Dzień wolny za święto w sobotę – zasady 2025

Czy wiesz, że święto przypadające w sobotę uprawnia Cię do dodatkowego dnia wolnego? W polskim prawie pracy, a konkretnie w Kodeksie Pracy, znajdują się przepisy regulujące tę kwestię. W 2025 roku czekają nas aż dwa takie święta. Zastanawiasz się, jak to działa w praktyce i kiedy dokładnie będziesz mógł skorzystać z dodatkowego wolnego? Ten artykuł szczegółowo wyjaśni zasady przyznawania dnia wolnego za święto w sobotę, odpowie na najczęściej zadawane pytania i pomoże Ci zrozumieć Twoje prawa.

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę – co mówi Kodeks Pracy?

Podstawą prawną do przyznania dnia wolnego za święto w sobotę jest art. 130 § 2 Kodeksu Pracy. Przepis ten stanowi, że „Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin”. Choć ustawa nie wspomina bezpośrednio o sobocie, interpretacja przepisów prowadzi do wniosku, że dotyczy ona również sobót.

Intencją ustawodawcy było zapewnienie równego wymiaru czasu pracy dla wszystkich pracowników, niezależnie od rozkładu ich czasu pracy. W Polsce obowiązuje zasada pięciodniowego tygodnia pracy. Dla większości osób pracujących od poniedziałku do piątku sobota jest dniem wolnym. Aby zrekompensować fakt, że święto przypada w dzień już wolny od pracy (sobotę), pracodawca ma obowiązek wyznaczyć dodatkowy dzień wolny. Dzięki temu pracownik przepracuje ustawowy wymiar godzin w danym okresie rozliczeniowym.

Przykłady praktyczne: Kasia i Romek

Aby lepiej zrozumieć, jak to działa w praktyce, przyjrzyjmy się dwóm przykładom:

Przykład 1: Kasia – praca od poniedziałku do piątku

Kasia pracuje w biurze od poniedziałku do piątku. W styczniu 2024 roku wymiar czasu pracy wynosił 21 dni. W styczniu przypadały dwa święta: 1 stycznia (poniedziałek) i 6 stycznia (sobota). Pracodawca Kasi, chcąc zapewnić jej obniżenie wymiaru czasu pracy zgodnie z przepisami, wyznaczył dodatkowy dzień wolny dla wszystkich pracowników na 5 stycznia (piątek). W efekcie Kasia miała długi weekend, obejmujący 1 stycznia (poniedziałek – święto), 5 stycznia (piątek – dzień wolny za sobotnie święto) oraz weekend.

Przykład 2: Romek – praca w sklepie (poniedziałek-sobota)

Romek pracuje jako sprzedawca w sklepie czynnym od poniedziałku do soboty. Jego grafik pracy uwzględnia również soboty. Podobnie jak Kasia, obowiązuje go jednomiesięczny okres rozliczeniowy i w styczniu 2024 roku miał do przepracowania 21 dni. W grafiku Romka na pierwszy tydzień stycznia zaplanowano wolny wtorek (2 stycznia) oraz pracę w sobotę (6 stycznia). Ponieważ 6 stycznia to święto, Romek ma tego dnia wolne. W pierwszym tygodniu stycznia Romek miał wolne 1 stycznia (poniedziałek – święto), 2 stycznia (wtorek – dzień wolny z grafiku) i 6 stycznia (sobota – święto). Pracodawca Romka nie wyznaczał dodatkowego dnia wolnego, ponieważ Romek i tak miał wolne w świąteczną sobotę. Wymiar czasu pracy Kasi i Romka w styczniu był taki sam, pomimo różnic w rozkładzie dni wolnych.

Ważne jest, aby pamiętać, że sobota sama w sobie nie jest automatycznie dniem wolnym od pracy. Jest to kwestia zwyczajowa w wielu branżach, ale nie wynika bezpośrednio z ustawy. Jeśli charakter pracy wymaga pracy w weekendy (np. praca weekendowa, niektóre branże usługowe), pracownikowi nie przysługuje dodatkowy dzień wolny za święto w sobotę, ponieważ sobota świąteczna jest po prostu jego dniem wolnym od pracy wynikającym ze święta.

Dni wolne za święta w sobotę w 2025 roku

W 2024 roku mieliśmy tylko jedno święto przypadające w sobotę. W 2025 roku sytuacja będzie inna – czekają nas aż dwa takie święta:

• 3 maja 2025 roku (sobota)
• 1 listopada 2025 roku (sobota) – Wszystkich Świętych

Pracownikom, dla których sobota jest dniem wolnym od pracy, przysługuje dzień wolny do odebrania za każde z tych świąt.

A co ze świętem w niedzielę?

Niestety, przepisy Kodeksu Pracy nie przewidują dnia wolnego za święto przypadające w niedzielę. W 2025 roku żadne święto ruchome nie wypada w niedzielę, jedynie Wielkanoc i Zielone Świątki tradycyjnie przypadają w niedzielę.

Kto ma prawo do dnia wolnego za święto w sobotę?

Prawo do dnia wolnego za święto w sobotę przysługuje pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę. Wynika to bezpośrednio z Kodeksu Pracy, który reguluje stosunek pracy.

Umowa zlecenie, umowa o dzieło, B2B – a dzień wolny?

Osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło) oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą (B2B) nie mają prawa do dnia wolnego za święto w sobotę na mocy Kodeksu Pracy. Nie są oni pracownikami w rozumieniu prawa pracy, a ich relacje z zleceniodawcami/kontrahentami regulują inne przepisy.

Oczywiście, zleceniodawca lub kontrahent może, z dobrej woli, przyznać takiej osobie dzień wolny, ale nie jest to jego prawny obowiązek.

Termin odbioru dnia wolnego za święto w sobotę

Dzień wolny za święto w sobotę powinien zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym przypada święto. W firmach z miesięcznym okresem rozliczeniowym – w tym samym miesiącu, w firmach z kwartalnym okresem – w tym samym kwartale, a z rocznym – w tym samym roku. Nie ma znaczenia, czy dzień wolny zostanie udzielony przed, czy po święcie.

Kto decyduje o terminie odbioru dnia wolnego?

Decyzja o terminie odbioru dnia wolnego za święto w sobotę należy do pracodawcy. Może on wyznaczyć jeden dzień wolny dla wszystkich pracowników, po konsultacji z nimi lub samodzielnie. Często pracodawcy decydują się na wyznaczenie dnia wolnego w sąsiedztwie weekendu, aby wydłużyć czas wolny pracowników.

Pracodawca ma również możliwość indywidualnego ustalania terminów odbioru dnia wolnego z pracownikami, lub wyznaczenia kilku dni do wyboru dla różnych grup pracowników, aby zapewnić ciągłość pracy w firmie.

Dzień wolny za święto a zwolnienie lekarskie lub urlop

Choroba w dniu wyznaczonego dnia wolnego

Jeśli pracownik zachoruje w dniu wyznaczonym jako dzień wolny za święto, nie przysługuje mu dodatkowy dzień wolny. Jest to traktowane analogicznie do choroby w dniu święta – pracownik nie otrzymuje dodatkowego dnia wolnego z powodu choroby przypadającej w święto.

Jednak, jeśli pracownik był chory w dniu święta, a dzień wolny został wyznaczony na późniejszy termin, pracownik zachowuje prawo do dnia wolnego w wyznaczonym terminie, nawet jeśli w dniu święta był niezdolny do pracy.

Urlop wypoczynkowy a dzień wolny

Urlop wypoczynkowy udzielany jest na dni pracujące. Jeśli dzień wolny za święto w sobotę przypada w trakcie urlopu wypoczynkowego, pracownik nadal zachowuje prawo do tego dnia wolnego. Oznacza to, że urlop wypoczynkowy ulega skróceniu o ten dzień, a pracownikowi należy oddać dzień wolny w ramach urlopu.

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku urlopu bezpłatnego. Podczas urlopu bezpłatnego stosunek pracy jest zawieszony, co wpływa również na uprawnienia pracownicze.

Prawo do odbioru dnia wolnego przysługuje również w przypadku, gdy święto w sobotę przypada w trakcie długotrwałego zwolnienia lekarskiego lub urlopu macierzyńskiego, wychowawczego czy rodzicielskiego, nawet jeśli pracownik wróci do pracy po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

Czy dzień wolny za święto jest płatny?

W standardowej sytuacji za dzień wolny za święto w sobotę wynagrodzenie dodatkowe nie przysługuje. Kodeks Pracy mówi o obniżeniu wymiaru czasu pracy, a nie o dodatkowym wynagrodzeniu.

Ważne jest, że wynagrodzenie pracownika nie ulega obniżeniu w miesiącu, w którym korzysta z dnia wolnego za święto. Obniża się jedynie wymiar czasu pracy, a wynagrodzenie pozostaje na tym samym poziomie.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy z przyczyn obiektywnych pracownik nie może odebrać dnia wolnego (np. rozwiązanie umowy o pracę przed wyznaczonym terminem dnia wolnego). W takim przypadku pracodawca jest zobowiązany do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za ten dzień.

Również, jeśli podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy zostanie stwierdzony brak dnia wolnego za święto w sobotę, pracodawca, oprócz kary finansowej, może być zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia za przepracowany nieprzepisowo okres.

Jak przekazać pracownikom informacje o odbiorze dnia wolnego?

Warto zadbać o jasną komunikację zasad odbioru dnia wolnego za święto w sobotę dla pracowników. Informacje te można umieścić w polityce urlopowej firmy, bazie wiedzy lub w systemie HR. Powinny one zawierać:

• Komu przysługuje dzień wolny (szczególnie istotne w firmach z różnymi grafikami pracy).
• Termin odbioru dnia wolnego i możliwość wcześniejszego odbioru.
• Zasady postępowania w przypadku choroby lub urlopu w wyznaczonym dniu wolnym.
• Podstawa prawna decyzji pracodawcy o terminie odbioru dnia wolnego.
• Wyjaśnienie kwestii wynagrodzenia i zapewnienie, że nie zostanie ono obniżone.

Dzień wolny za święto w sobotę w ewidencji czasu pracy

Udzielenie dnia wolnego za święto w sobotę musi być odpowiednio udokumentowane w ewidencji czasu pracy. Należy zaznaczyć dzień wolny i podać tytuł jego udzielenia (np. „dzień wolny za święto 03.05.2025”). Systemy elektronicznej ewidencji czasu pracy zazwyczaj automatycznie uwzględniają takie informacje.

Dodatkowe pytania pracowników o dzień wolny za święto – FAQ

Poniżej zebraliśmy najczęściej zadawane pytania pracowników dotyczące dnia wolnego za święto w sobotę:

Czy pracodawca może narzucić dzień wolny za sobotę?

Tak, pracodawca ma prawo decydować o terminie odbioru dnia wolnego i może narzucić go całej firmie lub wybranym grupom pracowników.

Do kiedy trzeba wykorzystać dzień wolny za święto?

Dzień wolny należy wykorzystać do końca okresu rozliczeniowego obowiązującego w firmie.

Czy dzień wolny za święto w sobotę można odebrać wcześniej?

To zależy od ustaleń w firmie i okresu rozliczeniowego. Warto skonsultować się z przełożonym lub działem HR.

Jak zaznaczyć na liście obecności dzień wolny za święto?

Sposób zaznaczania zależy od systemu ewidencji czasu pracy stosowanego w firmie. W razie wątpliwości należy skontaktować się z przełożonym lub działem HR.

Wynagrodzenie za pracę w sobotę (nadgodziny)

Sobota jest zazwyczaj dniem wolnym od pracy. Jednak w wyjątkowych sytuacjach pracodawca może zlecić pracownikowi pracę w sobotę (nadgodziny). Jest to dopuszczalne w przypadku:

• Akcji ratowniczych (ochrona życia, zdrowia, mienia, środowiska, usuwanie awarii).
• Szczególnych potrzeb pracodawcy.

Za pracę w sobotę w nadgodzinach pracownikowi przysługuje dzień wolny w zamian, udzielony do końca okresu rozliczeniowego w terminie uzgodnionym z pracownikiem.

W wyjątkowych sytuacjach, gdy udzielenie dnia wolnego nie jest możliwe, pracodawca jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia za pracę w sobotę wraz z dodatkiem za nadgodziny.

Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę?

Za pracę w sobotę w nadgodzinach pracownikowi przysługuje:

• Za pierwsze 8 godzin pracy: dzień wolny lub, w wyjątkowych sytuacjach, wynagrodzenie z dodatkiem 100%.
• Za godziny pracy przekraczające 8 godzin: dodatek 50% do wynagrodzenia (oprócz dnia wolnego lub wynagrodzenia za 8 godzin).

Jeśli pracodawca nie może udzielić dnia wolnego, za wszystkie godziny pracy w sobotę (również te pierwsze 8) przysługuje wynagrodzenie z dodatkiem 100%, a za godziny ponad 8 – dodatek 50% do wynagrodzenia.

Przykład obliczenia wynagrodzenia za nadgodziny w sobotę

Pan Marcin zarabia 4600 zł brutto miesięcznie, a jego stawka godzinowa wynosi 28,75 zł. W sobotę przepracował 10 godzin w nadgodzinach, a pracodawca nie mógł udzielić mu dnia wolnego. Jego wynagrodzenie za pracę w sobotę będzie obliczone następująco:

• Za 8 godzin pracy: wynagrodzenie normalne (8 x 28,75 zł = 230 zł) + dodatek 100% (230 zł) = 460 zł
• Za 2 nadgodziny (ponad 8 godzin): wynagrodzenie normalne (2 x 28,75 zł = 57,50 zł) + dodatek 50% (28,75 zł) = 86,25 zł
• Łączne wynagrodzenie za pracę w sobotę: 460 zł + 86,25 zł = 546,25 zł brutto

Ewidencja dnia wolnego za święto w sobotę w systemie wFirma

System wFirma umożliwia łatwe ewidencjonowanie dni wolnych za święta w sobotę, zarówno dla wszystkich pracowników, jak i indywidualnie. Dzień wolny można wprowadzić w kalendarzu firmy, określając datę, opis i typ dnia jako „WOLNY”. System automatycznie uwzględni te zmiany w ewidencji czasu pracy pracowników i na listach obecności.

Podsumowanie

Dzień wolny za święto w sobotę to prawo pracownicze wynikające z Kodeksu Pracy. W 2025 roku czekają nas dwa takie święta, za które pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę, dla których sobota jest dniem wolnym, mają prawo do dodatkowego dnia wolnego. Pracodawca ma obowiązek wyznaczyć termin odbioru tego dnia w okresie rozliczeniowym. Warto pamiętać o jasnej komunikacji zasad odbioru dnia wolnego dla pracowników i prawidłowym ewidencjonowaniu tych dni w dokumentacji pracowniczej, aby uniknąć nieporozumień i potencjalnych kar ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Dzień wolny za święto w sobotę – zasady 2025, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.