23/11/2022
Audytorzy... samo słowo często wywołuje mieszane uczucia. Dla jednych kojarzą się z kontrolą podatkową i potencjalnymi problemami finansowymi, dla innych z dodatkową pracą i skomplikowanymi pytaniami. Dlaczego tak się dzieje? Czy niechęć do audytorów jest uzasadniona? W tym artykule przyjrzymy się powodom, dla których audytorzy nie zawsze są postrzegani pozytywnie, zarówno z perspektywy osób niezwiązanych z finansami, jak i profesjonalistów z branży.

Niezrozumienie Roli Audytora
Jednym z głównych powodów niechęci do audytorów jest po prostu brak zrozumienia, czym tak naprawdę się zajmują. Wiele osób, słysząc słowo "audytor", automatycznie myśli o kontroli skarbowej i urzędnikach szukających nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych. To stereotypowe myślenie jest dalekie od rzeczywistości. Termin "audytor" jest bardzo szeroki i obejmuje różne specjalizacje, w tym:
- Audytorzy finansowi (badający sprawozdania finansowe)
- Audytorzy wewnętrzni
- Audytorzy systemów IT
- Audytorzy zgodności
- Audytorzy operacyjni
Najczęściej spotykani są audytorzy finansowi, którzy zajmują się badaniem sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Ich zadaniem jest wyrażenie opinii, czy sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji finansowej firmy, zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości. Mimo to, w powszechnej świadomości nadal dominuje skojarzenie z kontrolą podatkową i negatywnymi konsekwencjami. Kiedy wyjaśnimy osobie spoza branży finansowej, czym zajmuje się audytor finansowy, często odczuwa ulgę, zdając sobie sprawę, że nie ma to nic wspólnego z ich osobistymi podatkami. Ta niechęć wynika więc często z prostego nieporozumienia i braku edukacji społeczeństwa na temat roli audytu.
Lawina Pytań i Dodatkowa Praca
Dla profesjonalistów z branży finansowej, którzy mają bezpośredni kontakt z audytorami, powody niechęci są często bardziej konkretne. Audyt finansowy wiąże się z koniecznością dostarczenia szeregu informacji i dokumentów. Audytorzy, aby móc wydać rzetelną opinię, muszą zadawać wiele pytań. To ich praca – muszą zrozumieć procesy zachodzące w firmie, przeanalizować dane i upewnić się, że wszystko jest zgodne z przepisami. Niektórzy audytorzy robią to lepiej niż inni, ale generalnie, proces audytu wiąże się z licznymi zapytaniami, e-mailami i rozmowami telefonicznymi. Dla pracowników działów księgowych i finansowych oznacza to dodatkowe obciążenie pracą, często w i tak napiętych terminach. Klienci mogą odczuwać frustrację, zwłaszcza gdy młodszy, mniej doświadczony audytor zadaje pytania nieprecyzyjne lub musi wracać z kolejnymi zapytaniami, ponieważ za pierwszym razem nie uzyskał wszystkich potrzebnych informacji.

Dodatkowo, audyt często nakłada się na okres zamknięcia roku i przygotowywania sprawozdań finansowych, co samo w sobie jest intensywnym czasem dla działów finansowych. Prośby audytorów o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, choć niezbędne z punktu widzenia audytu, mogą być odbierane jako przeszkoda w realizacji bieżących zadań i generować dodatkowy stres.
Problemy w Audycie – Perspektywa SEC
Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) przeprowadziła analizę postępowań egzekucyjnych wobec audytorów w latach 1987-1997. Badanie to ujawniło dziesięć najczęstszych problemów, które prowadziły do sankcji nałożonych na audytorów. Te problemy, choć dotyczą konkretnych przypadków, rzucają światło na potencjalne słabości w procesie audytu i mogą pomóc zrozumieć, skąd biorą się negatywne opinie o audytorach.

Poniższa tabela przedstawia najczęstsze problemy z audytem zidentyfikowane przez SEC:
| Problem | Procent przypadków |
|---|---|
| Gromadzenie wystarczających dowodów audytowych | 80% |
| Wykonywanie należytej staranności zawodowej | 71% |
| Wykazywanie odpowiedniego poziomu sceptycyzmu zawodowego | 60% |
| Interpretacja lub stosowanie wymogów GAAP (Zasad Rachunkowości) | 49% |
| Projektowanie programów audytu i planowanie zlecenia | 44% |
| Wykorzystywanie zapytań jako formy dowodu (nadmierne poleganie na tej metodzie) | 40% |
| Uzyskiwanie odpowiednich dowodów dotyczących wyceny istotnych szacunków zarządu | 36% |
| Potwierdzanie należności | 29% |
| Rozpoznawanie/ujawnianie kluczowych stron powiązanych | 27% |
| Poleganie na kontroli wewnętrznej (nadmierne poleganie lub brak reakcji na znane słabości kontroli) | 24% |
Jak widać, najczęstszym problemem (w 80% przypadków) było niedostateczne gromadzenie dowodów audytowych. Oznacza to, że audytorzy nie zebrali wystarczającej ilości wiarygodnych informacji, aby potwierdzić rzetelność sprawozdań finansowych. Często dotyczyło to wyceny aktywów, własności aktywów i oświadczeń zarządu. Kolejne istotne problemy to brak należytej staranności zawodowej i niedostateczny sceptycyzm zawodowy. Audytorzy powinni być dociekliwi, krytycznie oceniać informacje i nie polegać wyłącznie na oświadczeniach zarządu. Problematyczne było również nieprawidłowe stosowanie zasad rachunkowości (GAAP), błędy w planowaniu audytu, nadmierne poleganie na zapytaniach oraz problemy z potwierdzaniem należności i rozpoznawaniem transakcji ze stronami powiązanymi.
Wyzwania Pracy Audytora i Rezygnacje z Zawodu
Praca w firmie audytorskiej, choć może być satysfakcjonująca, jest również bardzo wymagająca. Długie godziny pracy, napięte terminy i wymagający klienci mogą być obciążeniem nawet dla najbardziej oddanych audytorów. W ostatnich latach obserwuje się rosnącą tendencję do odchodzenia profesjonalistów z firm audytorskich. Jakie są tego powody?
- Brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym: Praca audytora często wiąże się z długimi godzinami pracy i napiętymi terminami, co pozostawia mało czasu na życie osobiste i odpoczynek.
- Brak uznania: Audytorzy mogą czuć, że ich ciężka praca i poświęcenie pozostają niezauważone, co prowadzi do braku motywacji i satysfakcji z pracy.
- Ograniczone możliwości rozwoju: Hierarchiczna struktura firm audytorskich może utrudniać awans zawodowy i podejmowanie bardziej ambitnych projektów.
- Wysoki poziom stresu: Presja związana z oczekiwaniami klientów i wymogami regulacyjnymi może prowadzić do wysokiego poziomu stresu i wypalenia zawodowego.
- Niezadowolenie z kultury firmy: Jeśli audytorzy czują, że kultura firmy audytorskiej nie jest zgodna z ich wartościami, mogą poszukiwać zatrudnienia gdzie indziej.
Jak Poprawić Sytuację? Korzyści z Coachingu i Rozwiązań Systemowych
Aby poprawić postrzeganie audytorów i uczynić ich pracę bardziej satysfakcjonującą, konieczne są działania zarówno na poziomie indywidualnym, jak i systemowym. Coaching może być cennym narzędziem dla audytorów, pomagającym im:
- Zwiększyć satysfakcję z pracy: Coaching pomaga audytorom zidentyfikować mocne i słabe strony, wyznaczyć cele rozwoju zawodowego i stworzyć plan ich osiągnięcia.
- Poprawić wyniki: Dzięki informacjom zwrotnym i wskazówkom od coacha, audytorzy mogą doskonalić swoje umiejętności techniczne, komunikacyjne i rozwiązywania problemów.
- Rozwijać umiejętności przywódcze: Coaching pomaga w rozwijaniu umiejętności przywódczych, takich jak podejmowanie decyzji, rozwiązywanie konfliktów i zarządzanie zespołem.
- Zwiększyć odporność na stres: Coaching pomaga audytorom rozwinąć odporność i mechanizmy radzenia sobie ze stresem.
- Wspierać równowagę między życiem zawodowym a prywatnym: Coach może pomóc audytorom stworzyć plan, który uwzględnia równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, dbałość o siebie i ogólne samopoczucie.
Firmy audytorskie również powinny podjąć kroki w celu poprawy jakości audytu i warunków pracy audytorów. Kluczowe obszary to:
- System kontroli jakości: Wdrożenie i doskonalenie systemów kontroli jakości, które zapewnią, że audyty są przeprowadzane z należytą starannością i zgodnie ze standardami.
- Kultura firmy: Stworzenie kultury firmy, która promuje wysoką jakość audytu, docenia pracę audytorów i wspiera ich rozwój zawodowy.
- Szkolenia: Inwestowanie w szkolenia techniczne i branżowe, aby audytorzy mieli aktualną wiedzę i umiejętności.
- Planowanie audytu: Lepsze planowanie audytu, z większym zaangażowaniem partnerów i menedżerów, aby zapewnić właściwą ocenę ryzyka i dostosowanie programu audytu.
- Wynagrodzenia i ocena wyników: Systemy wynagrodzeń i oceny wyników powinny premiować wysoką jakość audytu, a nie tylko szybkość i rentowność.
Podsumowanie
Niechęć do audytorów wynika z różnych przyczyn – od braku zrozumienia ich roli, przez dodatkowe obciążenie pracą, po realne problemy w procesie audytu i wyzwania związane z pracą w firmie audytorskiej. Poprawa postrzegania audytorów wymaga działań na wielu poziomach: edukacji społeczeństwa, doskonalenia jakości audytu, poprawy warunków pracy audytorów i wsparcia ich rozwoju zawodowego. Audytorzy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu wiarygodności informacji finansowych i stabilności rynków kapitałowych. Warto docenić ich pracę i dążyć do lepszej współpracy, opartej na wzajemnym zrozumieniu i szacunku.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
- Czy audytor finansowy to to samo co kontroler skarbowy?
- Nie, audytor finansowy bada sprawozdania finansowe przedsiębiorstw i wyraża opinię o ich rzetelności. Kontroler skarbowy zajmuje się kontrolą podatkową i zgodnością rozliczeń podatkowych z przepisami.
- Dlaczego audytorzy zadają tyle pytań?
- Audytorzy muszą zadawać pytania, aby zrozumieć procesy zachodzące w firmie, przeanalizować dane i upewnić się, że sprawozdania finansowe są rzetelne i zgodne z przepisami.
- Co mogę zrobić, aby współpraca z audytorem była bardziej efektywna?
- Przygotuj się do audytu, zbierz potrzebne dokumenty, bądź otwarty na pytania audytora i staraj się udzielać jasnych i precyzyjnych odpowiedzi. Dobra komunikacja jest kluczem do efektywnej współpracy.
- Jak firmy audytorskie mogą poprawić jakość audytu?
- Firmy audytorskie powinny inwestować w systemy kontroli jakości, szkolenia, dbać o kulturę firmy promującą jakość i wspierać rozwój zawodowy audytorów.
- Czy coaching może pomóc audytorom?
- Tak, coaching może pomóc audytorom w zwiększeniu satysfakcji z pracy, poprawie wyników, rozwoju umiejętności przywódczych i radzeniu sobie ze stresem.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Dlaczego Audytorzy Nie Zawsze Są Lubiani?, możesz odwiedzić kategorię Audyt.
