30/07/2025
Audyt finansowy jest kluczowym elementem systemu finansowego Stanów Zjednoczonych, zapewniającym wiarygodność i przejrzystość sprawozdań finansowych. W USA, ramy prawne i regulacyjne dotyczące sprawozdawczości finansowej są złożone i obejmują szereg ustaw i organizacji. Kto zatem jest uprawniony do przeprowadzania audytu w tym środowisku?
Ramy Regulacyjne Audytu w USA
Podstawą regulacji audytu w USA są ustawy takie jak Securities Exchange Act z 1934 roku oraz ustawa Sarbanes-Oxley Act z 2002 roku. Standardy rachunkowości są z kolei ustalane przez Radę Standardów Rachunkowości Finansowej (FASB), która opracowała U.S. Generally Accepted Accounting Principles (U.S. GAAP), czyli Amerykańskie Ogólnie Przyjęte Zasady Rachunkowości. U.S. GAAP są przeznaczone dla wszystkich podmiotów niepublicznych, ale obowiązek sporządzania sprawozdań finansowych dotyczy głównie spółek publicznych.

Zgodnie z definicją FASB, podmiot publiczny to taki, który spełnia jedno z poniższych kryteriów:
- Jest zobowiązany przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) do składania sprawozdań finansowych lub je składa.
- Jest zobowiązany na mocy ustawy do składania sprawozdań finansowych innej agencji regulacyjnej niż SEC.
- Jest zobowiązany do składania sprawozdań finansowych zagranicznej lub krajowej agencji regulacyjnej w przygotowaniu do sprzedaży lub emisji papierów wartościowych, które nie podlegają ograniczeniom umownym w przenoszeniu.
- Wyemitował lub jest obligorem obligacji przepływowych dla papierów wartościowych, którymi handluje się, notuje lub kwotuje na giełdzie lub rynku pozagiełdowym.
- Posiada jeden lub więcej papierów wartościowych, które nie podlegają ograniczeniom umownym w przenoszeniu, i jest zobowiązany prawem, umową lub regulacją do sporządzania sprawozdań finansowych U.S. GAAP i udostępniania ich publicznie okresowo.
Chociaż podmioty niepubliczne nie są prawnie zobowiązane do stosowania U.S. GAAP, często robią to dobrowolnie, na przykład w celu uzyskania kredytu lub pozyskania inwestorów. Dla tych podmiotów FASB, poprzez Radę ds. Spółek Prywatnych, uwzględnia specyfikę ich potrzeb sprawozdawczych.
Kto Może Przeprowadzać Audyt? Rozróżnienie na Spółki Publiczne i Niepubliczne
Podobnie jak w przypadku sporządzania sprawozdań finansowych, obowiązek audytu sprawozdań finansowych w USA dotyczy przede wszystkim spółek publicznych. Spółki niepubliczne zazwyczaj nie są prawnie zobowiązane do przeprowadzania audytu. Jednakże, w pewnych sytuacjach, na przykład przy pozyskiwaniu finansowania poprzez emisję prywatną lub dłużnych papierów wartościowych, audytowane sprawozdania finansowe mogą być wymagane. Podmioty w regulowanych branżach, posiadające kontrakty rządowe, ubiegające się o finansowanie rządowe lub z innych przyczyn umownych, również mogą być zobowiązane do audytu.
Audyt Spółek Publicznych
Audytorzy spółek publicznych w USA podlegają szczególnym regulacjom i nadzorowi. Kluczową rolę odgrywa tutaj Rada Nadzoru Rachunkowości Spółek Publicznych (PCAOB - Public Company Accounting Oversight Board). PCAOB została utworzona na mocy ustawy Sarbanes-Oxley Act z 2002 roku w celu nadzorowania audytorów spółek publicznych, ochrony interesów inwestorów i dbania o interes publiczny poprzez promowanie niezależnych, dokładnych i rzetelnych raportów audytorskich.
Kto zatem może przeprowadzać audyt spółek publicznych?
- Firmy audytorskie zarejestrowane w PCAOB: Aby firma audytorska mogła przeprowadzać audyt spółki publicznej w USA, musi być zarejestrowana w PCAOB. Rejestracja ta jest obowiązkowa i podlega corocznemu odnowieniu.
- Zgodność ze standardami PCAOB: Audyty spółek publicznych muszą być przeprowadzane zgodnie ze standardami audytu ustalonymi przez PCAOB i zatwierdzonymi przez SEC. Standardy te mogą różnić się od Międzynarodowych Standardów Audytu (ISA).
- Inspekcje PCAOB: Firmy audytorskie zarejestrowane w PCAOB podlegają regularnym inspekcjom przeprowadzanym przez PCAOB. Inspekcje te mają na celu ocenę jakości pracy audytorskiej i zgodności z przepisami.
Audyt Spółek Niepublicznych
Audyt spółek niepublicznych podlega innym zasadom, choć nadal opiera się na profesjonalnych standardach. Amerykański Instytut Biegłych Rewidentów (AICPA - American Institute of Certified Public Accountants) odgrywa kluczową rolę w ustalaniu standardów audytu dla podmiotów niepublicznych poprzez swoją Radę ds. Standardów Audytu (ASB - Auditing Standards Board).
Kto może przeprowadzać audyt spółek niepublicznych?
- Biegli rewidenci (CPA): Audyty spółek niepublicznych są zazwyczaj przeprowadzane przez biegłych rewidentów (Certified Public Accountants - CPA), którzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i licencje.
- Firmy audytorskie: Firmy audytorskie zatrudniające biegłych rewidentów również mogą przeprowadzać audyty spółek niepublicznych.
- Zgodność z U.S. GAAS: Audyty spółek niepublicznych są zazwyczaj przeprowadzane zgodnie z Amerykańskimi Ogólnie Przyjętymi Standardami Audytu (U.S. Generally Accepted Auditing Standards - U.S. GAAS), które są opracowywane przez ASB. ASB dokonała niedawno projektu klarowności, w wyniku którego standardy audytu zostały przeredagowane w formacie Międzynarodowej Rady ds. Standardów Audytu i Ubezpieczeń (IAASB) i, w miarę możliwości, oparte na ISA i ISQC 1.
Standardy Audytu: U.S. GAAS i Standardy PCAOB
W USA obowiązują dwa główne zestawy standardów audytu:
- U.S. Generally Accepted Auditing Standards (U.S. GAAS): Te standardy są opracowywane przez Radę ds. Standardów Audytu (ASB) AICPA i są stosowane w audytach spółek niepublicznych oraz, w pewnych przypadkach, również w audytach spółek publicznych (np. w obszarach nieobjętych standardami PCAOB).
- Standardy Audytu PCAOB: Te standardy są ustalane przez PCAOB i zatwierdzane przez SEC. Są one obowiązkowe dla audytów spółek publicznych. Standardy PCAOB mogą różnić się od U.S. GAAS i ISA. PCAOB udostępnia narzędzie „Analogous Standard reference tool”, które pomaga zidentyfikować standardy ASB i IAASB, które są analogiczne do standardów audytu PCAOB.
Nadzór i Regulacja
Oprócz PCAOB i AICPA, istotną rolę w regulacji audytu odgrywają również agencje rządowe, takie jak SEC. SEC ma uprawnienia do ustalania standardów dla spółek publicznych, ale polega na FASB w zakresie standardów rachunkowości i na PCAOB w zakresie standardów audytu. SEC oficjalnie uznaje U.S. GAAP wydane przez FASB poprzez Financial Reporting Release No. 1, Section 101.
Sektor bankowy i instytucji oszczędnościowych jest regulowany przez trzy agencje: Rezerwę Federalną (Federal Reserve), Federalną Korporację Ubezpieczeń Depozytów (Federal Deposit Insurance Corporation) oraz Biuro Kontrolera Waluty (Office of Comptroller of the Currency). Agencje te wymagają, aby sprawozdawczość regulacyjna była prowadzona zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości, które są również stosowane w ogólnego przeznaczenia zewnętrznej sprawozdawczości finansowej. Jednak w niektórych przypadkach organy regulacyjne mogą ograniczyć opcje dostępne w ramach U.S. GAAP.
Podsumowanie
Podsumowując, uprawnienia do przeprowadzania audytu w USA zależą od rodzaju podmiotu. Audyt spółek publicznych mogą przeprowadzać wyłącznie firmy audytorskie zarejestrowane w PCAOB i działające zgodnie ze standardami PCAOB. Audyt spółek niepublicznych jest zazwyczaj przeprowadzany przez biegłych rewidentów (CPA) lub firmy audytorskie, zgodnie z U.S. GAAS. System audytu w USA jest kompleksowy i ma na celu zapewnienie wysokiej jakości i wiarygodności sprawozdań finansowych, co jest kluczowe dla zaufania inwestorów i stabilności rynku kapitałowego.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
- Czy każda firma w USA musi mieć audyt?
Nie, obowiązek audytu sprawozdań finansowych dotyczy głównie spółek publicznych. Spółki niepubliczne zazwyczaj nie są prawnie zobowiązane do audytu, ale mogą go przeprowadzać dobrowolnie lub na żądanie stron trzecich. - Co to jest PCAOB i czym się zajmuje?
PCAOB (Public Company Accounting Oversight Board) to Rada Nadzoru Rachunkowości Spółek Publicznych. Została utworzona w celu nadzorowania audytorów spółek publicznych, ustalania standardów audytu dla tych spółek i przeprowadzania inspekcji firm audytorskich. - Czym są U.S. GAAP i U.S. GAAS?
U.S. GAAP (U.S. Generally Accepted Accounting Principles) to Amerykańskie Ogólnie Przyjęte Zasady Rachunkowości, ustalane przez FASB. U.S. GAAS (U.S. Generally Accepted Auditing Standards) to Amerykańskie Ogólnie Przyjęte Standardy Audytu, ustalane przez ASB AICPA. - Czy standardy audytu w USA są takie same jak międzynarodowe standardy (ISA)?
Nie, standardy audytu w USA, szczególnie standardy PCAOB dla spółek publicznych, mogą różnić się od Międzynarodowych Standardów Audytu (ISA). Chociaż ASB stara się harmonizować U.S. GAAS z ISA, różnice nadal istnieją. - Gdzie mogę znaleźć listę firm audytorskich zarejestrowanych w PCAOB?
Listę firm audytorskich zarejestrowanych w PCAOB można znaleźć na stronie internetowej PCAOB (pcaobus.org).
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Uprawnienia do Przeprowadzania Audytu w USA, możesz odwiedzić kategorię Audyt.
