Opłaty za audyt: Przewodnik

Wielu przedsiębiorców, dążąc do uniknięcia nieprzyjemnych niespodzianek podczas kontroli podatkowych, decyduje się na przeprowadzenie audytów rachunkowo-księgowych. Te działania mają na celu potwierdzenie prawidłowości stosowanych rozliczeń i zapewnienie spokoju ducha. W niektórych przypadkach audyt jest nawet obowiązkowy, narzucony przez przepisy prawa. Jednak, biorąc pod uwagę, że kwoty wydatkowane na audyty mogą być znaczące, naturalne staje się pytanie: czy wydatki te mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu?

Wydatki na audyt a koszty uzyskania przychodów

Zacznijmy od podstaw. Roczne sprawozdanie finansowe przedsiębiorstwa podlega obligatoryjnemu badaniu przez biegłego rewidenta, jeśli w poprzednim roku obrotowym firma spełniła co najmniej dwa z trzech poniższych kryteriów:

• Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wynosiło co najmniej 50 osób.
• Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro.
• Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.

Warto pamiętać, że kwoty wyrażone w euro przelicza się na złotówki według średniego kursu NBP na dzień bilansowy, którym najczęściej jest 31 grudnia.

Zgodnie z przepisami, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie wydatki, które mają związek z osiągnięciem przychodu lub zabezpieczeniem jego źródła, z wyjątkiem tych, które zostały wprost wymienione w katalogu wydatków nieuznawanych za koszty. Mówimy tutaj zarówno o kosztach bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z przychodem. Koszty pośrednie to te, które dotyczą ogółu działalności podatnika i funkcjonowania firmy.

Wydatki poniesione na audyt są klasyfikowane jako koszty pośrednie. Są one nierozerwalnie związane z funkcjonowaniem i prowadzeniem przedsiębiorstwa jako całości. Potwierdzają to również organy podatkowe. Jako przykład można przytoczyć interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 30 listopada 2011 r., sygn. ITPB3/423-466c/09/MK, gdzie stwierdzono, że wydatki na audyt:

(…) wydatki te ponoszone są w związku z prawidłowym funkcjonowaniem i prowadzeniem podmiotu gospodarczego - dotyczą całokształtu działalności podatnika, wydatki te wynikają z konieczności podejmowania określonych decyzji gospodarczych przez podmiot prowadzący np. działalność deweloperską.

Z tych też względów wydatki z tego tytułu mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów - stanowią koszty pośrednie prowadzonej działalności (…).

Co istotne, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) nie wymienia kosztów związanych z audytem rachunkowo-księgowym jako kosztów wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów. Nie ma również żadnych limitów dotyczących tego typu wydatków.

W związku z tym, zarówno w sytuacji, gdy audyt jest obowiązkowy, jak i gdy jest przeprowadzany dobrowolnie, wydatki na niego stanowią koszt uzyskania przychodu. Takie stanowisko potwierdził również Minister Finansów w piśmie z 26 kwietnia 2002 r., nr PB3-8214-99/WK/02, podkreślając, że wydatki na badanie sprawozdania finansowego, niezależnie od jego charakteru (obligatoryjny czy dobrowolny), mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, o ile audyt jest związany ze zwykłym tokiem działalności firmy, a nie np. sprzedażą przedsiębiorstwa.

Koszty dodatkowe związane z audytem

Audyty często trwają kilka dni, co może generować dodatkowe koszty, takie jak noclegi i wyżywienie dla audytorów. Obowiązek zapewnienia tych świadczeń często spoczywa na zamawiającym usługę audytu. Organy podatkowe potwierdzają, że wydatki te również mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Potwierdza to interpretacja indywidualna Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krośnie z 12 maja 2005 r., nr PDP 4211/IN/CIT/3/2005, która wskazuje, że wydatki na zakwaterowanie, wyżywienie i transport audytorów w ramach audytu zewnętrznego nie są uznawane za koszty reprezentacji i mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, ponieważ są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i przyczyniają się do utrzymania relacji z kontrahentami oraz pozyskiwania nowych klientów.

VAT a usługi audytu

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Czy zatem od usług audytu można odliczyć podatek VAT?

Odpowiedź brzmi: tak. Prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje od usług audytu, niezależnie od tego, czy audyt był obligatoryjny, czy fakultatywny. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 grudnia 2013 r., sygn. IPPP1/443-1138/13-2/ISZ, która wymienia usługi audytu finansowego jako przykład wydatków, od których przysługuje prawo do odliczenia VAT, o ile są one związane z działalnością opodatkowaną podatnika.

Moment odliczenia VAT

Zasadniczo, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabytych usług. Kluczowe jest jednak posiadanie faktury. Odliczenie VAT nie może nastąpić wcześniej niż w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał fakturę.

W przypadku usług audytowych obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, czyli z chwilą wykonania usługi. Jeśli jednak przed wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty (np. zaliczkę), obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania tej zapłaty, w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Koszt audytu wewnętrznego – co wpływa na cenę?

Przejdźmy teraz do kosztów audytu wewnętrznego. Cena takiej usługi jest indywidualna i zależy od wielu czynników. Firmy oferujące audyt wewnętrzny, takie jak Kancelaria wspomniana w tekście, dokonują wyceny, biorąc pod uwagę:

• Zakres usług: Audyt może obejmować różne obszary – procesy biznesowe, systemy kontroli wewnętrznej, zgodność z przepisami, audyt finansowo-księgowy, audyt IT, audyt projektów unijnych, audyt śledczy i inne. Im szerszy zakres, tym potencjalnie wyższy koszt.
• Metodologia audytu: Dostosowanie metodologii do specyfiki klienta i celów audytu wpływa na pracochłonność i koszt usługi.
• Wielkość i złożoność organizacji: Większa i bardziej złożona organizacja, z wieloma lokalizacjami, procesami i systemami, generuje większy zakres prac audytowych i wyższy koszt.
• Częstotliwość audytów: Audyty jednorazowe mogą być inaczej wyceniane niż regularne audyty w ramach stałej współpracy. Regularne audyty mogą być korzystniejsze cenowo w dłuższej perspektywie.
• Zakres geograficzny: Audyty zdalne mogą być tańsze niż audyty wymagające dojazdu audytorów do siedziby klienta.

Przykładowe ceny audytu wewnętrznego

Aby dać pewne wyobrażenie o kosztach, Kancelaria podaje przykładowe ceny:

• Audyt wewnętrzny w jednostce sektora finansów publicznych (jedno zadanie audytowe): od 4.000 zł.
• Audyt wewnętrzny w podmiotach prywatnych (uzgodniony zakres): cena ustalana indywidualnie.
• Usługi doradcze w zakresie audytu i badanych obszarów: 300 zł za godzinę.

Są to jednak tylko przykładowe kwoty. Aby uzyskać dokładną wycenę, zawsze najlepiej skontaktować się bezpośrednio z firmą audytorską i przedstawić swoje indywidualne potrzeby.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy audyt jest obowiązkowy dla każdej firmy?

Nie, obowiązek audytu sprawozdania finansowego dotyczy firm, które przekroczyły określone progi dotyczące zatrudnienia, sumy aktywów bilansu i przychodów netto.

Czy wydatki na audyt można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Tak, wydatki na audyt, zarówno obowiązkowy, jak i dobrowolny, stanowią koszt uzyskania przychodów.

Czy można odliczyć VAT od usług audytu?

Tak, od usług audytu przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT, o ile są one związane z działalnością opodatkowaną podatnika.

Od czego zależy cena audytu wewnętrznego?

Cena audytu wewnętrznego zależy od wielu czynników, takich jak zakres usług, metodologia audytu, wielkość i złożoność organizacji, częstotliwość audytów i zakres geograficzny.

Jak uzyskać dokładną wycenę audytu wewnętrznego?

Najlepiej skontaktować się bezpośrednio z firmą audytorską i przedstawić swoje indywidualne potrzeby, aby otrzymać indywidualną wycenę.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Opłaty za audyt: Przewodnik, możesz odwiedzić kategorię Audyt.