Czym są Międzynarodowe Standardy Badania (MSB)?

W dzisiejszym globalnym świecie, gdzie biznes przekracza granice, wiarygodność i spójność informacji finansowych mają fundamentalne znaczenie. Aby zapewnić, że audyty sprawozdań finansowych są przeprowadzane na najwyższym poziomie, na całym świecie stosuje się Międzynarodowe Standardy Badania (MSB), znane również jako ISA (International Standards on Auditing). Ale czym dokładnie są MSB i dlaczego są tak ważne dla audytorów i użytkowników sprawozdań finansowych?

Czym są Międzynarodowe Standardy Badania (MSB)?

Międzynarodowe Standardy Badania (MSB) to zestaw międzynarodowo uznanych standardów, które określają zasady i procedury przeprowadzania audytów sprawozdań finansowych. Zostały opracowane przez Międzynarodową Radę Standardów Badania i Usług Atestacyjnych (MRSB), angielski skrót IAASB (International Auditing and Assurance Standards Board). MRSB jest niezależną organizacją działającą pod auspicjami Międzynarodowej Fundacji Audytu i Etyki (International Foundation for Audit and Ethics) i nadzorowaną przez Radę Nadzoru Interesu Publicznego (Public Interest Oversight Board - PIOB).

Rola Międzynarodowej Rady Standardów Badania i Usług Atestacyjnych (MRSB)

Głównym celem MRSB jest służenie interesowi publicznemu poprzez ustanawianie wysokiej jakości standardów audytu, usług atestacyjnych i pokrewnych. Działania MRSB koncentrują się na ułatwianiu konwergencji międzynarodowych i krajowych standardów audytu i usług atestacyjnych. Poprzez to, MRSB dąży do podnoszenia jakości i spójności praktyki audytorskiej na całym świecie, co w konsekwencji wzmacnia zaufanie publiczne do globalnego zawodu audytora i usług atestacyjnych.

Struktura Międzynarodowych Standardów Badania

Każdy MSB jest starannie skonstruowany i podzielony na sekcje, aby zapewnić jasność i łatwość stosowania. Typowa struktura MSB obejmuje:

• Wprowadzenie: Sekcja wprowadzająca zawiera informacje o celu, zakresie i tematyce MSB. Może również określać odpowiedzialność audytora i innych stron w kontekście danego standardu.
• Cel: Każdy MSB zawiera jasno sformułowany cel audytora w obszarze audytu, którego dotyczy dany standard. Określenie celu pomaga audytorowi skupić się na kluczowych aspektach badania.
• Definicje: Dla lepszego zrozumienia MSB, w każdym standardzie definiowane są istotne terminy. Definicje te zapewniają spójność interpretacji i stosowania standardów.
• Wymagania: Każdy cel MSB jest wspierany przez jasno sformułowane wymagania. Wymagania są zawsze wyrażane zwrotem „audytor powinien”. Są to obligatoryjne działania, które audytor musi podjąć, aby osiągnąć cel standardu.
• Wyjaśnienia i inne materiały objaśniające: Ta sekcja zawiera szczegółowe objaśnienia wymagań. Wyjaśnia, co dokładnie oznacza dane wymaganie i jaki jest jego zakres. Może również zawierać przykłady procedur, które mogą być odpowiednie w określonych okolicznościach. Te materiały pomagają audytorom w praktycznym stosowaniu wymagań MSB.

Podręcznik Międzynarodowych Standardów Badania

Najnowsza wersja Podręcznika Międzynarodowych Standardów Kontroli Jakości, Badania, Przeglądu, Innych Usług Atestacyjnych i Pokrewnych („Podręcznik”) została opublikowana w grudniu 2021 roku. Podręcznik jest kompleksowym zbiorem wszystkich obowiązujących MSB i powiązanych wytycznych.

Międzynarodowe Noty Praktyki Audytorskiej (MNA)

MSB są wspierane przez Międzynarodowe Noty Praktyki Audytorskiej (MNA), które również są zawarte w Podręczniku. MNA mają na celu zapewnienie praktycznej pomocy audytorom. Ważne jest, że MNA nie nakładają na audytorów dodatkowych wymagań poza tymi, które są zawarte w MSB. Nie zmieniają również odpowiedzialności audytora za przestrzeganie wszystkich MSB mających zastosowanie do danego audytu. MNA są cennym źródłem wskazówek i przykładów dla audytorów w praktyce.

MSB a Dowody Audytu: ISA 500

Jednym z kluczowych aspektów audytu jest gromadzenie dowodów audytu. MSB 500 „Dowody audytu” jest jednym z Międzynarodowych Standardów Badania, który szczegółowo reguluje tę kwestię. Standard ten ma na celu zapewnienie audytorowi wytycznych dotyczących uzyskiwania dowodów audytu poprzez zastosowanie odpowiedniej kombinacji testów kontroli i testów szczegółowych transakcji i sald.

Wiarygodność Dowodów Audytu

Audytor musi ocenić wiarygodność zgromadzonych dowodów audytu. Na przykład, dowody audytu są bardziej wiarygodne, gdy istnieją w formie dokumentalnej, a nie w formie ustnych oświadczeń. Audytorzy analizują wiarygodność informacji, ale rzadko dokonują uwierzytelniania dowodów. Kluczowe jest, aby dowody były przekonujące i wystarczające do wydania opinii.

Wystarczające i Odpowiednie Dowody Audytu

MSB 500 wymaga, aby audytor uzyskał „wystarczające” i „odpowiednie” dowody audytu, aby wyciągnąć rozsądne wnioski, na których oprze swoją opinię. „Wystarczające” odnosi się do ilości dowodów, a „odpowiednie” do ich jakości, czyli istotności i wiarygodności. Połączenie wystarczającej ilości i odpowiedniej jakości dowodów jest kluczowe dla prawidłowego przeprowadzenia audytu.

MSB i Ocena Ryzyka: ISA 315 i Asercje

Ocena ryzyka jest fundamentalnym elementem audytu. MSB 315 (paragraf A.124) wskazuje, że audytor powinien stosować aserce dotyczące klas transakcji, sald kont i prezentacji oraz ujawnień, w wystarczającym szczególe, aby stanowić podstawę do oceny ryzyka istotnego zniekształcenia oraz zaprojektowania i wykonania dalszych procedur audytorskich.

Asercje w Audycie

Audytor wykorzystuje aserce przy ocenie ryzyka, rozważając potencjalne zniekształcenia, które mogą wystąpić, a tym samym projektując procedury audytorskie, które reagują na konkretne ryzyka. Asercje są oświadczeniami zarządu dotyczącymi sprawozdań finansowych.

Asercje stosowane przez audytora dzielą się na następujące kategorie:

• Asercje dotyczące klas transakcji i zdarzeń za okres:
  • Wystąpienie
  • Kompletność
  • Dokładność
  • Odcięcie
  • Klasyfikacja
• Asercje dotyczące sald kont na koniec okresu:
  • Istnienie
  • Prawa i zobowiązania
  • Kompletność
  • Wycena i alokacja
• Asercje dotyczące prezentacji i ujawnień:
  • Wystąpienie i prawa i obowiązki
  • Kompletność
  • Klasyfikacja i zrozumiałość
  • Dokładność i wycena

Asercje nie są oceniane indywidualnie, ale często jednocześnie. Na przykład, aby upewnić się o kompletności kosztów energii elektrycznej, audytor upewnia się, że zaksięgowano płatności za 12 miesięcy. Audytor analizuje również odcięcie kosztów, aby upewnić się, że koszty są przypisane do właściwego okresu.

Metody Zbierania Dowodów Audytu

Metody lub techniki zbierania dowodów audytu można sklasyfikować w 7 kategoriach:

1. Inspekcja: Obejmuje fizyczne badanie dokumentacji księgowej, umów, zapisów i protokołów posiedzeń zarządu. Obejmuje również fizyczne badanie aktywów. Pozwala to audytorowi zweryfikować istnienie aktywów, ale niekoniecznie ich własność i wycenę.
2. Obserwacja: Polega na obserwowaniu procesu lub procedury wykonywanej przez innych. Na przykład obserwacja wypłaty wynagrodzeń, fizycznego spisu inwentaryzacji lub otwierania poczty. Pomaga to audytorowi uzyskać pewność, czy oficjalne procedury są przestrzegane.
3. Zapytanie: Polega na poszukiwaniu informacji od osób posiadających wiedzę wewnątrz lub na zewnątrz jednostki. Może przyjmować formę formalnego zapytania pisemnego lub zapytań ustnych.
4. Potwierdzenie: Polega na potwierdzeniu dowodów od stron trzecich z dowodami wewnętrznymi. Na przykład audytor może zweryfikować należności poprzez wysłanie potwierdzeń sald do dłużników.
5. Ponowne wykonanie: Polega na niezależnym wykonaniu przez audytora procedur lub kontroli, które pierwotnie zostały wykonane przez jednostkę.
6. Procedury analityczne: Obejmują analizę istotnych wskaźników księgowych i trendów, w tym badanie wahań, które występują między bieżącymi wynikami finansowymi a poprzednimi, oraz sprawdzenie, czy inne informacje są spójne z takimi relacjami.
7. Ponowne obliczenie: Oznacza sprawdzenie dokładności matematycznej liczb w księgach, na przykład ponowne obliczenie narosłych kosztów i przychodów przyszłych okresów.

ISA 700 i Opinia Biegłego Rewidenta

Chociaż tekst nie wspomina bezpośrednio o ISA 700, warto wspomnieć, że MSB 700 „Formułowanie opinii i sprawozdanie z badania sprawozdania finansowego” jest kluczowym standardem. Określa on sposób formułowania opinii biegłego rewidenta na temat sprawozdania finansowego. Po zgromadzeniu wystarczających i odpowiednich dowodów audytu, audytor na podstawie MSB 700 wydaje opinię, która jest kluczowym produktem audytu i informuje użytkowników sprawozdań finansowych o ich wiarygodności.

Podsumowanie

Międzynarodowe Standardy Badania (MSB) stanowią fundament wysokiej jakości audytu na całym świecie. Poprzez ustalanie jasnych zasad i procedur, MSB pomagają audytorom w przeprowadzaniu rzetelnych i obiektywnych badań sprawozdań finansowych. Stosowanie MSB przyczynia się do zwiększenia zaufania publicznego do informacji finansowych i wzmacnia stabilność globalnego systemu finansowego. Zrozumienie struktury i zasad MSB jest kluczowe nie tylko dla audytorów, ale również dla wszystkich, którzy korzystają ze sprawozdań finansowych i polegają na opinii biegłego rewidenta.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

P: Kto opracowuje Międzynarodowe Standardy Badania (MSB)?

O: MSB są opracowywane przez Międzynarodową Radę Standardów Badania i Usług Atestacyjnych (MRSB - IAASB).

P: Jaki jest cel MSB?

O: Celem MSB jest służenie interesowi publicznemu poprzez ustanawianie wysokiej jakości standardów audytu i usług atestacyjnych oraz ułatwianie konwergencji standardów na całym świecie.

P: Co to jest ISA 500?

O: ISA 500 to Międzynarodowy Standard Badania „Dowody audytu”, który reguluje zasady gromadzenia wystarczających i odpowiednich dowodów audytu.

P: Co to są asercje w audycie?

O: Asercje to oświadczenia zarządu dotyczące sprawozdań finansowych, wykorzystywane przez audytora przy ocenie ryzyka istotnego zniekształcenia.

P: Gdzie można znaleźć najnowsze MSB?

O: Najnowsze MSB są dostępne w Podręczniku Międzynarodowych Standardów Kontroli Jakości, Badania, Przeglądu, Innych Usług Atestacyjnych i Pokrewnych, publikowanym przez MRSB.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Czym są Międzynarodowe Standardy Badania (MSB)?, możesz odwiedzić kategorię Audyt.