poprawę bezpieczeństwa w miejscu pracy.
Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP
Pracodawca ma szereg obowiązków związanych ze szkoleniami BHP. Do najważniejszych z nich należą:
- Systematyczne szkolenie pracowników w zakresie BHP.
- Zaznajamianie pracowników z przepisami i zasadami BHP dotyczącymi wykonywanej pracy.
- Wydawanie szczegółowych instrukcji i wskazówek dotyczących BHP na stanowiskach pracy.
- Dostarczanie pracownikom nieodpłatnie środków ochrony indywidualnej oraz informowanie o sposobach ich używania.
Szkolenie wstępne BHP
Przyjęcie nowego pracownika wiąże się z obowiązkiem przeprowadzenia szkolenia wstępnego BHP jeszcze przed dopuszczeniem go do pracy. Szkolenie to składa się z dwóch części:
- Instruktaż ogólny – ma na celu zapoznanie pracownika z podstawowymi przepisami BHP, regulaminem pracy, zasadami udzielania pierwszej pomocy oraz ogólnymi zasadami BHP obowiązującymi w zakładzie. Instruktaż ogólny jest obowiązkowy dla wszystkich nowo zatrudnianych pracowników, studentów odbywających praktyki oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu.
- Instruktaż stanowiskowy – dotyczy konkretnego stanowiska pracy i ma na celu zaznajomienie pracownika z czynnikami środowiska pracy występującymi na danym stanowisku, ryzykiem zawodowym oraz sposobami ochrony przed zagrożeniami. Instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy dla pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych i innych, na których występuje narażenie na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne, a także dla uczniów i studentów odbywających praktyki na takich stanowiskach.
Ważne jest, że szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane, jeśli pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed ponownym zatrudnieniem.
Odbycie szkolenia wstępnego, zarówno ogólnego, jak i stanowiskowego, pracownik potwierdza pisemnie w karcie szkolenia wstępnego, która jest przechowywana w jego aktach osobowych.
Szkolenia okresowe BHP
Oprócz szkoleń wstępnych, pracodawca ma obowiązek organizowania szkoleń okresowych BHP. Szkolenia te mają na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy oraz umiejętności pracowników z zakresu BHP, a także zapoznanie ich z nowymi rozwiązaniami technicznymi i organizacyjnymi w tej dziedzinie.
Kto musi odbyć szkolenie okresowe?
- Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami (kierownicy, mistrzowie, brygadziści).
- Pracownicy na stanowiskach robotniczych.
- Pracownicy na stanowiskach inżynieryjno-technicznych (projektanci, konstruktorzy, technolodzy, organizatorzy produkcji).
- Pracownicy służby BHP oraz inne osoby wykonujące zadania tej służby.
- Pracownicy na stanowiskach administracyjno-biurowych.
- Inni pracownicy, których praca wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie BHP.
Częstotliwość szkoleń okresowych zależy od rodzaju stanowiska pracy i poziomu ryzyka:
- Co najmniej raz w roku – dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne.
- Raz na 3 lata – dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych.
- Raz na 5 lat – dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, pracowników inżynieryjno-technicznych, pracowników służby BHP oraz pracowników, których praca wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe lub odpowiedzialnością w zakresie BHP.
- Raz na 6 lat – dla pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych (w niektórych przypadkach szkolenie okresowe dla pracowników biurowych może nie być wymagane, jeśli kategoria ryzyka działalności pracodawcy jest niska i nie wynika to z oceny ryzyka zawodowego).
Szkolenie okresowe kończy się egzaminem sprawdzającym wiedzę i umiejętności uczestników. Pozytywny wynik egzaminu potwierdzany jest zaświadczeniem, którego odpis przechowywany jest w aktach osobowych pracownika.

Kto organizuje szkolenia BHP?
Szkolenia BHP, zarówno wstępne, jak i okresowe, są organizowane przez pracodawcę. Pracodawca może prowadzić szkolenia samodzielnie, o ile posiada odpowiednie kompetencje i wiedzę, lub zlecić ich przeprowadzenie jednostce organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Takimi jednostkami mogą być m.in.:
- Placówki kształcenia ustawicznego i centra kształcenia zawodowego.
- Szkoły ponadpodstawowe.
- Podmioty z systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
- Stowarzyszenia, których celem statutowym jest działalność związana z BHP.
- Przedsiębiorcy prowadzący działalność szkoleniową w dziedzinie BHP.
Koszty szkoleń BHP ponosi pracodawca. Szkolenia odbywają się w czasie pracy pracownika, a za czas szkolenia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.
Kary za brak szkoleń BHP
Niedopełnienie obowiązków związanych z BHP, w tym brak szkoleń pracowników, jest traktowane jako wykroczenie przeciwko prawom pracownika i może skutkować nałożeniem na pracodawcę kary grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł. Kary ponosi osoba odpowiedzialna za stan BHP w firmie, czyli najczęściej pracodawca lub osoba kierująca pracownikami.
Ponadto, poważne naruszenie przepisów BHP przez pracownika może być podstawą do rozwiązania umowy o pracę z jego winy. Z kolei, jeśli pracodawca zaniedba obowiązki BHP, pracownik ma prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy każdy pracownik musi przejść szkolenie BHP?
- Tak, każdy nowo zatrudniony pracownik musi przejść szkolenie wstępne BHP przed dopuszczeniem do pracy. Następnie, w zależności od stanowiska pracy, pracownicy muszą regularnie przechodzić szkolenia okresowe.
- Kto płaci za szkolenie BHP?
- Koszty szkoleń BHP zawsze ponosi pracodawca.
- Czy szkolenie BHP odbywa się w czasie pracy?
- Tak, szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy pracownika i są traktowane jak normalny czas pracy, za który przysługuje wynagrodzenie.
- Co się stanie, jeśli pracownik nie przejdzie szkolenia BHP?
- Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, który nie posiada aktualnego szkolenia BHP. Brak szkolenia BHP może skutkować karami dla pracodawcy i konsekwencjami dla pracownika w przypadku wypadku przy pracy.
- Czy można być zwolnionym ze szkolenia okresowego BHP?
- W pewnych sytuacjach, pracownik może być zwolniony ze szkolenia okresowego, jeśli przedstawi aktualne zaświadczenie o odbyciu szkolenia okresowego u innego pracodawcy lub odbył szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk, ale zakres tematyczny szkolenia odpowiada programowi szkolenia na nowym stanowisku.
Pamiętaj, że bezpieczeństwo w pracy to wspólna odpowiedzialność. Szkolenia BHP to kluczowy element budowania kultury bezpieczeństwa w każdym miejscu pracy. Regularne szkolenia, świadomość zagrożeń i przestrzeganie zasad BHP to najlepsza droga do minimalizacji ryzyka wypadków i chorób zawodowych.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kto musi przejść szkolenie BHP?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
