16/10/2024
Rok 2025 przynosi istotne zmiany w systemie składek ZUS dla przedsiębiorców w Polsce. Nowe regulacje dotykają przede wszystkim składki zdrowotnej, wprowadzając modyfikacje w jej naliczaniu i wysokości. Zmiany te mają na celu uproszczenie systemu oraz dostosowanie go do aktualnej sytuacji gospodarczej. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo najważniejszym zmianom, które wejdą w życie w 2025 roku, aby każdy przedsiębiorca mógł odpowiednio przygotować się na nowe realia.
Zmiany w składce zdrowotnej w 2025 roku
W roku 2025 przedsiębiorcy muszą być świadomi dwóch kluczowych zmian dotyczących składki zdrowotnej, które wpłyną na sposób jej obliczania oraz minimalną wysokość. Te modyfikacje mają na celu uczynienie systemu bardziej przejrzystym i potencjalnie korzystniejszym dla pewnej grupy przedsiębiorców.
Wyłączenie dochodów ze sprzedaży środków trwałych ze składki zdrowotnej
Pierwsza istotna zmiana dotyczy wyłączenia dochodów ze zbycia środków trwałych z podstawy obliczenia składki zdrowotnej. Co to oznacza w praktyce? Dotychczas, przy sprzedaży środków trwałych, przychody i koszty z tym związane były uwzględniane przy wyliczaniu składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych lub podatku liniowym. Nowe przepisy eliminują tę praktykę. Dla przedsiębiorców na ryczałcie, przychody ze sprzedaży środków trwałych nie będą miały wpływu na limity przychodów determinujące wysokość składki zdrowotnej. W efekcie, sprzedaż środków trwałych nie będzie podwyższać podstawy wymiaru składki zdrowotnej.
Wprowadzenie tej zmiany wiąże się również z modyfikacją formularzy PIT. Nowe formularze zostaną wzbogacone o dodatkowe pola, w których przedsiębiorcy będą zobowiązani wykazywać dochody ze sprzedaży środków trwałych w celach statystycznych. Celem tych zmian jest umożliwienie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) porównywania danych z deklaracji rozliczeniowych ZUS oraz rocznych zeznań PIT, co ma służyć identyfikacji potencjalnych rozbieżności.
Nowe regulacje mają zastosowanie do składek zdrowotnych należnych za okres od 1 lutego 2025 roku, ze względu na specyficzny rok składkowy, który trwa od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Zmiany obejmują środki trwałe zbywane po 31 grudnia 2024 roku, w tym także te, które na dzień wejścia w życie nowych przepisów będą częściowo zamortyzowane.
Obniżenie minimalnej składki zdrowotnej
Druga kluczowa zmiana to obniżenie minimalnej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców opodatkowanych na skali podatkowej oraz podatku liniowym. Do tej pory minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosiła 100% minimalnego wynagrodzenia krajowego. W 2025 roku minimalna podstawa zostanie obniżona do 75% minimalnego wynagrodzenia krajowego.
W praktyce oznacza to, że miesięczna podstawa wymiaru składki w roku składkowym (od 1 lutego 2025 do 31 stycznia 2026) nie może być niższa niż 75% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego. Przyjmując, że minimalne wynagrodzenie w pierwszym dniu roku składkowego (lutym 2025) wyniesie 4666 zł, minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wyniesie 3499,50 zł (75% z 4666 zł).
Składka zdrowotna w zależności od formy opodatkowania w 2025 roku
Wysokość składki zdrowotnej w 2025 roku nadal będzie zależeć od wybranej przez przedsiębiorcę formy opodatkowania. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dla poszczególnych form opodatkowania: skali podatkowej, podatku liniowego oraz ryczałtu.
Skala podatkowa
Dla przedsiębiorców rozliczających się na skali podatkowej, miesięczna składka zdrowotna wynosi 9% dochodu za miesiąc poprzedni, liczonego narastająco. Jednakże, wprowadzono minimalną kwotę składki zdrowotnej, która nie może być niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku minimalna miesięczna składka zdrowotna na skali podatkowej będzie wynosić:
- Za styczeń 2025: 381,78 zł (9% z 4242 zł – minimalne wynagrodzenie z lutego 2024 roku, obowiązujące dla roku składkowego styczeń 2025).
- Za okres luty – grudzień 2025: 314,96 zł (9% z 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 9% z 3499,50 zł, przy minimalnym wynagrodzeniu 4666 zł od lutego 2025).
Należy pamiętać, że rok składkowy dla celów składki zdrowotnej trwa od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Styczeń 2025 należy więc do roku składkowego, w którym minimalne wynagrodzenie (w lutym 2024) wynosiło 4242 zł, stąd wyższa minimalna składka za ten miesiąc.
Podatek liniowy
Podobnie jak w przypadku skali podatkowej, dla przedsiębiorców na podatku liniowym, miesięczna składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu za miesiąc poprzedni (liczonego narastająco). Również tutaj obowiązuje minimalna miesięczna składka zdrowotna, która w 2025 roku wynosi:
- Za styczeń 2025: 381,78 zł (9% z 4242 zł – minimalne wynagrodzenie z lutego 2024 roku).
- Za okres luty – grudzień 2025: 314,96 zł (9% z 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli 9% z 3499,50 zł, przy minimalnym wynagrodzeniu 4666 zł od lutego 2025).
Zasady dotyczące roku składkowego i minimalnej składki są identyczne jak w przypadku skali podatkowej.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, miesięczna składka zdrowotna wynosi 9% od podstawy wymiaru, która zależy od rocznych przychodów przedsiębiorcy. W 2025 roku obowiązują następujące progi przychodów i odpowiadające im podstawy wymiaru składki:
| Roczne przychody | Podstawa wymiaru składki zdrowotnej | Miesięczna składka zdrowotna (9% podstawy wymiaru) |
|---|---|---|
| Do 60 000 zł | 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z IV kwartału 2024 roku (5129,51 zł) | 461,66 zł |
| Od 60 000,01 do 300 000 zł | 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z IV kwartału 2024 roku (8549,18 zł) | 769,43 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z IV kwartału 2024 roku (15388,52 zł) | 1384,97 zł |
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie z IV kwartału 2024 roku wynosi 8549,18 zł. Warto zaznaczyć, że przedsiębiorcy na ryczałcie mogą wybrać sposób naliczania składki zdrowotnej: na podstawie przychodów bieżących lub ubiegłorocznych.
Rok składkowy dla ryczałtowców pokrywa się z rokiem kalendarzowym, czyli trwa od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.
Inne formy ZUS dla przedsiębiorców w 2025 roku
Oprócz standardowych składek zdrowotnych, przedsiębiorcy w Polsce mogą korzystać z różnych preferencyjnych form opłacania składek ZUS, takich jak Ulga na start, Preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus i Duży ZUS. Każda z tych form ma swoje specyficzne warunki i limity, które warto poznać.
Ulga na start
Ulga na start jest skierowana do nowych przedsiębiorców oraz osób powracających do biznesu po co najmniej 5-letniej przerwie. Pozwala ona na zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) przez pierwsze 6 pełnych miesięcy prowadzenia działalności. Ważne jest jednak, że ulga na start nie obejmuje składki zdrowotnej, która jest obowiązkowa od początku działalności.
Ulga na start jest dobrowolna i można z niej zrezygnować w dowolnym momencie. Okres ulgi na start nie jest wliczany do stażu pracy emerytalnej i nie uprawnia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (np. zasiłku chorobowego).
Preferencyjny ZUS
Po zakończeniu ulgi na start lub rezygnacji z niej, przedsiębiorcy mogą skorzystać z Preferencyjnego ZUS-u przez kolejne 24 miesiące. Pozwala on na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne od obniżonej podstawy wymiaru. W 2025 roku preferencyjna minimalna podstawa wymiaru składek ZUS wynosi 1399,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia krajowego). Poniżej tabela przedstawiająca wysokość składek preferencyjnych ZUS w 2025 roku:
| Rodzaj składki | Stopa procentowa | Kwota składki (stopa procentowa × 1399,80 zł) |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 273,24 zł |
| Rentowa | 8% | 111,98 zł |
| Wypadkowa (do 9 pracowników) | 1,67% | 23,38 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 34,30 zł |
| Razem preferencyjny ZUS ze składką chorobową | 442,90 zł | |
| Razem preferencyjny ZUS bez składki chorobowej | 408,60 zł | |
*Stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla firm zatrudniających do 9 osób.
Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus (MZ+) to kolejna preferencyjna forma, umożliwiająca opłacanie obniżonych składek ZUS przez 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności. Podstawa wymiaru składek w Małym ZUS Plus jest uzależniona od dochodu z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i obliczana według specjalnego wzoru. Istnieją również ograniczenia co do wysokości podstawy wymiaru (minimum 30% i maksimum 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) oraz przychodów za poprzedni rok (nie mogą przekroczyć 120 000 zł).
Wysokość składek w Małym ZUS Plus jest indywidualna dla każdego przedsiębiorcy, zależna od jego dochodu.
Duży ZUS
Duży ZUS to standardowa forma opłacania składek dla przedsiębiorców, którzy nie kwalifikują się do ulg. Podstawą wymiaru składek w Dużym ZUS-ie jest co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na dany rok. Zakładając, że prognozowane przeciętne wynagrodzenie w 2025 roku wyniesie 8 673 zł, podstawa wymiaru Dużego ZUS-u wyniesie 5 203,80 zł. Poniżej tabela przedstawiająca wysokość składek Dużego ZUS w 2025 roku:
| Rodzaj składki | Stopa procentowa | Kwota składki (stopa procentowa × 5203,80 zł) |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1015,78 zł |
| Rentowa | 8% | 416,30 zł |
| Wypadkowa (do 9 pracowników) | 1,67% | 86,90 zł |
| FP i FS | 2,45% | 127,49 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 127,49 zł |
| Razem Duży ZUS ze składką chorobową | 1773,96 zł | |
| Razem Duży ZUS bez składki chorobowej | 1646,47 zł | |
*Stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla firm zatrudniających do 9 osób.
Podsumowanie i kluczowe informacje o składkach ZUS w 2025 roku
Podsumowując, rok 2025 przynosi zmiany w składkach ZUS, które warto uwzględnić w planowaniu finansowym firmy. Najważniejsze punkty to:
- Zmiany w składce zdrowotnej: Wyłączenie dochodów ze sprzedaży środków trwałych z podstawy obliczenia oraz obniżenie minimalnej podstawy wymiaru do 75% minimalnego wynagrodzenia dla skali podatkowej i podatku liniowego.
- Zależność składki zdrowotnej od formy opodatkowania: Różne zasady obliczania składki dla skali podatkowej, podatku liniowego i ryczałtu.
- Dostępność preferencyjnych form ZUS: Ulga na start, Preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus, Duży ZUS – warto rozważyć, która forma jest najkorzystniejsza dla Twojej działalności.
- Znaczenie minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia: Wysokość składek preferencyjnych i Dużego ZUS-u jest powiązana z minimalnym i prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem.
Często zadawane pytania (FAQ) dotyczące składek ZUS w 2025 roku
- Czy składka zdrowotna jest obowiązkowa dla każdego przedsiębiorcy?
Tak, składka zdrowotna jest obowiązkowa dla wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od formy opodatkowania i stażu działalności.
- Czy ulga na start obejmuje składkę zdrowotną?
Nie, ulga na start zwalnia jedynie ze składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe). Składka zdrowotna jest obowiązkowa od pierwszego dnia działalności.
- Jak obliczyć składkę zdrowotną na ryczałcie powyżej 300 000 zł przychodu?
Dla rocznych przychodów powyżej 300 000 zł, podstawa wymiaru składki zdrowotnej na ryczałcie wynosi 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z IV kwartału 2024 roku, czyli 15388,52 zł. Miesięczna składka zdrowotna wynosi 9% tej podstawy, czyli 1384,97 zł.
- Czy mogę zrezygnować ze składki chorobowej?
Składka chorobowa w ramach ZUS jest dobrowolna. Rezygnacja z niej obniża miesięczne koszty ZUS, ale w przypadku choroby nie będziesz miał prawa do zasiłku chorobowego.
- Gdzie znajdę aktualne informacje o wysokości minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia w 2025 roku?
Aktualne informacje o wysokości minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia publikuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Główny Urząd Statystyczny. Warto śledzić oficjalne strony rządowe i serwisy informacyjne o tematyce gospodarczej.
Mając na uwadze te zmiany i informacje, przedsiębiorcy mogą lepiej przygotować się na rok 2025 i efektywnie zarządzać finansami swojej firmy.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Składki ZUS 2025: Kluczowe zmiany dla przedsiębiorców, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.