29/09/2022
Prowadzenie własnej działalności gospodarczej, pracując jednocześnie na etacie, staje się coraz popularniejsze. Wiele osób decyduje się na ten krok, poszukując dodatkowych źródeł dochodu lub realizując swoje pasje. Jednym z kluczowych aspektów, który budzi wątpliwości, są składki ZUS. Czy pracując na etacie, można skorzystać z tzw. małego ZUS-u? Jak uniknąć podwójnych opłat i jakie warunki trzeba spełnić? Ten artykuł rozwieje Twoje wątpliwości.

Zbieg tytułów ubezpieczenia – co to oznacza?
Jeśli jesteś zatrudniony na umowę o pracę i jednocześnie prowadzisz działalność gospodarczą, dochodzi do tzw. zbiegu tytułów ubezpieczenia. Oznacza to, że jesteś objęty ubezpieczeniem społecznym z dwóch różnych tytułów. Jednak nie zawsze musisz płacić składek ZUS z obu źródeł. Kluczowe jest tutaj Twoje wynagrodzenie z etatu.
Kiedy nie płacisz składek społecznych z działalności?
Zasadniczo, jeśli Twoje wynagrodzenie z umowy o pracę jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku, nie masz obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Składki te są już odprowadzane przez Twojego pracodawcę. W 2023 roku minimalne wynagrodzenie wynosi [aktualna kwota minimalnego wynagrodzenia]. Ważne jest, aby osiągać to minimum nawet sumując dochody z kilku umów o pracę na część etatu.
Co z ubezpieczeniem zdrowotnym?
Niestety, sytuacja wygląda inaczej w przypadku składki zdrowotnej. Jako przedsiębiorca, jesteś zobowiązany do jej opłacania, niezależnie od wysokości wynagrodzenia z etatu. Oznacza to, że składkę zdrowotną płacisz podwójnie – raz odprowadza ją pracodawca z tytułu umowy o pracę, a drugi raz Ty, jako przedsiębiorca, od swojej działalności gospodarczej.
Tabela: Składki ZUS a dochody z etatu
| Dochody z umów o pracę | Ubezpieczenie społeczne | Ubezpieczenie zdrowotne | Ubezpieczenie chorobowe (dobrowolne) |
|---|---|---|---|
| Równe lub wyższe od płacy minimalnej | Nieobowiązkowe | Obowiązkowe | Dobrowolne |
| Niższe od płacy minimalnej | Obowiązkowe | Obowiązkowe | Dobrowolne |
Czy można oszczędzić na składce zdrowotnej?
Składki zdrowotnej nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Jednak istnieje możliwość odliczenia części składki zdrowotnej od podatku dochodowego. Możesz odliczyć 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, co obniża podatek dochodowy do zapłaty. To odliczenie jest możliwe zarówno w przypadku działalności gospodarczej, jak i przy umowie o pracę. Jeśli Twoja firma nie przynosi dużych dochodów, a co za tym idzie, płacisz niski podatek, odliczenie składki zdrowotnej może być szczególnie korzystne, obniżając podatek zapłacony z tytułu umowy o pracę.
Mały ZUS a praca na etacie – okres preferencyjny
Tak zwany mały ZUS, czyli preferencyjne, obniżone składki społeczne, przysługuje nowym przedsiębiorcom przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności. Pracując na etacie i nie płacąc składek społecznych z działalności (ze względu na wysokie zarobki z etatu), nie korzystasz bezpośrednio z małego ZUS-u. Jednak okres preferencyjny i tak biegnie. Oznacza to, że jeśli po pewnym czasie zrezygnujesz z etatu, będziesz miał krótszy okres na korzystanie z preferencyjnych składek, ponieważ część 24-miesięcznego okresu już upłynęła.
Mały ZUS po rezygnacji z etatu
Jeśli zrezygnujesz z etatu i będziesz prowadzić wyłącznie działalność gospodarczą, możesz mieć prawo do małego ZUS-u, ale pod pewnymi warunkami. Musisz spełnić łącznie trzy warunki:
- Nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat).
- Nie minęło 24 pełnych miesięcy od rozpoczęcia obecnej działalności. Okres preferencyjny trwa przez pozostałą część 24 miesięcy.
- Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy, jeśli usługi te są tożsame z czynnościami wykonywanymi na etacie.
Jeśli spełniasz te warunki, możesz opłacać preferencyjne składki ZUS po rezygnacji z etatu.
Staż pracy, zasiłek chorobowy i urlop bezpłatny
- Staż pracy: Staż pracy jest liczony tylko z tytułu umowy o pracę. Okres prowadzenia działalności, w którym opłacasz tylko składkę zdrowotną, nie wlicza się do stażu pracy.
- Zasiłek chorobowy: Zasiłek chorobowy przysługuje Ci z tytułu umowy o pracę, jeśli zachorujesz. Nie otrzymasz zasiłku chorobowego z tytułu działalności gospodarczej, jeśli nie opłacasz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tego tytułu. Pamiętaj, że podczas zwolnienia lekarskiego nie możesz pracować w ramach swojej działalności.
- Urlop bezpłatny: Korzystając z urlopu bezpłatnego na etacie, nadal musisz opłacać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Jaką formę opodatkowania wybrać?
Przed założeniem działalności gospodarczej, pracując na etacie, warto przemyśleć wybór formy opodatkowania. Dostępne opcje to:
- Zasady ogólne (skala podatkowa): Podatek progresywny (12% i 32%). Zwykle opłacalny przy umiarkowanych dochodach.
- Podatek liniowy (19%): Stała stawka podatku. Korzystny przy wysokich dochodach.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: Uproszczona forma, stawki podatku zależą od rodzaju działalności.
- Karta podatkowa: Najprostsza forma, stała kwota podatku, dostępna dla wąskiej grupy działalności.
Wybór formy opodatkowania powinien być dostosowany do Twoich przewidywanych dochodów z działalności i z etatu. Warto skonsultować się z księgowym, aby wybrać najbardziej optymalną opcję.
Podsumowanie
Połączenie pracy na etacie z prowadzeniem działalności gospodarczej jest możliwe i często korzystne. W kwestii składek ZUS, kluczowe jest Twoje wynagrodzenie z etatu. Jeśli przekracza ono minimalne wynagrodzenie, unikasz podwójnych składek społecznych, ale składkę zdrowotną płacisz zawsze. Pamiętaj o możliwości odliczenia części składki zdrowotnej od podatku i dobrze przemyśl wybór formy opodatkowania. W razie wątpliwości, zawsze warto skorzystać z porady specjalisty.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę płacić ZUS, jeśli pracuję na etacie i mam firmę?
To zależy od Twojego wynagrodzenia z etatu. Jeśli jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia, nie musisz płacić składek społecznych z działalności. Składka zdrowotna jest zawsze obowiązkowa z obu tytułów.
Czy mogę skorzystać z małego ZUS-u pracując na etacie?
Bezpośrednio nie korzystasz z małego ZUS-u w trakcie zatrudnienia, jeśli nie płacisz składek społecznych z działalności. Jednak okres preferencyjny małego ZUS-u biegnie, co wpłynie na ewentualne przyszłe korzystanie z niego po rezygnacji z etatu.
Co się stanie z małym ZUS-em, jeśli zrezygnuję z etatu?
Jeśli spełniasz określone warunki (brak działalności w ciągu ostatnich 5 lat, nieupływ 24 miesięcy od rozpoczęcia działalności i brak usług dla byłego pracodawcy), możesz skorzystać z pozostałej części okresu małego ZUS-u po rezygnacji z etatu.
Czy składka zdrowotna jest podwójna przy etacie i firmie?
Tak, składka zdrowotna jest płacona podwójnie – przez pracodawcę z etatu i przez Ciebie z działalności gospodarczej.
Czy mogę odliczyć składkę zdrowotną od podatku?
Tak, możesz odliczyć 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej od podatku dochodowego, zarówno z tytułu etatu, jak i działalności gospodarczej.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Mały ZUS a praca na etacie: Czy to możliwe?, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
