10/12/2023
Prowadzenie księgowości w stowarzyszeniu, nawet jeśli nie prowadzi ono działalności gospodarczej, może wydawać się skomplikowane. Jednym z kluczowych aspektów jest sporządzanie i zatwierdzanie sprawozdania finansowego. Pojawia się jednak pytanie, czy każde stowarzyszenie musi składać takie sprawozdanie do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). W niniejszym artykule szczegółowo omówimy tę kwestię, bazując na obowiązujących przepisach prawa.

Obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego przez stowarzyszenia
Zgodnie z polskim prawem, a konkretnie z ustawą o rachunkowości, stowarzyszenia rejestrowe, jako osoby prawne, co do zasady są zobowiązane do sporządzania sprawozdania finansowego. Podstawą prawną jest tutaj art. 2 ust. 1 pkt 1) ustawy o rachunkowości, który wymienia „inne osoby prawne” jako podmioty objęte regulacjami tej ustawy. Stowarzyszenia rejestrowe uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru, co wynika z art. 17 ust. 1 prawa o stowarzyszeniach. W konsekwencji, przepisy ustawy o rachunkowości mają zastosowanie do stowarzyszeń rejestrowych, a art. 45 ust. 1 tej ustawy nakłada obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego na wszystkie podmioty objęte jej regulacjami.
Kto i kiedy sporządza oraz zatwierdza sprawozdanie finansowe?
Organem odpowiedzialnym za sporządzenie sprawozdania finansowego w stowarzyszeniu rejestrowym jest zarząd stowarzyszenia. Ma on obowiązek przygotować sprawozdanie nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia zamknięcia roku obrotowego. Najczęściej rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, co oznacza, że termin sporządzenia sprawozdania upływa 31 marca następnego roku. Pod sprawozdaniem finansowym podpisują się wszyscy członkowie zarządu oraz osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.
Zatwierdzenie sprawozdania finansowego należy do organu zatwierdzającego, którym zazwyczaj jest walne zebranie członków stowarzyszenia. Ustawa o rachunkowości określa termin zatwierdzenia na nie później niż 6 miesięcy od dnia zamknięcia roku obrotowego, czyli zasadniczo do 30 września kolejnego roku. Statut stowarzyszenia może jednak wskazywać inny organ jako zatwierdzający sprawozdanie, ale w przypadku braku takiego wskazania, domniemywa się kompetencję walnego zebrania członków, zgodnie z art. 11 ust. 1 prawa o stowarzyszeniach.

Czy stowarzyszenie nieprowadzące działalności gospodarczej składa sprawozdanie do KRS?
Kluczowe pytanie brzmi: czy stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej, musi składać sporządzone sprawozdanie finansowe do Krajowego Rejestru Sądowego? Odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Rozdział 7 ustawy o rachunkowości reguluje obowiązek składania sprawozdań finansowych w KRS. Jednakże, art. 80 ust. 1 tej ustawy wyraźnie wyłącza stosowanie przepisów rozdziału 7 do stowarzyszeń, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Zatem, stowarzyszenia rejestrowe, które nie angażują się w działalność gospodarczą, nie mają obowiązku składania sprawozdań finansowych do KRS.
Wyjątek – uproszczona ewidencja przychodów i kosztów
Istnieje jeszcze jeden wyjątek, który zwalnia stowarzyszenie rejestrowe z obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego. Dotyczy to sytuacji, gdy stowarzyszenie, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. W takim przypadku, art. 2 ust. 5 ustawy o rachunkowości wyłącza stosowanie przepisów tej ustawy. W konsekwencji, stowarzyszenie prowadzące uproszczoną ewidencję nie ma obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego, a tym samym, oczywiście, również nie składa go do KRS.
Podsumowanie
Podsumowując, stowarzyszenia rejestrowe co do zasady są zobowiązane do sporządzania sprawozdań finansowych i ich zatwierdzania. Jednak, stowarzyszenia, które nie prowadzą działalności gospodarczej, nie mają obowiązku składania tych sprawozdań do Krajowego Rejestru Sądowego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której stowarzyszenie prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów – wtedy jest zwolnione z obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego w ogóle.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy każde stowarzyszenie musi sporządzać sprawozdanie finansowe?
Tak, co do zasady każde stowarzyszenie rejestrowe musi sporządzać sprawozdanie finansowe, chyba że prowadzi uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. - Kto w stowarzyszeniu odpowiada za sporządzenie sprawozdania finansowego?
Za sporządzenie sprawozdania finansowego odpowiada zarząd stowarzyszenia. - Do kiedy należy sporządzić sprawozdanie finansowe?
Sprawozdanie finansowe należy sporządzić w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku obrotowego. - Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe stowarzyszenia?
Zazwyczaj sprawozdanie finansowe zatwierdza walne zebranie członków stowarzyszenia, chyba że statut wskazuje inny organ. - Czy stowarzyszenie nieprowadzące działalności gospodarczej musi złożyć sprawozdanie finansowe do KRS?
Nie, stowarzyszenia nieprowadzące działalności gospodarczej nie mają obowiązku składania sprawozdań finansowych do KRS. - Co to jest uproszczona ewidencja przychodów i kosztów i czy zwalnia z obowiązku sprawozdania?
Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów jest formą księgowości dla niektórych organizacji pozarządowych. Stowarzyszenia prowadzące taką ewidencję są zwolnione z obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Sprawozdanie finansowe stowarzyszenia a KRS, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
