17/04/2022
Współpraca z biurem rachunkowym to dla wielu przedsiębiorców kluczowy element prowadzenia biznesu. Powierzenie księgowości zewnętrznemu podmiotowi pozwala zaoszczędzić czas i skupić się na rozwoju firmy. Jednak, aby ta współpraca przebiegała pomyślnie i bezproblemowo, niezbędne jest zawarcie jasnej i precyzyjnej umowy. Dobrze skonstruowana umowa o świadczenie usług księgowych to fundament bezpieczeństwa zarówno dla klienta, jak i dla biura rachunkowego. Pozwala ona uniknąć nieporozumień, określa zakres obowiązków i odpowiedzialności obu stron, a w razie sporów stanowi podstawę do ich rozwiązania.

Charakter umowy o świadczenie usług księgowych
Umowa o świadczenie usług prowadzenia ksiąg rachunkowych nie jest umową nazwaną w Kodeksie cywilnym ani w ustawie o rachunkowości. Jest to typowa umowa o świadczenie usług, do której, zgodnie z art. 750 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia. Oznacza to, że relacja między biurem rachunkowym a klientem opiera się na zaufaniu i współpracy, ale jednocześnie regulowana jest przepisami prawa cywilnego.
Ważne jest, aby pamiętać, że umowa o świadczenie usług księgowych nie jest umową o pracę. Księgowy, działając jako zewnętrzny usługodawca, nie jest podporządkowany klientowi w zakresie czasu i miejsca wykonywania pracy. Samodzielnie organizuje swoją pracę, choć oczywiście musi dotrzymywać terminów wynikających z przepisów prawa podatkowego i rachunkowego oraz z samej umowy. Decydując się na współpracę z biurem rachunkowym, klient zleca wykonanie określonych zadań, a nie zatrudnia pracownika.
Świadczenie usług księgowych ma charakter ciągły i zarobkowy. Dlatego biuro rachunkowe, podejmując się prowadzenia ksiąg rachunkowych, musi posiadać zarejestrowaną działalność gospodarczą w tym zakresie. Może to być jednoosobowa działalność gospodarcza lub spółka prawa handlowego.
Kluczowe elementy umowy o świadczenie usług księgowych
Zasada swobody umów daje stronom dużą elastyczność w kształtowaniu treści umowy o świadczenie usług księgowych. Jednak pewne elementy powinny znaleźć się w każdej takiej umowie, aby była ona kompletna i skutecznie chroniła interesy obu stron. Poniżej przedstawiamy listę najważniejszych punktów, które należy uwzględnić przy sporządzaniu umowy.
1. Data i miejsce sporządzenia umowy
Podstawowy element każdej umowy, pozwalający na identyfikację dokumentu i określenie momentu, od którego umowa obowiązuje.

2. Strony umowy
Należy dokładnie określić strony umowy, czyli biuro rachunkowe (zleceniobiorca) i klienta (zleceniodawca). W przypadku firm, konieczne jest podanie pełnej nazwy firmy, adresu siedziby, numerów NIP, REGON i KRS. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą – imienia i nazwiska, adresu zamieszkania, numeru NIP i REGON.
3. Zakres świadczonych usług
To jeden z najważniejszych elementów umowy. Należy bardzo precyzyjnie określić, jakie usługi księgowe biuro rachunkowe będzie świadczyć na rzecz klienta. Zakres usług może być bardzo różny i zależy od indywidualnych potrzeb klienta oraz oferty biura rachunkowego. Przykładowy zakres usług może obejmować:
- Prowadzenie ksiąg rachunkowych (księgi głównej, ksiąg pomocniczych, ewidencji VAT, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych).
- Rozliczanie podatków (VAT, CIT, PIT, podatków lokalnych).
- Sporządzanie deklaracji podatkowych i przesyłanie ich do Urzędu Skarbowego oraz ZUS.
- Sporządzanie sprawozdań finansowych (bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w kapitale własnym, informacji dodatkowej).
- Obsługa kadr i płac (naliczanie wynagrodzeń, sporządzanie list płac, rozliczenia z ZUS, PIT-11, PIT-4R, obsługa umów o pracę i umów cywilnoprawnych).
- Inwentaryzacja aktywów i pasywów.
- Reprezentacja przed organami administracji publicznej (Urząd Skarbowy, ZUS, GUS, PIP).
- Udzielanie porad i konsultacji w zakresie rachunkowości i podatków.
Im bardziej szczegółowo zostanie określony zakres usług, tym mniejsze ryzyko nieporozumień w przyszłości. Warto również wskazać, które usługi są wliczone w podstawowe wynagrodzenie, a które mogą być dodatkowo płatne.
4. Czas trwania umowy
Umowa może być zawarta na czas określony (np. na rok) lub na czas nieokreślony. W przypadku umowy na czas nieokreślony, istotne jest określenie zasad i terminów wypowiedzenia umowy.
5. Warunki wypowiedzenia i rozwiązania umowy
W umowie należy określić okresy wypowiedzenia, zarówno dla klienta, jak i dla biura rachunkowego. Okres wypowiedzenia powinien być rozsądny i umożliwiać obu stronom przygotowanie się do zakończenia współpracy. Warto również określić sytuacje, w których umowa może zostać rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym, np. w przypadku rażącego naruszenia warunków umowy przez jedną ze stron.
Ponadto, umowa powinna regulować kwestię przekazania dokumentacji księgowej po zakończeniu współpracy. Należy określić termin i sposób przekazania dokumentów klientowi oraz ewentualne koszty przechowywania dokumentacji, jeśli klient nie odbierze jej w terminie.
6. Wysokość i zasady wynagrodzenia
Wynagrodzenie biura rachunkowego jest kluczowym elementem umowy. Należy jasno określić wysokość wynagrodzenia, terminy płatności (np. miesięcznie, do określonego dnia miesiąca), sposób płatności (przelew bankowy, gotówka) oraz dane do przelewu. Warto również wskazać, czy podane ceny są kwotami netto czy brutto (z VAT).

Wynagrodzenie może być ustalone w formie ryczałtu miesięcznego, stawki godzinowej lub wynagrodzenia za poszczególne usługi. W przypadku ryczałtu, ważne jest, aby zakres usług objętych ryczałtem był precyzyjnie określony. Należy również ustalić, jak będzie rozliczane wynagrodzenie za usługi wykraczające poza zakres umowy.
Umowa powinna również regulować kwestię wynagrodzenia w przypadku zawieszenia działalności klienta. Czy w takim przypadku wynagrodzenie nadal będzie należne, czy też zostanie zawieszone lub obniżone?
7. Odpowiedzialność biura rachunkowego za szkody
Biuro rachunkowe, świadcząc usługi księgowe, ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe z niewłaściwego wykonania swoich obowiązków. Umowa powinna zawierać zapis o odpowiedzialności biura rachunkowego oraz o posiadaniu przez biuro obowiązkowego ubezpieczenia OC. Ubezpieczenie OC chroni klienta przed finansowymi konsekwencjami błędów księgowych popełnionych przez biuro rachunkowe.
Jednocześnie, umowa może zawierać klauzule wyłączające odpowiedzialność biura rachunkowego w określonych sytuacjach, np. gdy szkoda wynikła z winy klienta (nieterminowe dostarczenie dokumentów, dostarczenie niekompletnych dokumentów, zatajenie istotnych informacji) lub z przyczyn niezależnych od biura rachunkowego (siła wyższa).
8. Podpisy stron umowy
Umowa musi być podpisana przez upoważnionych przedstawicieli obu stron. W przypadku firm, podpisy powinny być złożone przez osoby uprawnione do reprezentacji firmy zgodnie z KRS lub innym rejestrem.
Podsumowanie
Umowa o świadczenie usług księgowych to kluczowy dokument regulujący współpracę między przedsiębiorcą a biurem rachunkowym. Dokładne określenie wszystkich istotnych elementów umowy, takich jak zakres usług, wynagrodzenie, odpowiedzialność i warunki rozwiązania umowy, jest niezbędne dla uniknięcia sporów i zapewnienia bezpieczeństwa obu stronom. Przed podpisaniem umowy warto dokładnie ją przeczytać i w razie wątpliwości skonsultować się z prawnikiem lub doradcą podatkowym. Pamiętaj, że dobrze skonstruowana umowa to inwestycja w spokojną i owocną współpracę.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy umowa o usługi księgowe musi być zawarta na piśmie?
Tak, dla celów dowodowych i bezpieczeństwa obu stron, umowa o usługi księgowe powinna być zawarta w formie pisemnej.
- Co powinno zawierać umowa o usługi księgowe?
Umowa powinna zawierać co najmniej: datę i miejsce sporządzenia, dane stron, zakres usług, czas trwania umowy, warunki wypowiedzenia, wynagrodzenie, odpowiedzialność biura rachunkowego i podpisy stron.
- Na co zwrócić szczególną uwagę w umowie o usługi księgowe?
Szczególną uwagę należy zwrócić na zakres świadczonych usług, wysokość wynagrodzenia i zasady jego zmiany, odpowiedzialność biura rachunkowego oraz warunki wypowiedzenia umowy.
- Czy biuro rachunkowe ponosi odpowiedzialność za błędy księgowe?
Tak, biuro rachunkowe ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe z niewłaściwego wykonania usług księgowych. Dlatego ważne jest, aby biuro posiadało ubezpieczenie OC.
- Jak rozwiązać umowę z biurem rachunkowym?
Umowę można rozwiązać na zasadach określonych w umowie, zazwyczaj poprzez wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Warunki i okres wypowiedzenia powinny być jasno określone w umowie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Umowa z biurem rachunkowym: klucz do bezpiecznej współpracy, możesz odwiedzić kategorię Księgowość.
