Jak obliczyć wynik finansowy w bilansie?

Wynik finansowy to kluczowy wskaźnik kondycji każdej firmy, odzwierciedlający jej zysk lub stratę za dany okres. Prawidłowe obliczenie i ujęcie wyniku finansowego w bilansie jest fundamentalne dla rzetelności sprawozdania finansowego. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak krok po kroku ustalić wynik finansowy, bazując na zasadach księgowości i aktualnych przepisach.

Konto 86 "Wynik Finansowy" - centrum obliczeń

Punktem centralnym ustalania wyniku finansowego jest konto 86 "Wynik finansowy". To właśnie na tym koncie, na dzień bilansowy, dokonuje się finalnego rozliczenia. Proces ten polega na przeksięgowaniu sald wszystkich kont wynikowych, czyli kont przychodów i kosztów. Dla jednostek będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, na konto 86 przeksięgowywany jest również podatek dochodowy - zarówno bieżący, jak i odroczony.

Kluczowe kroki przed zamknięciem kont wynikowych

Zanim przystąpimy do zamykania kont wynikowych i przeksięgowania sald na konto 86, niezbędne jest upewnienie się, że księgi rachunkowe odzwierciedlają rzeczywisty obraz działalności firmy. W tym celu należy zweryfikować kilka kluczowych aspektów:

• Zasada memoriału i współmierności przychodów i kosztów: Upewnij się, że wszystkie operacje gospodarcze dotyczące danego roku obrotowego zostały ujęte w księgach rachunkowych. Dotyczy to zarówno przychodów, jak i kosztów, które powinny być przypisane do okresu, w którym zostały osiągnięte przychody, zgodnie z zasadą współmierności.
• Wycena aktywów i pasywów: Sprawdź, czy aktywa i pasywa zostały prawidłowo wycenione na dzień bilansowy, zgodnie z obowiązującymi zasadami.
• Rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych: Upewnij się, że wszelkie różnice inwentaryzacyjne, wynikłe ze spisu z natury, zostały rozliczone i ujęte w księgach rachunkowych.
• Uzgodnienie obrotów i sald: Konieczne jest uzgodnienie obrotów i sald kont księgi głównej (syntetyki) z zestawieniem obrotów i sald. To pozwala na wykrycie ewentualnych błędów i nieprawidłowości.

Rachunek zysków i strat - wariant porównawczy czy kalkulacyjny?

Sposób ewidencji kosztów oraz wybór wariantu rachunku zysków i strat mają wpływ na zapisy związane z zamknięciem kont wynikowych działalności operacyjnej. Jednostki prowadzące ewidencję kosztów zarówno na kontach zespołu 4 (koszty według rodzajów) jak i zespołu 5 (koszty według miejsc powstawania) mają możliwość wyboru wariantu rachunku zysków i strat - porównawczego lub kalkulacyjnego. Decyzja w tej sprawie należy do kierownika jednostki i powinna być opisana w polityce rachunkowości.

Jednostki, które ewidencjonują koszty tylko na kontach zespołu 4, sporządzają porównawczy rachunek zysków i strat. Z kolei te, które ujmują koszty wyłącznie na kontach zespołu 5, sporządzają kalkulacyjny rachunek zysków i strat.

Podatek dochodowy - istotny element wyniku finansowego

Dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych, podatek ten stanowi istotne obciążenie wyniku finansowego. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, podatek dochodowy wpływający na wynik finansowy obejmuje część bieżącą i odroczoną.

• Podatek dochodowy bieżący: Jest to kwota wynikająca z zeznania rocznego CIT-8, uwzględniająca korekty za lata ubiegłe oraz inne elementy, takie jak zryczałtowany podatek od dywidend.
• Podatek dochodowy odroczony: Dotyczy aktywów i rezerw z tytułu podatku dochodowego, ustalanych zgodnie z art. 37 ustawy o rachunkowości.

Prezentacja wyniku finansowego w sprawozdaniu

Wynik finansowy, ustalony na koncie 86 na dzień bilansowy, jest wykazywany w rachunku zysków i strat jako zysk (strata) netto. W zależności od wzoru rachunku zysków i strat, pozycja ta może być oznaczona różnymi literami (np. R lub N we wcześniejszych wzorach, O lub L w nowszych). Jest to różnica między zyskiem (stratą) brutto a podatkiem dochodowym oraz innymi obowiązkowymi zmniejszeniami zysku lub zwiększeniami straty.

W bilansie, wynik finansowy prezentowany jest w pasywach, w pozycji "Zysk (strata) netto". Numeracja tej pozycji również mogła ulec zmianie w nowszych wzorach bilansu (np. A.VIII we wcześniejszych, A.VI w nowszych).

Warto podkreślić, że dla przedsiębiorstw osób fizycznych oraz spółek osobowych, zysk (strata) brutto jest jednocześnie zyskiem (stratą) netto, ponieważ te jednostki nie są podatnikami podatku dochodowego.

Zdarzenia po dacie bilansowej a korekta wyniku finansowego

Wynik finansowy wykazany w rocznym sprawozdaniu finansowym i na koncie 86 jest ostateczny po zatwierdzeniu sprawozdania. Jednak, w pewnych sytuacjach, może być konieczna korekta wyniku finansowego po dacie bilansowej, ale przed zatwierdzeniem sprawozdania. Dzieje się tak, gdy jednostka otrzyma informacje o zdarzeniach istotnie wpływających na sprawozdanie finansowe lub podważających zasadę kontynuacji działalności.

W takich przypadkach, jednostka powinna zmienić sprawozdanie finansowe i dokonać odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie dotyczy. Należy również powiadomić biegłego rewidenta o tych zdarzeniach.

Tabela przeksięgowań kont wynikowych na konto 86

Poniższa tabela przedstawia przykładowe przeksięgowania kont wynikowych na konto 86 w przypadku prowadzenia pełnego rachunku kosztów i sporządzania porównawczego rachunku zysków i strat:

Prawidłowe obliczenie wyniku finansowego i jego prezentacja w bilansie to fundament rzetelnej księgowości. Zrozumienie procesu, uwzględnienie wszystkich istotnych czynników i dbałość o dokładność danych zapewniają wiarygodność sprawozdania finansowego i pozwalają na trafną ocenę kondycji przedsiębiorstwa.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Jak obliczyć wynik finansowy w bilansie?, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.