09/05/2023
W świecie transportu ciężarowego marka Freightliner zajmuje miejsce szczególne. Z bogatą historią i innowacyjnym podejściem, firma ta stała się jednym z liderów w produkcji ciężarówek w Ameryce Północnej. Od momentu powstania jako wewnętrzny dział firmy transportowej, Freightliner przeszedł długą drogę, stając się synonimem innowacji, wydajności i bezpieczeństwa w branży. Ten artykuł zgłębia historię Freightliner, analizuje jego obecną pozycję na rynku i odpowiada na nurtujące pytania dotyczące własności i oferty.
Początki Freightliner: Od Potrzeby do Legendy
Historia Freightliner sięga roku 1929, kiedy to Leland James, założyciel firmy transportowej Consolidated Freightways (CF) w Portland, Oregon, postanowił stworzyć wewnętrzny dział produkcji ciągników siodłowych na potrzeby własnej floty. W tamtych czasach przepisy dotyczące długości pojazdów były restrykcyjne, co skłoniło Jamesa do poszukiwania rozwiązań umożliwiających przewóz większych ładunków. W warsztatach CF narodził się pomysł na ciężarówkę z kabiną umieszczoną nad osią przednią (COE – Cab Over Engine). Inspiracją były pojazdy marki Fageol, ale projekt Freightways Manufacturing, jak nazwano nowy dział, poszedł o krok dalej, tworząc konstrukcję pozwalającą na skrócenie długości ciągnika i tym samym możliwość doczepienia dłuższej naczepy, zachowując zgodność z przepisami. W latach 30. XX wieku produkcja ciężarówek w ramach Freightways Manufacturing zaczęła być sygnowana marką Freightliner. Oprócz kompaktowych wymiarów, kluczowym elementem wyróżniającym te pojazdy było zastosowanie aluminium zamiast stali w konstrukcji. Redukcja wagi miała na celu zwiększenie efektywności wykorzystania mocy silnika, co było szczególnie istotne w trudnych warunkach terenowych zachodnich Stanów Zjednoczonych.
Konsolidacja z White Motor Company
W 1942 roku Leland James oficjalnie przekształcił Freightways Manufacturing w Freightliner Corporation. W tym samym roku firma zaprezentowała pierwszą ciężarówkę z całkowicie aluminiową kabiną, co było przełomowym osiągnięciem w branży. W czasie II wojny światowej Freightliner przestawił się na produkcję wojskową, by w 1947 roku powrócić do wytwarzania ciężarówek na rynek cywilny. W 1949 roku nastąpił ważny moment – Freightliner sprzedał swój pierwszy pojazd poza firmę macierzystą CF, odbiorcą była firma Hyster, producent wózków widłowych z Portland. Ten egzemplarz, historyczny dla marki, do dziś znajduje się w kolekcji Smithsonian w Waszyngtonie.
Rosnące ambicje Freightliner, który wciąż funkcjonował głównie jako filia firmy transportowej, wymagały stworzenia sieci dystrybucji, co miało umożliwić zwiększenie wolumenu produkcji i obniżenie kosztów. W 1951 roku Freightliner zawarł umowę z White Motor Company z Cleveland, Ohio, jednym z największych producentów ciężarówek w USA. Na mocy porozumienia, White Motor Company sprzedawała ciężarówki Freightliner COE pod wspólną marką White Freightliner (pojazdy produkowane dla CF nadal nosiły markę Freightliner). W 1953 roku Freightliner wprowadził kabinę z górną leżanką, co jeszcze bardziej skróciło długość kabiny. Pierwsza generacja kabin „shovelnose” została zastąpiona w 1954 roku wyższym i bardziej płaskim modelem „WFT”. Opcjonalnie oferowano również system napędu 4x4 „Mountaineer”. W 1958 roku kabina przeszła modernizację, zyskując możliwość odchylania do przodu o 90 stopni, co znacznie ułatwiło dostęp do silnika.
Samodzielność i Ekspansja
W latach 60. Freightliner kontynuował ekspansję. W 1961 roku, w odpowiedzi na cła importowe w Kanadzie (zniesione później w ramach Auto Pact), otwarto pierwszy zakład produkcyjny w Kanadzie, w Burnaby, Kolumbia Brytyjska. Aby zwiększyć produkcję w Stanach Zjednoczonych, uruchomiono montownie w Chino, Kalifornia i Indianapolis, Indiana. W 1969 roku w Portland otwarto drugi zakład, tym razem produkujący części.
Lata 70. przyniosły trudności dla White Motor Company. Ekspansja w segment AGD i sprzętu rolniczego pochłaniała kapitał, nie przynosząc oczekiwanych zysków, a relacje z Consolidated Freightways stawały się coraz bardziej napięte. W 1974 roku umowa dystrybucyjna została rozwiązana i Freightliner Corp. rozpoczął działalność jako niezależny producent i dystrybutor. Wielu pierwszych dealerów pochodziło z sieci White Motor Co., ale dołączyli również przedsiębiorcy, którzy chcieli reprezentować ciężarówki Freightliner bez franczyzy White Motor Co. W tym samym czasie firma wprowadziła swój pierwszy model konwencjonalny, będący adaptacją flagowego produktu COE. W tamtych czasach wysokie kabiny COE stanowiły ponad 50% rynku amerykańskiego, ze względu na przepisy ograniczające całkowitą długość zestawu ciągnik-naczepa do 55 stóp na autostradach międzystanowych. Modele konwencjonalne cieszyły się popularnością na zachodnich drogach ze względu na wygodniejsze wsiadanie/wysiadanie, lepszy komfort jazdy i łatwiejszy dostęp do silnika w celach serwisowych. W 1979 roku zbudowano nowy zakład w Mount Holly, Karolina Północna, oraz zakład produkujący części w Gastonia, Karolina Północna, oba w obszarze metropolitalnym Charlotte. Wolumen produkcji stale rósł. Rok 1979 był przełomowy dla ewolucji Freightliner i całej branży transportowej i produkcji ciężarówek. Prezydent Carter podpisał ustawy deregulujące transport zarówno drogowy, jak i lotniczy. Deregulacja zmieniła ekonomię transportu drogowego i zlikwidowała system regulowanych przewozów, który chronił przewoźników, wprowadzając większą konkurencję.
Era Daimler-Benz i Daimler Trucks North America
Trzy lata później, Surface Transportation Assistance Act z 1982 roku złagodził normy dotyczące wagi i długości oraz nałożył nowy podatek akcyzowy na ciężkie ciężarówki i opony. Przestała obowiązywać całkowita długość zestawów ciągnik-naczepa, określono jedynie długość naczepy, która nie mogła przekraczać 53 stóp. Poszczególne stany zachowały bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące całkowitej długości, ale zasadniczo reguły gry zmieniły się na zawsze. Consolidated Freightways, tradycyjny, uzwiązkowiony przewoźnik, który prosperował w erze przed deregulacją, zdał sobie sprawę, że walczy o przetrwanie. W maju 1981 roku sprzedał swój biznes produkcji ciężarówek i markę Freightliner firmie Daimler-Benz, aby skoncentrować uwagę kierownictwa i zasoby finansowe na swojej tradycyjnej działalności transportowej. W tym czasie zakłady w Chino i Indianapolis zostały trwale zamknięte. Consolidated Freightways kontynuował działalność przewozową do 2002 roku, kiedy to zaprzestał działalności w weekend Święta Pracy.
W 1985 roku Freightliner wprowadził nową serię Medium Conventional (FLC112), wykorzystując kabinę pasażerską z wprowadzonego niedawno Mercedes-Benz LK. Kabiny Mercedes-Benz stopniowo zaczęto stosować w wielu ciężarówkach Freightliner. W 1989 roku Freightliner nabył istniejący zakład w Cleveland, Karolina Północna, w pobliżu Statesville, który produkował autobusy miejskie dla niemieckiego producenta MAN. W 1991 roku firma macierzysta Daimler-Benz wycofała się z segmentu średnich ciężarówek, przenosząc swoją obecność na Freightliner. Seria Business Class, zastępująca starzejącego się Mercedesa-Benz L1117, zadebiutowała na rynku. Seria Business Class, zwana również serią FL, była pomniejszoną wersją FLC112, dzielącą kabinę z Mercedesem-Benz LKN cabover. Oprócz mniejszej DMC, FL otrzymał krótszą maskę z dwoma reflektorami. Pierwsza całkowicie nowa propozycja na rynku średnich ciężarówek od ponad dekady, linia modelowa spotkała się z sukcesem. Kolejny wyraźny spadek koniunktury w branży wymusił drastyczne kroki w celu przywrócenia Freightlinerowi kondycji finansowej. Dieter Zetsche, ówczesny dyrektor finansowy Daimler-Benz, został wysłany na czele projektu jako CEO. Zakład montażowy w Burnaby został zamknięty, a zastąpił go nowy zakład w St. Thomas, Ontario. Programy redukcji kosztów w całej firmie przywróciły rentowność, gdy rynek się odbił. Co istotne, produkcja rozpoczęła się również w Santiago Tianguistenco w Meksyku, około 48 km od miasta Meksyk, w zakładzie należącym do Daimler-Benz. W tym czasie zakład produkował również autobusy, średnie ciężarówki projektu brazylijskiego i kompaktowe samochody osobowe Mercedes-Benz. Po wprowadzeniu na rynek średniej klasy Business Class, oferta Freightliner uległa dalszej ewolucji. W 1996 roku firma wprowadziła Freightliner Century Class, swój pierwszy całkowicie nowy model konwencjonalny Klasy 8 od ponad 20 lat. Rok później firma rozpoczęła produkcję podwozi autobusowych z maską, model FS-65 wywodzący się z serii Business Class. W roku modelowym 1999 zadebiutował Freightliner Argosy, bezpośredni następca FLB, Argosy skonsolidował cztery poprzednie modele Freightliner COE w jedną linię modelową. Argosy, pierwszy projekt COE „czystej kartki” od czasu przejęcia przez Daimler, w dużej mierze wyeliminował ingerencję silnika w kabinę, dzieląc wiele komponentów nadwozia i elektroniki z konwencjonalnym Century Class. W 1997 roku Freightliner przejął oddział produkcji ciężarówek Ford Motor Company i zmienił jego nazwę na Sterling.
W 1999 roku Freightliner zbudował swój milionowy pojazd. Rodzina modeli konwencjonalnych Century Class została rozszerzona o model Columbia. Chociaż Columbia dzieliła tę samą strukturę kabiny, została opracowana głównie z myślą o zastosowaniach flotowych (chociaż obie linie modelowe stały się popularne wśród właścicieli-operatorów).
Freightliner Dzisiaj: Innowacje i Szeroka Gama Produktów
Na początku XXI wieku Freightliner stał się częścią DaimlerChrysler, po fuzji firmy macierzystej z Chryslerem w 1998 roku. W 2000 roku po fuzji wprowadzono kilka zmian, które wpłynęły na Freightliner. Kanadyjska firma Western Star Trucks, producent ciężarówek klasy premium, została w całości przejęta, dając Freightlinerowi trzecią markę ciężarówek (wraz z zakładami montażowymi w Kelowna, Kolumbia Brytyjska i Ladson, Karolina Południowa). Początkowo jednostka General Motors, Detroit Diesel, została przejęta przez DaimlerChrysler i włączona do struktur Freightliner. Zbiegło się to z trudną sytuacją gospodarczą, Freightliner był zalany używanymi ciężarówkami, których nie mógł sprzedać. Po gwałtownej ekspansji w poprzedniej dekadzie, Freightliner pozostał z wieloma słabo prosperującymi operacjami poza swoją podstawową marką ciężarówek, która w słabej gospodarce była w odwrocie. Poszukując nowego kierownictwa, DaimlerChrysler zatrudnił byłego dyrektora finansowego firmy, aby rozpoczął proces naprawy Freightliner. Do 2002 roku zakład Western Star w Kelowna został zamknięty (produkcja przeniesiona do Portland), a także zakład Thomas w Woodstock, Ontario (konsolidacja całkowicie w High Point). W 2002 roku linia produktów Freightliner przeszła wiele aktualizacji. W segmencie średnich ciężarówek Freightliner wprowadził drugą generację Business Class, Business Class M2, obejmującą modele od Klasy 5 do Klasy 8 do ciężkich zastosowań. Zamiast kabiny wywodzącej się z Mercedes-Benz, M2 został zaprojektowany w całości przez Freightliner. Rodzina modeli Century Class została dalej rozszerzona, debiutował Freightliner Coronado, konwencjonalny model premium. Stylizowany podobnie do FLD132 Classic XL, Coronado dzielił strukturę kabiny i technologię z Century Class i Columbią, był skierowany do właścicieli-operatorów. W dalszym rozszerzeniu linii modeli do zastosowań specjalnych, Freightliner Condor został wprowadzony jako pierwszy model COE z niskim wejściem, konkurujący z Autocar Xpeditor, Condor został opracowany niemal wyłącznie do zastosowań komunalnych. Na początku XXI wieku działalność spółek zależnych Freightliner przeszła wiele zmian. Po przejęciu Western Star Trucks, Freightliner skonsolidował produkcję American LaFrance w poprzednim zakładzie Western Star w Ladson, Karolina Południowa. Próba integracji produkcji specjalistycznych pojazdów ratowniczych w firmie znanej z produkcji wielkoseryjnej okazała się niewykonalna. American LaFrance, choć pozostał piątym co do wielkości producentem w segmencie pojazdów ratowniczych, został sprzedany w 2005 roku funduszowi private equity, przy czym DaimlerChrysler zachował własność fabryki w Ladson. W 2006 roku Sprinter van przeszedł modernizację (po raz pierwszy), montaż końcowy przeniesiono do byłego zakładu American LaFrance w Ladson, Karolina Południowa. Choć sprzedawany niemal wyłącznie jako furgon, Freightliner Sprinter jest oferowany również jako pojazd pasażerski (obok Dodge i Mercedes-Benz Sprinter). Po roku modelowym 2006 Freightliner zakończył sprzedaż kabiny Argosy w Ameryce Północnej. Pierwsza firma, która wyprodukowała kabinę z pełnym odchylaniem, Freightliner był ostatnim producentem ciężarówek w Ameryce Północnej oferującym kabinę Klasy 8. Argosy pozostaje w produkcji w Ameryce Północnej, sprzedawany wyłącznie na eksport. Latem 2007 roku DaimlerChrysler został podzielony, a spółka macierzysta Freightliner przekształciła się w Daimler AG. Freightliner rozpoczyna produkcję ciężarówek w Saltillo w Meksyku. 7 stycznia 2008 roku Freightliner LLC został przemianowany na Daimler Trucks North America, LLC (DTNA), działając jako spółka macierzysta marki Freightliner Trucks, obok Sterling, Western Star, Detroit Diesel i Thomas Built Buses. W 2008 roku firma wprowadziła Freightliner Cascadia, nową generację konwencjonalnego modelu Klasy 8. Cascadia, pomyślana jako następca Century Class i Columbii, skonsolidowała obie linie modelowe. Choć stylizowana na powiększony M2, Cascadia została zoptymalizowana pod kątem oszczędności paliwa, bezpieczeństwa i niezawodności. W linii modeli do zastosowań specjalnych wycofano niskowejściowy model COE Condor. W 2009 roku Freightliner rozpoczął produkcję wersji na gaz ziemny modelu Business Class M2 w swoim zakładzie w Mount Holly. W marcu 2009 roku DTNA wycofał markę Sterling Trucks, powołując się na znaczne nakładanie się modeli z Freightlinerem i malejący udział w rynku (pomimo licznych wprowadzeń produktów). Zamknięcie Sterling pociągnęło za sobą również zamknięcie zakładu w St. Thomas. Po zamknięciu Sterling linia modeli Freightliner przeszła transformację. Podczas gdy M2 pozostał bez zmian, FLD 120/132 Classic/Classic XL zostały wycofane w 2010 roku. Po roku modelowym wycofano również Columbię i Century Class (w Ameryce Północnej). Podobnie jak w przypadku Argosy, produkcja Century Class została całkowicie przeniesiona na eksport. Do konwencjonalnego Coronado z długą maską dołączył Coronado SD (opracowany głównie do zastosowań specjalnych). W 2010 roku Freightliner wprowadził swój pierwszy pojazd hybrydowy diesel-elektryczny, oparty na M2 106. W 2011 roku firma zaprezentowała rodzinę modeli SD. Obok Coronado SD wprowadzonego w poprzednim roku, dodano dwa nowe modele, 108SD i 114SD, wywodzące się z rodziny modeli M2. W 2012 roku Freightliner obchodził 70-lecie istnienia, prezentując pojazd koncepcyjny Revolution. Wykonana z włókna węglowego i plastiku, kabina charakteryzowała się przeprojektowanym układem. Przeznaczona do użytku przez jednego kierowcę, fotel pasażera został zastąpiony składanym siedzeniem (przekształcającym się w leżankę); aby zoptymalizować podłączanie naczep, projekt obejmował tylne drzwi dostępowe. W wyniku zwiększonego popytu na Cascadię, firma macierzysta DTNA ogłosiła w 2012 roku plany rozbudowy zatrudnienia w swoim zakładzie w Cleveland, NC. Oprócz Cascadii, prawie 20% ciężarówek produkowanych przez zakład (w tym Argosy i Century Class) było eksportowanych do Afryki Południowej, Australii i Nowej Zelandii. W 2013 roku Freightliner rozszerzył swoją ofertę paliw alternatywnych, dodając wersję Cascadia na gaz ziemny. Wprowadzona jako opcja premium dla Cascadii, Cascadia Evolution dodatkowo poprawiła aerodynamikę i oszczędność paliwa (wyróżnia się pełnymi osłonami tylnych kół) oraz ulepszone elementy wnętrza. Coronado został dodany do rodziny modeli SD, przemianowany na 122SD. 22 sierpnia 2014 roku zakład w Cleveland zbudował 3-milionowy pojazd Daimler Truck North America, Cascadia Evolution z 2015 roku. W tym czasie Freightliner zatrudniał 2600 pracowników w zakładzie i 8000 pracowników w Karolinie Północnej. W maju 2015 roku w pobliżu Zapory Hoovera zaprezentowano Freightliner Inspiration. Inspiration, pierwsza dopuszczona do ruchu drogowego autonomiczna ciężarówka, była luźno oparta na Cascadii. Inspiration, pojazd autonomiczny poziomu 3, system autonomicznej jazdy był porównywany do systemu autopilota samolotu pasażerskiego lub Tesli (wymagający obecności operatora). W roku modelowym 2017 Freightliner wprowadził drugą generację Cascadii, przejmując elementy konstrukcyjne z autonomicznego pojazdu Inspiration. W 2018 roku Freightliner zadebiutował niskowejściowym modelem COE EconicSD. Model ten, przeznaczony głównie do zastosowań komunalnych, jest adaptacją Mercedesa-Benz Econic. We wrześniu 2019 roku firma macierzysta Daimler ogłosiła, że wstrzymuje „wewnętrzne inicjatywy rozwoju silników spalinowych w ramach wysiłków na rzecz pojazdów elektrycznych”.
Odpowiedzi na Często Zadawane Pytania
Wokół marki Freightliner pojawia się wiele pytań. Odpowiadamy na najczęstsze z nich:
Czy Freightliner jest własnością GMC?
Nie, Freightliner nie jest własnością GMC. Jest marką należącą do Daimler Truck North America, spółki zależnej Daimler Truck AG. GMC (General Motors Company) to zupełnie inny koncern motoryzacyjny, konkurujący z Daimler Trucks North America na rynku pojazdów użytkowych, choć GMC koncentruje się głównie na pickupach, SUV-ach i samochodach dostawczych, a nie na ciężarówkach klasy 8, z których słynie Freightliner.
Czy Mercedes nadal jest właścicielem Freightliner?
Tak, Mercedes-Benz, a właściwie Daimler Truck AG (spółka-matka Mercedes-Benz Trucks), jest właścicielem Daimler Truck North America, a tym samym marki Freightliner. W 2021 roku Daimler AG wydzielił Daimler Truck AG jako oddzielną spółkę, ale nadal pozostaje jej większościowym udziałowcem. Zatem, pośrednio, Mercedes-Benz poprzez Daimler Truck AG, nadal jest właścicielem Freightliner.
Co to jest Freightliner Business Class?
Freightliner Business Class to seria średnich ciężarówek (klasy 5-8) wprowadzona na rynek w 1991 roku. Była to pierwsza całkowicie nowa seria średnich ciężarówek konwencjonalnych wprowadzona w Ameryce Północnej od 1980 roku. Charakteryzowała się kabiną pochodzącą z europejskiego Mercedesa-Benz LK, co było przykładem synergii w ramach koncernu Daimler-Benz (obecnie Daimler Truck AG). Seria Business Class obejmowała modele FL50, FL60, FL70 i FL112, oferując szeroki zakres DMC i zastosowań, od lekkich dystrybucyjnych po cięższe pojazdy specjalistyczne i autobusy szkolne (podwozie FS-65).
Jaki jest numer KRS firmy Freightliner w Polsce?
W Polsce działa firma Freightliner PL Sp. z o.o., której numer KRS to 0000242909. Firma ta została założona w 2005 roku i zajmuje się transportem lądowym. Siedziba Freightliner PL Sp. z o.o. znajduje się w Warszawie, przy ulicy Polnej 11. Należy jednak pamiętać, że Freightliner PL Sp. z o.o. jest niezależnym podmiotem prawnym, działającym na rynku polskim, i nie jest bezpośrednio producentem ciężarówek marki Freightliner, a raczej firmą transportową.
Podsumowanie
Freightliner to marka z bogatą historią, która przeszła długą drogę od wewnętrznego działu firmy transportowej do globalnego producenta ciężarówek. Innowacje, strategiczne partnerstwa i przejęcia, a także zdolność do adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych, pozwoliły Freightlinerowi zbudować silną pozycję w branży. Dziś, jako część Daimler Truck North America, Freightliner kontynuuje tradycję dostarczania nowoczesnych, wydajnych i bezpiecznych rozwiązań transportowych, odpowiadając na potrzeby klientów na całym świecie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Freightliner: Historia i Współczesność Amerykańskiego Giganta Ciężarówek, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.