03/10/2024
W dzisiejszym globalnym świecie, Stany Zjednoczone przyciągają talenty z całego świata, oferując możliwości rozwoju zawodowego i osobistego. Jedną z dróg do uzyskania statusu stałego rezydenta, czyli Zielonej Karty, jest kategoria EB-2 National Interest Waiver (NIW), czyli zwolnienie z wymogu lewarowania interesu narodowego. Jest to wyjątkowa opcja dla osób o wybitnych zdolnościach lub zaawansowanych stopniach naukowych, których praca w USA leży w interesie narodowym Stanów Zjednoczonych. Artykuł ten ma na celu przybliżenie tematyki NIW, wyjaśnienie kryteriów kwalifikacyjnych i procesu aplikacyjnego.

- Co to jest NIW (National Interest Waiver)?
- Wymagania kwalifikacyjne NIW: Trzy filary sukcesu
- Czas rozpatrywania wniosków NIW
- Lekarski National Interest Waiver (PNIW)
- Żądania dowodów (Requests for Evidence - RFE)
- Współczynnik zatwierdzeń NIW
- Inicjatywy polityczne (od 2021 roku)
- Czy biegły rewident (CPA) kwalifikuje się do NIW?
- Często zadawane pytania (FAQ)
- Podsumowanie
Co to jest NIW (National Interest Waiver)?
NIW, czyli National Interest Waiver, to specjalna kategoria wizowa w ramach drugiej preferencji wiz pracowniczych (EB-2). Zazwyczaj, w przypadku wiz EB-2, pracodawca w USA musi złożyć petycję w imieniu pracownika i uzyskać certyfikat pracy (labor certification) od Departamentu Pracy, potwierdzający, że na dane stanowisko nie ma dostępnych i chętnych amerykańskich pracowników. Jednakże, NIW stanowi wyjątek od tej reguły. Umożliwia on aplikowanie o Zieloną Kartę bez konieczności posiadania oferty pracy w USA i bez przechodzenia przez proces certyfikacji pracy, jeśli wnioskodawca udowodni, że jego praca przyniesie znaczące korzyści dla interesu narodowego Stanów Zjednoczonych.

Co istotne, wniosek o NIW może złożyć zarówno pracodawca w imieniu pracownika, jak i sam wnioskodawca (tzw. self-petition). To otwiera drogę do imigracji dla osób, które chcą pracować w USA na własny rachunek, prowadzić badania naukowe, rozwijać innowacyjne projekty, lub pracować w obszarach, gdzie ich umiejętności są szczególnie pożądane.
Wymagania kwalifikacyjne NIW: Trzy filary sukcesu
Aby zakwalifikować się do NIW, wnioskodawca musi spełnić trzy kluczowe kryteria, które zostały ustalone w precedensowej decyzji Matter of DHANASAR z 2016 roku. Te trzy filary, zwane również „trzema zębami”, są następujące:
- Zasadność merytoryczna i waga narodowa proponowanego przedsięwzięcia: Wnioskodawca musi wykazać, że jego planowana działalność w USA ma zarówno istotną wartość merytoryczną, jak i znaczenie dla całego kraju. Obszar działalności może być różnorodny – od biznesu i przedsiębiorczości, przez naukę i technologię, po zdrowie, kulturę i edukację. Przy ocenie wagi narodowej, USCIS (U.S. Citizenship and Immigration Services) bierze pod uwagę potencjalny wpływ przedsięwzięcia na przyszłość Stanów Zjednoczonych.
- Wnioskodawca jest dobrze przygotowany do realizacji proponowanego przedsięwzięcia: To kryterium koncentruje się na osobie wnioskodawcy i jego kwalifikacjach. USCIS analizuje wykształcenie, umiejętności, wiedzę, dotychczasowe osiągnięcia w podobnych dziedzinach, plan działania na przyszłość, postępy w realizacji przedsięwzięcia oraz zainteresowanie potencjalnych klientów, użytkowników, inwestorów lub innych istotnych podmiotów. Ważne jest, aby wnioskodawca wykazał, że ma realne możliwości i kompetencje, aby skutecznie zrealizować swój plan w USA.
- Zwolnienie z wymogu oferty pracy i certyfikacji pracy leży w interesie Stanów Zjednoczonych: Trzeci filar wymaga udowodnienia, że w ogólnym rozrachunku, z punktu widzenia interesów USA, korzystne jest zwolnienie wnioskodawcy z konieczności posiadania oferty pracy i przechodzenia przez proces certyfikacji pracy. USCIS bierze pod uwagę różne czynniki, m.in. czy ze względu na charakter kwalifikacji wnioskodawcy lub proponowane przedsięwzięcie, uzyskanie oferty pracy lub przejście certyfikacji pracy byłoby niepraktyczne. Rozważane jest również, czy nawet jeśli na rynku pracy są dostępni wykwalifikowani amerykańscy pracownicy, Stany Zjednoczone nadal odniosą korzyści z wkładu wnioskodawcy. Kolejnym istotnym czynnikiem jest pilność interesu narodowego związanego z wkładem wnioskodawcy, uzasadniająca pominięcie procesu certyfikacji pracy. Jednym z dowodów na korzyść dla USA, nawet przy dostępności amerykańskich pracowników, może być potencjał proponowanego przedsięwzięcia do tworzenia nowych miejsc pracy w USA.
Czas rozpatrywania wniosków NIW
Czas rozpatrywania wniosków I-140 NIW zazwyczaj waha się od 6 do 15 miesięcy w przypadku standardowej procedury. Jest to zależne od centrum serwisowego USCIS i urzędnika, który zostanie przydzielony do rozpatrzenia konkretnego wniosku. Od stycznia 2023 roku, wnioskodawcy mogą, za dodatkową opłatą, skorzystać z opcji Premium Processing dla wniosków I-140 NIW. W ramach tej opcji, decyzja (zatwierdzenie, odmowa, wezwanie do dostarczenia dodatkowych dowodów, lub zamiar odmowy) jest gwarantowana w ciągu 45 dni.
Lekarski National Interest Waiver (PNIW)
Physician National Interest Waiver (PNIW) to specjalna kategoria NIW przeznaczona dla lekarzy, którzy chcą pracować i prowadzić badania w USA. PNIW umożliwia lekarzom ubieganie się o Zieloną Kartę bez konieczności udowadniania braku dostępnych i wykwalifikowanych lekarzy w danej lokalizacji. Lekarz może aplikować o Zieloną Kartę nawet jeśli jego pracodawca nie chce złożyć petycji w jego imieniu. W Stanach Zjednoczonych stale występuje niedobór lekarzy w obszarach o utrudnionym dostępie do opieki zdrowotnej. Aby zakwalifikować się do PNIW, lekarz musi spełnić określone wymagania USCIS i pracować jako lekarz kliniczny na obszarach z niedoborem specjalistów, takich jak:
- Health Professional Shortage Areas (HPSA)
- Medically Underserved Area (MUA)
- Mental Health Professional Shortage Area (MHPSA)
- placówki Veterans' Affairs (VA)
Chociaż PNIW jest specyficzne dla lekarzy, ilustruje ono ideę NIW – ułatwienie imigracji specjalistom w zawodach istotnych dla interesu narodowego.
Żądania dowodów (Requests for Evidence - RFE)
Podczas rozpatrywania wniosków EB-2 I-140 National Interest Waiver, USCIS może, podobnie jak w przypadku innych wniosków imigracyjnych, wysłać do wnioskodawcy żądanie dostarczenia dodatkowych dowodów (Request for Evidence - RFE). W RFE, USCIS może zakwestionować, czy którekolwiek z trzech kryteriów (ząbów) NIW zostało spełnione, w całości lub w części. USCIS może również dodatkowo zapytać o spełnienie ogólnych wymagań EB-2, takich jak posiadanie odpowiedniego stopnia naukowego i doświadczenia zawodowego. W niektórych przypadkach, USCIS może skupić się wyłącznie na wymaganiach EB-2, uznając, że kryteria NIW zostały już spełnione. Odpowiedzialność za odpowiedź na RFE i dostarczenie wymaganych dowodów spoczywa na wnioskodawcy.

Współczynnik zatwierdzeń NIW
Współczynnik zatwierdzeń wniosków National Interest Waiver jest stosunkowo wysoki. W 2023 roku wynosił około 80%, w 2022 roku – 90%, w 2021 roku – 86%, w 2020 roku – 85%, w 2019 roku – 90%, a w 2018 roku – 91%. Te dane pokazują, że NIW jest realną ścieżką do Zielonej Karty dla wykwalifikowanych specjalistów.
Inicjatywy polityczne (od 2021 roku)
Administracja prezydenta Bidena wprowadziła inicjatywy polityczne i zmiany w wytycznych USCIS, które ułatwiają uzyskanie National Interest Waiver dla osób z dyplomami STEM (nauka, technologia, inżynieria, matematyka). Dodatkowo, inne zarządzenia wykonawcze związane z STEM są uważane przez analityków prawnych za zwiększające szanse na zatwierdzenie wniosków NIW dla określonych grup aplikantów.
Zarządzenie wykonawcze dotyczące sztucznej inteligencji
30 października 2023 roku wydano zarządzenie zatytułowane „Bezpieczny, pewny i godny zaufania rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji”. Chociaż zarządzenie to nie odnosi się bezpośrednio do National Interest Waiver, niektórzy analitycy prawni uważają, że wnioskodawcy z planowanym przedsięwzięciem związanym ze sztuczną inteligencją mają większe szanse na uzyskanie zatwierdzenia, ponieważ mogą przedstawić mocniejsze argumenty, że spełniają pierwsze i trzecie kryterium NIW.
Wytyczne dotyczące przedsiębiorców STEM
W odpowiedzi na zarządzenie wykonawcze 14012 z 2 lutego 2021 roku – „Przywracanie wiary w nasze legalne systemy imigracyjne i wzmacnianie wysiłków na rzecz integracji i włączenia nowych Amerykanów”, USCIS na początku 2022 roku zmieniło wytyczne, umożliwiając bardziej przychylne rozpatrywanie wniosków NIW składanych przez przedsiębiorców i posiadaczy dyplomów STEM.
Czy biegły rewident (CPA) kwalifikuje się do NIW?
Pytanie, czy biegły rewident (Certified Public Accountant - CPA) może zakwalifikować się do NIW, jest złożone. Zasadniczo, kwalifikacje CPA same w sobie nie gwarantują automatycznie spełnienia kryteriów NIW. Aby CPA mógł ubiegać się o NIW, musiałby wykazać, że jego praca jako CPA leży w interesie narodowym USA i spełnia trzy kryteria Matter of DHANASAR.

W praktyce, kluczowe byłoby udowodnienie, że dany CPA jest wyjątkowym specjalistą w swojej dziedzinie i jego praca przynosi korzyści o zasięgu narodowym. Na przykład, CPA specjalizujący się w audycie i doradztwie dla firm z sektora nowych technologii, które mają strategiczne znaczenie dla gospodarki USA, mógłby mieć większe szanse na uzyskanie NIW niż CPA zajmujący się standardową księgowością.
Podobnie jak w przykładzie pilotów – w USA może występować niedobór pilotów, ale zwykły pilot niekoniecznie kwalifikuje się do NIW. Jednak pilot z unikalnymi umiejętnościami, np. w testowaniu nowych technologii lotniczych, mógłby mieć większe szanse.
Podsumowując, CPA może kwalifikować się do NIW, ale musi udowodnić swoją wyjątkowość i narodowe znaczenie swojej pracy, koncentrując się na specyficznych obszarach, gdzie jego umiejętności przynoszą korzyści w skali kraju.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Czy muszę mieć ofertę pracy w USA, aby ubiegać się o NIW?
- Nie, NIW (National Interest Waiver) zwalnia z wymogu posiadania oferty pracy w USA.
- Jak długo trwa proces rozpatrywania wniosku NIW?
- Standardowo od 6 do 15 miesięcy, z opcją Premium Processing skracającą ten czas do 45 dni.
- Czy mogę sam złożyć wniosek o NIW?
- Tak, wnioskodawca może złożyć wniosek NIW samodzielnie (self-petition).
- Jakie są główne kryteria kwalifikacyjne NIW?
- Trzy kryteria: zasadność merytoryczna i waga narodowa przedsięwzięcia, przygotowanie wnioskodawcy do realizacji przedsięwzięcia, oraz interes narodowy USA w zwolnieniu z certyfikacji pracy.
- Czy posiadanie dyplomu STEM ułatwia uzyskanie NIW?
- Tak, inicjatywy polityczne administracji Bidena ułatwiają uzyskanie NIW dla osób z dyplomami STEM i przedsiębiorców z sektora STEM.
Podsumowanie
National Interest Waiver to atrakcyjna ścieżka do uzyskania Zielonej Karty dla wybitnych specjalistów, których praca leży w interesie narodowym Stanów Zjednoczonych. Chociaż proces aplikacyjny wymaga starannego przygotowania i udokumentowania spełnienia rygorystycznych kryteriów, wysoki współczynnik zatwierdzeń i możliwość pominięcia procesu certyfikacji pracy czynią NIW cenną opcją dla osób pragnących rozwijać swoją karierę w USA.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do NIW: Zielona Karta w Interesie Narodowym USA, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
