10/06/2023
Prawidłowe księgowanie faktur zakupu jest fundamentem księgowości każdej firmy. Dokładne i terminowe ewidencjonowanie tych dokumentów ma kluczowe znaczenie dla zachowania przejrzystości finansowej, prawidłowego rozliczenia podatków oraz podejmowania świadomych decyzji biznesowych. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak prawidłowo księgować faktury zakupu i płatności, uwzględniając różne sytuacje i typy wydatków.

- Księgowanie faktury zakupu towarów handlowych i materiałów
- Księgowanie faktury za koszt prowadzenia firmy
- Księgowanie faktury zakupu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych
- Księgowanie faktury zakupu wyposażenia
- Księgowanie wydatków związanych z pojazdem
- Księgowanie kosztów wysyłki
- Korekta kosztów nieopłaconych (lata 2013-2015) – Informacja historyczna
- Księgowanie faktur ratalnych
- Księgowanie w przypadku rozbieżności daty wystawienia faktury i daty odliczenia VAT
- Formularz uniwersalny dla wydatków opłaconych w dacie wystawienia lub w ciągu 150 dni
- Podsumowanie
Księgowanie faktury zakupu towarów handlowych i materiałów
Zakup towarów handlowych lub materiałów jest częstym wydatkiem w wielu przedsiębiorstwach. Prawidłowe księgowanie faktury w tym przypadku jest proste, jeśli data wystawienia faktury zgadza się z miesiącem powstania prawa do odliczenia podatku VAT. W systemach księgowych online, takich jak wspomniany w instrukcji, zazwyczaj należy wykonać następujące kroki:
- Ustaw miesiąc księgowy zgodny z datą wystawienia faktury.
- Przejdź do zakładki „Wydatki”.
- Kliknij „Dodaj wydatek”.
- Wybierz opcję „Zakup towarów handlowych i materiałów”.
- Wybierz formularz „Faktura”.
W formularzu należy wprowadzić dane z faktury, takie jak numer faktury, datę wystawienia, dane sprzedawcy i nabywcy, kwoty netto, VAT i brutto, a także opis zakupu. System automatycznie zaksięguje wydatek w odpowiedniej kolumnie Księgi Przychodów i Rozchodów (KPiR) oraz w ewidencji zakupu VAT.

Księgowanie faktury za koszt prowadzenia firmy
Koszty prowadzenia firmy obejmują szeroki zakres wydatków niezbędnych do funkcjonowania przedsiębiorstwa, takich jak usługi biurowe, energia elektryczna, usługi telekomunikacyjne, materiały biurowe i wiele innych. Księgowanie faktury za tego typu koszty przebiega bardzo podobnie jak w przypadku towarów handlowych i materiałów:
- Ustaw miesiąc księgowy zgodny z datą wystawienia faktury.
- Przejdź do zakładki „Wydatki”.
- Kliknij „Dodaj wydatek”.
- Wybierz opcję „Koszt prowadzenia firmy”.
- Wybierz formularz „Faktura”.
Również w tym przypadku, w formularzu należy wprowadzić dane z faktury, a system zaksięguje wydatek w odpowiedniej kolumnie KPiR i ewidencji VAT.
Księgowanie faktury zakupu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych
Zakup środków trwałych, takich jak maszyny, urządzenia, nieruchomości, czy wartości niematerialnych i prawnych (np. licencji, oprogramowania) wymaga nieco innego podejścia. W systemach księgowych dedykowane są do tego specjalne formularze w rejestrze majątku:
- Przejdź do zakładki „Majątek”.
- Wybierz „Rejestr środków trwałych” lub „Rejestr wartości niematerialnych i prawnych”.
- Kliknij „Dodaj”.
- Wybierz opcję „Zakup środka trwałego na fakturę VAT” lub „Zakup wartości niematerialnej i prawnej na fakturę VAT”.
- Kliknij „Dodaj”.
Ważne jest, aby stosować te formularze, gdy faktura zakupu zawiera wszystkie koszty wchodzące w skład wartości początkowej składnika majątku i gdy zakup jest potwierdzony jedną fakturą (bez zaliczek i faktury końcowej). Dodatkowo, miesiąc zakupu składnika majątku musi być zgodny z miesiącem przyjęcia go do używania. W przeciwnym razie, zaleca się kontakt z Biurem Obsługi Klienta (BOK) systemu księgowego.
Księgowanie faktury zakupu wyposażenia
Wyposażenie, czyli składniki majątku o wartości niższej niż środki trwałe, również księguje się w rejestrze majątku, ale w osobnym rejestrze wyposażenia:
- Przejdź do zakładki „Majątek”.
- Wybierz „Rejestr wyposażenia”.
- Kliknij „Dodaj”.
- Wybierz opcję „Zakup wyposażenia na fakturę VAT”.
Podobnie jak w przypadku środków trwałych, stosowanie tego formularza jest prawidłowe, gdy faktura obejmuje wszystkie koszty wartości początkowej i jest to pojedyncza faktura, a miesiąc zakupu jest miesiącem przyjęcia do używania. W innych sytuacjach, konsultacja z BOK jest wskazana.
Księgowanie wydatków związanych z pojazdem
Wydatki związane z pojazdami, w tym paliwo, części zamienne, serwis, leasing, księguje się poprzez rozliczenie pojazdu w systemie:
- Przejdź do zakładki „Pojazdy”.
- Znajdź pojazd, którego dotyczy wydatek.
- Kliknij „Rozliczenie pojazdu” (zazwyczaj ikona obok pojazdu).
- Kliknij „Dodaj koszt pojazdu”.
- Wybierz rodzaj wydatku (np. „Zakup paliwa – faktura VAT”, „Inne koszty – faktura VAT”, „Rata leasingowa – faktura VAT”).
Rodzaj dostępnych opcji zależy od sposobu wprowadzenia pojazdu do systemu (np. jako pojazd firmowy, prywatny używany do celów działalności). Ważne jest, aby pamiętać, że od 2013 roku dla wydatków należy wpisywać datę opłacenia, co ma znaczenie dla podatku dochodowego i VAT. Jeśli wydatek został opłacony gotówką w momencie zakupu, można zaznaczyć opcję „Zapłacono całość w dacie wystawienia”.
Księgowanie kosztów wysyłki
W przypadku faktur za towary handlowe i materiały, często występują dodatkowe koszty wysyłki. W formularzu księgowania faktury za te towary, powinna znajdować się opcja do wprowadzenia kosztów wysyłki. Warto zaznaczyć, że opcja „Zapłacono całość w dacie wystawienia” nie dotyczy automatycznie kosztów wysyłki. Te koszty należy oznaczyć jako opłacone oddzielnie w zakładce „Wydatki” -> „Lista wydatków” -> „Wprowadź” (przy danej fakturze w kolumnie „pozostałe”).
Korekta kosztów nieopłaconych (lata 2013-2015) – Informacja historyczna
W latach 2013-2015 obowiązywała tzw. obowiązkowa korekta kosztów nieopłaconych. Polegała ona na wyksięgowaniu z kosztów nieopłaconej części wydatków po upływie określonych terminów. Przepisy te uległy zmianie, a obecnie korekta kosztów nieopłaconych nie jest już obligatoryjna w podatku dochodowym w takim zakresie. Warto jednak pamiętać o regulowaniu płatności w terminie, aby uniknąć potencjalnych problemów i zachować dobre relacje z kontrahentami.
Księgowanie faktur ratalnych
Jeśli zakup środka trwałego, wartości niematerialnej i prawnej lub innego wydatku został dokonany na raty, a raty te są płacone bezpośrednio sprzedawcy, zaleca się kontakt z BOK systemu księgowego w celu ustalenia prawidłowego sposobu księgowania. Natomiast, jeśli raty spłacane są np. na rzecz banku (np. w przypadku kredytu), wydatek zazwyczaj traktuje się jako opłacony w momencie otrzymania faktury, a spłata rat kredytu nie jest już księgowana jako wydatek.
Księgowanie w przypadku rozbieżności daty wystawienia faktury i daty odliczenia VAT
Czasami data wystawienia faktury nie pokrywa się z miesiącem, w którym powstaje prawo do odliczenia podatku VAT. Sytuacje takie mogą wystąpić, gdy faktura jest wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, gdy otrzymujemy fakturę w kolejnym miesiącu po jej wystawieniu, lub gdy chcemy rozliczyć VAT w kolejnym okresie. W takich przypadkach, zaleca się oddzielne księgowanie kosztu do KPiR i podatku VAT do ewidencji zakupów VAT. Jest to najbezpieczniejszy sposób, aby uniknąć błędów.
Oddzielne księgowanie kosztu do KPiR
- Przejdź do zakładki „Wydatki”.
- Kliknij „Dodaj wydatek”.
- Wybierz opcję „Zakup towarów handlowych i materiałów” lub „Koszt prowadzenia firmy”.
- Wybierz formularz „Inny”.
- Jako dokument wybierz „Faktura” i wpisz kwotę netto dokumentu.
W ten sposób system wyliczy datę przeterminowania PIT i zaksięguje ewentualne korekty związane z brakiem zapłaty w terminie.
Oddzielne księgowanie VAT do ewidencji zakupów VAT
- Przejdź do zakładki „Ewidencje”.
- Wybierz „Ewidencja zakupów VAT”.
- Kliknij „Dodaj poz. ewidencji zakupów VAT”.
- W formularzu wprowadź dane z faktury.
- W polu „Data wystawienia” podaj datę, w której podatek VAT ma być rozliczony (moment odliczenia VAT).
Warto pamiętać, że na wydruku ewidencji zakupów VAT należy ręcznie zmienić datę wystawienia na faktyczną datę z faktury. Przy księgowaniu bezpośrednio do ewidencji VAT, system nie kontroluje daty przeterminowania w podatku VAT. Jeśli płatność za wydatek opóźni się o co najmniej 150 dni od terminu płatności, konieczna będzie korekta odliczonego podatku VAT. W takim przypadku, również zaleca się kontakt z BOK.
Formularz uniwersalny dla wydatków opłaconych w dacie wystawienia lub w ciągu 150 dni
Jeśli wydatek został opłacony w dacie wystawienia faktury lub najpóźniej w ciągu 150 dni od terminu płatności (dla wydatków nabytych po 1 stycznia 2016 r.), można skorzystać z formularza wydatku uniwersalnego. Księgowanie wygląda następująco:
- Ustaw miesiąc księgowy zgodny z datą wystawienia faktury.
- Przejdź do zakładki „Wydatki”.
- Kliknij „Dodaj wydatek”.
- Wybierz „Uniwersalny”.
- Wybierz formularz „Faktura”.
- Pole „Wpływu” pozostaw puste.
- W polu „Wpis do KPiR” wybierz odpowiednią kolumnę księgi.
- W polu „Wpis do ewid. zakupów VAT” wybierz „Zgodnie z Datą księgowania w ewid. zakupów VAT”.
- Pole mnożnika można pominąć.
- Dodatkowo, oznacz wydatek jako opłacony w dacie wystawienia.
Ważne jest, aby pamiętać, że formularza uniwersalnego nie stosuje się np. dla wydatków związanych z pojazdami. W przypadku faktur wystawionych przed datą powstania obowiązku podatkowego, nadal zalecane jest odrębne księgowanie do KPiR i ewidencji zakupów VAT.
Podsumowanie
Prawidłowe księgowanie faktur zakupu wymaga uwzględnienia rodzaju wydatku, daty wystawienia faktury, terminu płatności oraz ewentualnych różnic między datą wystawienia a datą odliczenia VAT. Stosowanie dedykowanych formularzy w systemach księgowych online, a w razie wątpliwości, konsultacja z Biurem Obsługi Klienta, pozwoli uniknąć błędów i zapewnić prawidłowość ewidencji księgowej. Pamiętaj, że dokładne i terminowe księgowanie to klucz do sprawnej i przejrzystej księgowości firmy.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Prawidłowe księgowanie faktur zakupu krok po kroku, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
