29/10/2023
Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, takich jak zasiłek dla bezrobotnych, jest sytuacją, która może budzić wątpliwości w kontekście rozliczeń podatkowych. W niniejszym artykule wyjaśnimy, jak prawidłowo rozliczyć zwrot zasiłku dla bezrobotnych w zeznaniu rocznym PIT, aby uniknąć nieporozumień z urzędem skarbowym i skorzystać z przysługujących odliczeń.

Obowiązki płatnika i podatnika w kontekście zasiłków dla bezrobotnych
Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, organy zatrudnienia, czyli w tym przypadku urząd pracy, pełnią rolę płatnika zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy, w tym zasiłków dla bezrobotnych. Wynika to wprost z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Oznacza to, że urząd pracy, wypłacając zasiłek, ma obowiązek pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.
Z kolei dla osoby otrzymującej zasiłek, jest to przychód podlegający opodatkowaniu. Art. 11 ust. 1 ustawy o PIT definiuje przychody jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Zasiłek dla bezrobotnych, jako świadczenie pieniężne, kwalifikuje się jako przychód. Fakt, że zasiłek za grudzień 2013 r. został wypłacony w styczniu 2014 r., skutkuje tym, że słusznie został wykazany przez urząd pracy w informacji PIT-11 za rok 2014, czyli rok wypłaty. Analogicznie, zasiłki wypłacone w roku 2013 zostały wykazane w PIT-11 za rok 2013.
Prawo do odliczenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń
Ustawodawca przewidział sytuacje, w których podatnik jest zobowiązany do zwrotu wcześniej pobranych świadczeń, które uprzednio stanowiły jego dochód i były opodatkowane. W takich przypadkach, art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT daje podatnikowi możliwość odliczenia od dochodu kwot dokonanych zwrotów nienależnie pobranych świadczeń.
Kluczowe jest, że odliczeniu podlegają zwroty świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu. Chodzi o sytuacje, w których świadczenie zostało wcześniej opodatkowane, a następnie podatnik musiał je zwrócić. Odliczenie przysługuje w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, o ile zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika. W przypadku zasiłku dla bezrobotnych, urząd pracy, jako płatnik, zazwyczaj nie potrąca zwrotu bezpośrednio z kolejnych wypłat (gdyż często kolejne wypłaty nie następują), dlatego podatnik dokonuje zwrotu samodzielnie, a następnie ma prawo do odliczenia w zeznaniu rocznym.
Jak wykazać zwrot zasiłku w zeznaniu PIT/O i zeznaniu rocznym?
Aby prawidłowo wykazać zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w zeznaniu rocznym, należy skorzystać z załącznika PIT/O (Informacja o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku). W aktualnej wersji załącznika PIT/O (wersja 20), kwotę zwróconych świadczeń należy wpisać w pozycji 21 i 22, zatytułowanej „Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika”.
Po wypełnieniu części B załącznika PIT/O, sumę wykazanych w nim odliczeń, w tym kwotę zwrotu zasiłku, należy przenieść do odpowiedniej pozycji w zeznaniu rocznym. W zależności od rodzaju składanego zeznania rocznego, kwotę z załącznika PIT/O przenosi się do:
- pozycji 65 w zeznaniu PIT-28 (dla osób rozliczających się na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego),
- pozycji 151 lub 152 w zeznaniu PIT-36 (dla osób rozliczających dochody z różnych źródeł, w tym z działalności gospodarczej),
- pozycji 105 lub 106 w zeznaniu PIT-37 (dla osób rozliczających dochody z pracy, emerytur, rent i innych źródeł).
Prawidłowe wykazanie zwrotu w załączniku PIT/O i przeniesienie kwoty do zeznania rocznego skutkuje obniżeniem dochodu za dany rok podatkowy o kwotę zwróconego zasiłku. W efekcie, podstawa opodatkowania jest niższa, co przekłada się na niższy podatek do zapłaty lub wyższy zwrot podatku.
Problem braku dochodu a odliczenie zwrotu
Warto zwrócić uwagę na potencjalny problem, który może wystąpić w sytuacji, gdy podatnik, który zwrócił nienależnie pobrany zasiłek, nie osiąga w danym roku podatkowym innych dochodów, od których mógłby dokonać odliczenia. W takim przypadku, teoretycznie, prawo do odliczenia istnieje, jednak praktycznie może być ono nie w pełni wykorzystane. Odliczenie zwrotu obniża dochód, a jeśli dochód jest zerowy, odliczenie nie przynosi bezpośredniej korzyści w postaci obniżenia podatku. Niemniej jednak, warto pamiętać o wykazaniu zwrotu w zeznaniu PIT/O, nawet w sytuacji braku dochodów, gdyż może to mieć znaczenie w przyszłych rozliczeniach podatkowych lub w przypadku kontroli urzędu skarbowego.
Podsumowanie
Zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych ma wpływ na rozliczenie roczne podatku dochodowego. Dzięki możliwości odliczenia zwrotu od dochodu, podatnik może obniżyć swoje obciążenie podatkowe. Kluczowe jest prawidłowe wypełnienie załącznika PIT/O i przeniesienie kwoty odliczenia do właściwego zeznania rocznego PIT. W razie wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub skorzystać z pomocy urzędu skarbowego, aby upewnić się, że rozliczenie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Zwrot zasiłku dla bezrobotnych a PIT, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
