16/04/2023
Przeprowadzanie audytu może wydawać się stresujące i skomplikowane, jednak przy odpowiednim podejściu i współpracy, może stać się cennym narzędziem usprawniającym działanie organizacji. Kluczem do sukcesu jest konstruktywna współpraca pomiędzy klientem audytu a audytem wewnętrznym. Celem jest aktywne zaangażowanie klienta na każdym etapie procesu, zapewniając zrozumienie podejmowanych działań i minimalizując zakłócenia w codziennej pracy. Jak zatem wygląda udany audyt i co zrobić, aby taki osiągnąć?

Etapy udanego audytu
Typowy audyt składa się z czterech kluczowych etapów, które, przeprowadzane w sposób transparentny i z udziałem klienta, prowadzą do pozytywnych rezultatów. Są to:
- Planowanie
- Prace terenowe (badanie)
- Raportowanie
- Działania następcze
Planowanie audytu
Etap planowania jest fundamentem udanego audytu. Rozpoczyna się on od oficjalnego powiadomienia klienta o planowanym audycie, zazwyczaj w formie pisemnej. Następnie audytor kontaktuje się z klientem w celu ustalenia terminu spotkania planującego. To spotkanie ma kluczowe znaczenie, ponieważ jego celem jest omówienie procesu audytu, zakresu i celów audytu (określonych w „zakresie audytu”). Podczas spotkania klient ma możliwość przedstawienia swoich obaw, sugestii dotyczących zakresu audytu oraz omówienia potencjalnych ryzyk związanych z działalnością danego działu lub funkcji. Ustalony zakres audytu jest następnie finalizowany i staje się punktem odniesienia dla dalszych działań.
Kluczowe elementy etapu planowania:
- Otrzymanie oficjalnego powiadomienia o audycie.
- Spotkanie planujące z audytorem.
- Omówienie zakresu i celów audytu.
- Przedstawienie obaw i sugestii przez klienta.
- Finalizacja zakresu audytu.
Prace terenowe (badanie)
Etap prac terenowych, zwany również badaniem, to faza, w której audytor aktywnie zbiera informacje o audytowanej funkcji lub dziale. Celem jest uzyskanie ogólnego obrazu operacji, kontroli wewnętrznych oraz, w stosownych przypadkach, przeprowadzenie testów transakcji. Audytor analizuje dokumentację polityk i procesów, przeprowadza wywiady z odpowiednim personelem oraz wykonuje testy audytowe procesów i kontroli. Istotne jest, aby audytor weryfikował, czy zidentyfikowane kontrole działają prawidłowo i zgodnie z opisem. Te procedury mają na celu przetestowanie kluczowych kontroli wewnętrznych oraz rzetelności i prawidłowości transakcji.

W trakcie prac terenowych, audytor na bieżąco komunikuje się z klientem, informując o postępach i potencjalnych ustaleniach. Ważne jest, aby klient mógł w tym momencie wnieść swoje spostrzeżenia i współpracować z audytorem w celu znalezienia najlepszych rozwiązań dla ewentualnych problemów. Po zakończeniu prac terenowych, audytor prowadzący podsumowuje ustalenia, wnioski i rekomendacje audytu, a następnie omawia je z kluczowymi osobami kontaktowymi w audytowanym dziale.
Kluczowe elementy etapu prac terenowych:
- Zebranie informacji o audytowanej funkcji/dziale.
- Analiza dokumentacji polityk i procesów.
- Wywiady z personelem.
- Testy audytowe kontroli i transakcji.
- Komunikacja z klientem w trakcie badania.
- Omówienie wstępnych ustaleń i rekomendacji.
Raportowanie wyników audytu
Głównym produktem audytu wewnętrznego jest raport końcowy. To w nim audytor wyraża swoją opinię, przedstawia ustalenia audytu oraz rekomendacje dotyczące ulepszeń. Po zakończeniu prac terenowych, audyt wewnętrzny organizuje spotkanie z kierownictwem audytowanego działu w celu omówienia ustaleń, wniosków i rekomendacji. Na podstawie tego spotkania i wcześniejszych dyskusji, audytor przygotowuje projekt raportu.
Raport audytu zazwyczaj składa się z kilku sekcji i zawiera: listę dystrybucyjną, zakres i cel audytu, ogólną ocenę, ustalenia audytu, rekomendacje oraz odpowiedź kierownictwa na rekomendacje. Projekt raportu jest przekazywany kierownictwu audytowanego działu do przeglądu i komentarzy. Kierownictwo działu ma za zadanie dostarczyć pisemną odpowiedź na projekt raportu, wskazując, w jaki sposób i kiedy uzgodnione działania zostaną wdrożone. Kluczowe jest, aby klient dokładnie zrozumiał rekomendacje i miał pewność, że jest w stanie je wdrożyć w sugerowanych ramach czasowych, ponieważ to na ich podstawie będą prowadzone działania następcze.
Po otrzymaniu odpowiedzi kierownictwa, audyt wewnętrzny uwzględnia te odpowiedzi w raporcie i przekazuje go do wyższego kierownictwa odpowiedzialnego za audytowany obszar. Ostateczna wersja raportu jest następnie przedstawiana Komisji Audytu i Kontroli. Po akceptacji raportu przez Komisję, streszczenia wykonawcze są udostępniane w intranecie, a wszelkie wyciągnięte wnioski o szerszym zastosowaniu są przekazywane odpowiednim stronom.
Ważne jest, aby pamiętać, że raport z audytu jest przeznaczony przede wszystkim do użytku wewnętrznego kierownictwa. Wszystkie informacje z audytu powinny być traktowane jako poufne i są przekazywane tylko osobom wewnątrz organizacji, które muszą je znać.
Po zakończeniu procesu raportowania, audytowane działy są proszone o udzielenie informacji zwrotnej na temat pracy audytu wewnętrznego. Pozwala to na ciągłe doskonalenie usług audytu i zapewnienie optymalnej jakości.
Kluczowe elementy etapu raportowania:
- Spotkanie z kierownictwem w celu omówienia ustaleń.
- Przygotowanie projektu raportu.
- Przekazanie projektu raportu do kierownictwa działu.
- Otrzymanie pisemnej odpowiedzi kierownictwa.
- Finalizacja raportu i przekazanie do Komisji Audytu i Kontroli.
- Udostępnienie streszczeń wykonawczych.
- Uzyskanie informacji zwrotnej od klienta.
Działania następcze
Etap działań następczych ma na celu weryfikację, czy uzgodnione rekomendacje z raportu końcowego zostały wdrożone w wyznaczonym terminie. Forma działań następczych może być różna – od prostych pytań aktualizacyjnych, poprzez przegląd dokumentów, testowanie systemów, aż po ponowny audyt. Wiele organizacji wykorzystuje dedykowane platformy, które ułatwiają zarządzanie działaniami następczymi i monitorowanie postępu realizacji rekomendacji.
W wyjątkowych sytuacjach, audytowany dział może potrzebować przedłużenia terminu realizacji rekomendacji. Takie przedłużenia są zarządzane przez odpowiednie osoby i raportowane do właściwych komórek organizacyjnych, a w razie potrzeby także do Komisji Audytu i Kontroli.
Kluczowe elementy etapu działań następczych:
- Weryfikacja wdrożenia rekomendacji.
- Monitorowanie postępu realizacji.
- Zarządzanie ewentualnymi przedłużeniami terminów.
- Raportowanie statusu działań następczych.
Często zadawane pytania (FAQ)
- Jak mogę przygotować się do audytu?
Najlepszym sposobem przygotowania się do audytu jest zapoznanie się z zakresem audytu i zebranie odpowiedniej dokumentacji. Warto również być otwartym na współpracę z audytorem i zadawać pytania w razie wątpliwości.
- Co się stanie, jeśli audytorzy znajdą nieprawidłowości?
Celem audytu nie jest szukanie winnych, ale identyfikacja obszarów do ulepszenia. Audytorzy współpracują z klientem w celu znalezienia najlepszych rozwiązań i opracowania rekomendacji.
- Jak długo trwa audyt?
Czas trwania audytu zależy od jego zakresu i złożoności. Zazwyczaj audyt trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
- Czy mogę zgłosić uwagi do raportu z audytu?
Tak, kierownictwo audytowanego działu ma prawo zgłosić uwagi do projektu raportu i przedyskutować je z audytorami.
- Co to są działania następcze?
Działania następcze to etap po audycie, w którym audyt wewnętrzny monitoruje wdrożenie rekomendacji zawartych w raporcie końcowym.
Podsumowując, udany audyt to proces oparty na współpracy, komunikacji i wzajemnym zrozumieniu. Aktywne zaangażowanie klienta na każdym etapie, od planowania po działania następcze, jest kluczowe dla osiągnięcia pozytywnych rezultatów i uczynienia z audytu cennego narzędzia doskonalenia organizacji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Udany audyt: Klucz do efektywnej współpracy, możesz odwiedzić kategorię Audyt.
