09/02/2022
W Polsce, każdy ubezpieczony pacjent ma prawo do podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), niezależnie od miejsca zamieszkania. Co jednak zrobić, gdy nagłe problemy zdrowotne zaskoczą nas z dala od domu? Czy możemy udać się do przychodni, do której nie jesteśmy zapisani? Odpowiedź brzmi: tak, w pewnych sytuacjach jest to możliwe i zagwarantowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

- Kiedy możesz skorzystać z pomocy lekarza POZ poza swoją przychodnią?
- Formy porad lekarskich – wizyta osobista czy teleporada?
- Nocna i świąteczna opieka zdrowotna
- Prawa pacjenta – co warto wiedzieć?
- Ubezpieczenie zdrowotne – formalności i weryfikacja
- Ostrożnie z chorobami przewlekłymi
- Nocna i świąteczna opieka a SOR – różnice
- EKUZ za granicą
- Problemy z dostępem do lekarza POZ – co robić?
- Wybór i zmiana lekarza POZ
- Potencjalne Pytania (FAQ)
- Skąd będę wiedomo, że przychodnia zaakceptowała wybór pacjenta i wprowadziła to do dokumentacji?
- Ile czasu ma placówka na akceptację wyboru pacjenta?
- Co należy zrobić, jeśli wybór pacjenta nie został zaakceptowany przez placówkę?
- Czy odrzucona e-deklaracja liczy się do limitu bezpłatnych zmian lekarza POZ?
- Jak sprawdzić, czy placówka ma kontrakt z NFZ?
- Czy można iść do lekarza POZ bez ubezpieczenia zdrowotnego?
Kiedy możesz skorzystać z pomocy lekarza POZ poza swoją przychodnią?
Prawo do skorzystania z opieki zdrowotnej w innej niż Twoja, zarejestrowanej placówce POZ przysługuje Ci w przypadku nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia, gdy przebywasz poza miejscem zamieszkania. Ta zasada dotyczy zarówno wizyt osobistych, jak i teleporad. NFZ finansuje takie świadczenia, aby zapewnić dostęp do opieki medycznej w sytuacjach awaryjnych.
Sytuacje nagłe i pilne
Jeśli stan zdrowia wymaga natychmiastowej pomocy, możesz udać się bezpośrednio na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR). SOR-y działają bez rejonizacji i są przeznaczone dla pacjentów w stanach zagrożenia życia lub zdrowia. W przypadku braku możliwości samodzielnego dotarcia na SOR, należy wezwać pogotowie ratunkowe dzwoniąc pod numer 112.
Wizyta bez deklaracji wyboru lekarza POZ
W nagłych przypadkach, przychodnie POZ mają obowiązek przyjąć pacjenta spoza swojej listy, nawet jeśli pochodzi on z innego województwa. Nie musisz składać deklaracji wyboru, aby otrzymać pomoc w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia. Pamiętaj jednak, że w przypadku chorób przewlekłych, regularne kontrole powinny odbywać się u Twojego lekarza POZ, u którego jesteś zapisany.
Formy porad lekarskich – wizyta osobista czy teleporada?
Pacjent ma prawo wyboru formy konsultacji lekarskiej: wizyty osobistej lub teleporady. Jednak w pewnych sytuacjach lekarz POZ nie może odmówić wizyty osobistej.
Kiedy wizyta osobista jest obowiązkowa?
- Gdy pacjent lub jego opiekun prawny nie zgadza się na teleporadę.
- W przypadku zaostrzenia choroby przewlekłej lub zmiany objawów.
- Podejrzenie choroby nowotworowej.
- Gdy pacjentem jest dziecko poniżej 6. roku życia.
- Pierwsza wizyta u lekarza, pielęgniarki lub położnej POZ wskazanych w deklaracji wyboru.
W przypadku nieuzasadnionej odmowy wizyty osobistej, pacjent ma prawo zgłoszenia tego faktu na Telefoniczną Informację Pacjenta pod numerem 800 190 590.
Kiedy teleporada jest wystarczająca?
Teleporada może być odpowiednia w sytuacjach takich jak:
- Podejrzenie zakażenia SARS-CoV-2.
- Potrzeba recepty na leki w ramach kontynuacji leczenia (jeśli lekarz ma dostęp do dokumentacji).
- Wystawienie zlecenia na wyroby medyczne (kontynuacja poprzedniego zlecenia).
- Wystawienie zaświadczenia o stanie zdrowia.
- Porada kontrolna dziecka poniżej 6. roku życia, która nie wymaga badania fizykalnego.
W wyniku teleporady możesz otrzymać zalecenia, e-receptę, e-zwolnienie, e-skierowanie, skierowanie na test na koronawirusa, a także sugestię wizyty osobistej, SOR lub wezwania pogotowia.
Nocna i świąteczna opieka zdrowotna
Poza godzinami pracy przychodni POZ, w sytuacjach nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia, możesz skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Jest ona dostępna niezależnie od miejsca zamieszkania i wyboru lekarza POZ, codziennie w godzinach 18:00-8:00 oraz całodobowo w weekendy i święta. W uzasadnionych przypadkach lekarz dyżurny może udzielić pomocy także w domu pacjenta.

Prawa pacjenta – co warto wiedzieć?
- Prawo do informacji: Placówka POZ ma obowiązek informować o zasadach udzielania teleporad, listach świadczeń udzielanych wyłącznie osobiście i sposobach kontaktu.
- Prawo do wyboru lekarza POZ: Formalnie wybór przychodni nie jest ograniczony miejscem zamieszkania.
- Prawo do pomocy w nagłych przypadkach: Każda przychodnia POZ ma obowiązek przyjąć pacjenta w sytuacji nagłej, niezależnie od tego, czy jest on zapisany do danej placówki.
- Brak rejonizacji w nagłych sytuacjach: W sytuacjach nagłych, pomocy udzieli Ci każda przychodnia POZ lub SOR, niezależnie od Twojego miejsca zamieszkania.
Ubezpieczenie zdrowotne – formalności i weryfikacja
Aby skorzystać z wizyty u lekarza POZ, nie musisz mieć ze sobą dokumentów potwierdzających ubezpieczenie. Dane te zostaną sprawdzone w systemie eWUŚ (Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców) na podstawie numeru PESEL. W przypadku błędnego wskazania braku ubezpieczenia w systemie eWUŚ, możesz złożyć oświadczenie o posiadaniu prawa do świadczeń.
Ostrożnie z chorobami przewlekłymi
Osoby cierpiące na choroby przewlekłe powinny pamiętać, że regularne kontrole i leczenie powinny odbywać się u lekarza POZ, do którego są zapisane. Jednak w przypadku nagłego pogorszenia stanu zdrowia związanego z chorobą przewlekłą, możesz skorzystać z pomocy lekarza POZ w innej placówce.
Nocna i świąteczna opieka a SOR – różnice
Warto rozróżnić nocną i świąteczną opiekę zdrowotną od SOR-u. Nocna opieka to przedłużenie POZ, natomiast SOR jest przeznaczony dla stanów nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. Obie formy opieki nie podlegają rejonizacji.
EKUZ za granicą
Planując wyjazd za granicę, szczególnie do krajów UE/EFTA, warto wyrobić Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Umożliwia ona korzystanie z opieki zdrowotnej w nagłych przypadkach w ramach publicznego systemu zdrowia w tych krajach.
Problemy z dostępem do lekarza POZ – co robić?
Jeśli masz problem z dodzwonieniem się do przychodni, brakiem miejsc lub odmową rejestracji, możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pacjenta, dzwoniąc na infolinię 800 190 590. Pamiętaj, że placówka medyczna powinna zorganizować pracę tak, aby pacjenci mieli realną możliwość kontaktu i umówienia wizyty.
Wybór i zmiana lekarza POZ
Wybór lekarza POZ, pielęgniarki i położnej możesz zadeklarować poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub bezpośrednio w przychodni. Zmiana lekarza POZ jest bezpłatna dwa razy w roku kalendarzowym. Kolejne zmiany są płatne, chyba że wynikają ze zmiany miejsca zamieszkania, zamknięcia placówki lub przejścia lekarza na emeryturę.
Potencjalne Pytania (FAQ)
Skąd będę wiedomo, że przychodnia zaakceptowała wybór pacjenta i wprowadziła to do dokumentacji?
Informacja o wybranym lekarzu POZ, pielęgniarce lub położnej pojawi się na Internetowym Koncie Pacjenta.

Ile czasu ma placówka na akceptację wyboru pacjenta?
Zmiana powinna nastąpić w ciągu 7 dni, ale w praktyce może to trwać do 3 tygodni.
Co należy zrobić, jeśli wybór pacjenta nie został zaakceptowany przez placówkę?
Skontaktuj się bezpośrednio z placówką – osobiście, telefonicznie lub mailowo. Przyczyną może być przekroczenie limitu pacjentów przez wybranego lekarza.
Czy odrzucona e-deklaracja liczy się do limitu bezpłatnych zmian lekarza POZ?
Nie, odrzucona e-deklaracja nie zmniejsza limitu bezpłatnych zmian w ciągu roku.
Jak sprawdzić, czy placówka ma kontrakt z NFZ?
Możesz to sprawdzić w wyszukiwarce na stronie NFZ lub szukać logotypu NFZ w placówce.
Czy można iść do lekarza POZ bez ubezpieczenia zdrowotnego?
Można, ale koszty leczenia będziesz musiał pokryć we własnym zakresie, chyba że stan zdrowia zagraża życiu – wtedy pomoc jest udzielana niezależnie od ubezpieczenia.
Pamiętaj, że w razie nagłego zachorowania z dala od domu, masz prawo do skorzystania z pomocy lekarza POZ w innej przychodni. Nie wahaj się szukać pomocy, gdy jej potrzebujesz, a znajomość swoich praw pomoże Ci sprawnie poruszać się w systemie opieki zdrowotnej.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Wizyta u lekarza POZ poza miejscem zamieszkania, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
