Kontrola podatkowa a zawieszenie działalności

Wielu przedsiębiorców, decydując się na czasowe zawieszenie działalności gospodarczej, liczy na przerwę od wszelkich formalności i obowiązków związanych z prowadzeniem firmy. Niestety, rzeczywistość nie zawsze jest tak prosta. Jednym z aspektów, o którym warto pamiętać, jest możliwość przeprowadzenia kontroli podatkowej nawet w okresie, gdy firma formalnie nie działa. Czy to możliwe? Jakie prawa i obowiązki ma przedsiębiorca w takiej sytuacji? Na te i inne pytania odpowiemy w niniejszym artykule.

Czy kontrola podatkowa w czasie zawieszenia działalności jest możliwa?

Odpowiedź brzmi: tak, kontrola podatkowa może być przeprowadzona również w okresie zawieszenia działalności gospodarczej. Przepisy prawa jednoznacznie to dopuszczają. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 7 ustawy – Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą. Oznacza to, że zawieszenie firmy nie stanowi tarczy ochronnej przed ewentualną kontrolą ze strony organów podatkowych.

Przykład: Pan Kowalski zawiesił swoją działalność gospodarczą, warsztat samochodowy, na okres 3 miesięcy z powodu wyjazdu za granicę. W tym czasie otrzymał zawiadomienie o wszczęciu kontroli podatkowej dotyczącej rozliczeń za poprzedni rok. Zawieszenie działalności nie uniemożliwia przeprowadzenia tej kontroli.

Podstawa prawna kontroli w okresie zawieszenia

Jak już wspomniano, podstawą prawną możliwości przeprowadzenia kontroli w okresie zawieszenia działalności jest art. 25 ust. 2 pkt 7 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten jasno stanowi, że zawieszenie nie wyłącza możliwości kontroli. Dodatkowo, należy odwołać się do ustawy Ordynacja podatkowa, która reguluje zasady przeprowadzania kontroli podatkowych w Polsce. Przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się również do kontroli przeprowadzanych u przedsiębiorców, którzy zawiesili swoją działalność.

Zawiadomienie o kontroli - czy zawsze jest wymagane?

Co do zasady, wszczęcie kontroli podatkowej poprzedza zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia. Organ podatkowy ma obowiązek doręczyć przedsiębiorcy zawiadomienie ZAW-K (zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej). Zawiadomienie to zawiera istotne informacje, takie jak:

• oznaczenie organu kontrolującego,
• datę i miejsce wystawienia zawiadomienia,
• dane identyfikacyjne kontrolowanego przedsiębiorcy,
• zakres przedmiotowy kontroli (czego kontrola będzie dotyczyć),
• pouczenie o prawie do złożenia korekty deklaracji podatkowych,
• podpis osoby upoważnionej do wystawienia zawiadomienia.

Jednakże, istnieją wyjątki od tej zasady. W szczególnych przypadkach, określonych w art. 282c ustawy – Ordynacja podatkowa, kontrola podatkowa może być wszczęta bez uprzedniego zawiadomienia. Dotyczy to między innymi kontroli doraźnych, mających na celu sprawdzenie zachowania warunków zawieszenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że urząd skarbowy może przeprowadzić niezapowiedzianą kontrolę, aby zweryfikować, czy przedsiębiorca rzeczywiście zaprzestał prowadzenia aktywnej działalności w okresie zawieszenia.

Przebieg kontroli podatkowej

Kontrola podatkowa rozpoczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia (jeśli zawiadomienie jest wymagane). Jeśli kontrola nie rozpocznie się w ciągu 30 dni od doręczenia zawiadomienia, konieczne jest ponowne zawiadomienie. Możliwe jest również wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od doręczenia zawiadomienia, ale wymaga to zgody lub wniosku kontrolowanego przedsiębiorcy.

Przebieg kontroli jest dokumentowany w protokole kontroli. Protokół ten zawiera ustalenia kontrolujących. Stan faktyczny może być również utrwalany za pomocą aparatury rejestrującej obraz i dźwięk lub na informatycznych nośnikach danych. Po zakończeniu kontroli, protokół jest doręczany przedsiębiorcy. Jeśli przedsiębiorca nie zgadza się z ustaleniami protokołu, ma prawo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia do wniesienia zastrzeżeń lub wyjaśnień, wskazując jednocześnie wnioski dowodowe.

Kontrola warunków zawieszenia działalności gospodarczej

Jak wspomniano, jednym z rodzajów kontroli, która może być przeprowadzona bez uprzedniego zawiadomienia, jest kontrola dotycząca sprawdzenia zachowania warunków zawieszenia działalności gospodarczej. Celem takiej kontroli jest weryfikacja, czy przedsiębiorca, który formalnie zawiesił działalność, rzeczywiście zaprzestał jej prowadzenia i nie osiąga bieżących przychodów z tej działalności. Urząd skarbowy chce uniknąć sytuacji, w której zawieszenie działalności jest jedynie formalnością, a przedsiębiorca w rzeczywistości nadal prowadzi firmę, unikając przy tym opłacania podatków i składek.

Czego urząd skarbowy może szukać podczas kontroli warunków zawieszenia?

• Czy przedsiębiorca faktycznie zaprzestał aktywnej działalności gospodarczej?
• Czy nie są generowane bieżące przychody z działalności w okresie zawieszenia?
• Czy przedsiębiorca nie prowadzi reklamy lub marketingu firmy w okresie zawieszenia, sugerującego kontynuację działalności?
• Czy nie są zawierane nowe umowy związane z działalnością gospodarczą?
• Czy nie są wystawiane faktury VAT za usługi lub towary świadczone/sprzedane w okresie zawieszenia?

Co jest dozwolone w okresie zawieszenia działalności?

Zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza całkowitego zamrożenia firmy. Przedsiębiorca w okresie zawieszenia ma pewne prawa i może wykonywać określone czynności, które są niezbędne do zabezpieczenia źródła przychodów i przygotowania do wznowienia działalności. Do dozwolonych czynności w okresie zawieszenia należą:

• Przyjmowanie należności i regulowanie zobowiązań powstałych przed datą zawieszenia działalności. Można więc odbierać płatności od klientów za usługi wykonane przed zawieszeniem i spłacać faktury za towary lub usługi zakupione przed zawieszeniem.
• Osiąganie przychodów finansowych, np. odsetek bankowych od środków zgromadzonych na rachunku firmowym, dywidend z akcji posiadanych w ramach działalności gospodarczej.
• Wykonywanie czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, np. konserwacja maszyn i urządzeń, ochrona mienia firmy, udział w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością prowadzoną przed zawieszeniem.
• Sprzedaż środków trwałych i wyposażenia, np. sprzedaż samochodu firmowego, komputera, mebli biurowych.

W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca ma również prawo lub obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed datą zawieszenia. Ponadto, ma obowiązek wykonywać wszelkie inne obowiązki nałożone przepisami prawa, np. złożenie rocznego zeznania podatkowego po zakończeniu roku, w którym działalność była zawieszona.

Czego nie wolno robić podczas zawieszenia działalności?

Podczas zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może prowadzić aktywnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie wolno:

• Świadczyć usług ani sprzedawać towarów w ramach zawieszonej działalności.
• Fakturować nowych transakcji związanych z zawieszoną działalnością.
• Reklamować i promować zawieszonej działalności w sposób sugerujący jej kontynuację.
• Zawierać nowych umów handlowych w ramach zawieszonej działalności.
• Osiągać bieżących przychodów z prowadzenia działalności gospodarczej.

Formalności związane z zawieszeniem działalności

Zawieszenie działalności gospodarczej wymaga dopełnienia pewnych formalności. Przede wszystkim, należy złożyć wniosek CEIDG-1 w urzędzie gminy lub miasta. We wniosku należy wskazać datę rozpoczęcia zawieszenia działalności. Może to być data zbieżna z datą złożenia wniosku, data wcześniejsza lub późniejsza. Działalność można zawiesić na okres nie krótszy niż 30 dni i na dowolnie długi czas, nawet bezterminowo.

Zgłoszenie zawieszenia działalności gospodarczej w CEIDG powoduje automatyczne poinformowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), urzędu skarbowego i Głównego Urzędu Statystycznego. Przedsiębiorca nie musi dokonywać dodatkowych zgłoszeń w tych instytucjach. W okresie zawieszenia przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składek ZUS i, co do zasady, z obowiązku składania deklaracji JPK_V7M i JPK_V7K za pełne okresy rozliczeniowe.

Należy jednak pamiętać, że po zakończeniu roku podatkowego, niezależnie od okresu zawieszenia, przedsiębiorca musi złożyć roczne zeznanie podatkowe.

Podsumowanie

Zawieszenie działalności gospodarczej to czasowe zaprzestanie jej prowadzenia, ale nie oznacza całkowitego zwolnienia z obowiązków wobec organów podatkowych. Kontrola podatkowa w okresie zawieszenia jest możliwa, a w niektórych przypadkach, jak kontrola warunków zawieszenia, może być nawet niezapowiedziana. Warto znać swoje prawa i obowiązki w okresie zawieszenia, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i konsekwencji prawnych. Pamiętajmy, że zawieszenie działalności to nie ucieczka przed kontrolą, a jedynie czasowa przerwa w prowadzeniu aktywnej firmy.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy kontrola podatkowa w okresie zawieszenia działalności zawsze jest zapowiedziana?

Nie, kontrola dotycząca sprawdzenia warunków zawieszenia działalności gospodarczej może być przeprowadzona bez uprzedniego zawiadomienia.

Co się stanie, jeśli nie zgadzam się z protokołem kontroli?

Masz prawo w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu do wniesienia zastrzeżeń lub wyjaśnień, wskazując jednocześnie wnioski dowodowe.

Co dokładnie urząd skarbowy sprawdza podczas kontroli warunków zawieszenia działalności?

Urząd skarbowy weryfikuje, czy przedsiębiorca faktycznie zaprzestał prowadzenia aktywnej działalności gospodarczej i nie osiąga bieżących przychodów z tej działalności w okresie zawieszenia. Sprawdza, czy nie są zawierane nowe transakcje, fakturowane usługi, prowadzona reklama itp.

Czy w okresie zawieszenia działalności mogę sprzedać samochód firmowy?

Tak, sprzedaż środków trwałych i wyposażenia jest dozwolona w okresie zawieszenia działalności.

Czy muszę składać deklaracje JPK_V7 w okresie zawieszenia działalności?

Co do zasady, nie musisz składać deklaracji JPK_V7M i JPK_V7K za pełne okresy rozliczeniowe w trakcie trwania zawieszenia firmy. Jednak po wznowieniu działalności obowiązek ten powraca.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kontrola podatkowa a zawieszenie działalności, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.