29/08/2023
Pobyt w Domu Pomocy Społecznej (DPS) jest formą wsparcia społecznego dla osób, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają całodobowej opieki. Wiele osób zastanawia się, czy kombatanci, czyli osoby zasłużone w walkach o niepodległość Polski, są zobowiązani do ponoszenia opłat za pobyt w DPS. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia zasady odpłatności za DPS, ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień kombatantów.

- Podstawy Prawne Funkcjonowania Domów Pomocy Społecznej
- Kto Może Ubiegać Się o Miejsce w DPS?
- Uprawnienia Kombatantów w DPS
- Typy Domów Pomocy Społecznej
- Procedura Ubiegania Się o Miejsce w DPS
- Opłaty za Pobyt w DPS – Kto Płaci?
- Czy Kombatant Płaci za DPS? Zasady Odpłatności dla Kombatantów
- Zwolnienia z Opłat za DPS dla Kombatantów i Weteranów
- Kto Jeszcze Może Być Zwolniony z Opłat?
- Forma Załatwienia Sprawy i Odwołania
- Podsumowanie – Czy Kombatant Płaci za DPS?
- Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Podstawy Prawne Funkcjonowania Domów Pomocy Społecznej
Zasady działania Domów Pomocy Społecznej w Polsce reguluje przede wszystkim ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej. Te akty prawne określają, kto może ubiegać się o miejsce w DPS, jakie są typy placówek oraz zasady finansowania pobytu.
Kto Może Ubiegać Się o Miejsce w DPS?
O miejsce w DPS może ubiegać się osoba, która wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Kluczowym kryterium jest brak możliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Decyzję o skierowaniu do DPS podejmuje powiatowe centrum pomocy rodzinie, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się.
Uprawnienia Kombatantów w DPS
Kombatanci i ofiary represji mają szczególne uprawnienia w zakresie dostępu do DPS. Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przyznaje im pierwszeństwo w uzyskaniu miejsc w DPS, zwłaszcza w domach przeznaczonych dla kombatantów. Aby skorzystać z tego uprawnienia, należy przedstawić zaświadczenie o przyznaniu uprawnień kombatanckich.
Podobne uprawnienia, czyli pierwszeństwo w dostępie do DPS, przysługują również działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym z powodów politycznych, zgodnie z ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Typy Domów Pomocy Społecznej
Domy Pomocy Społecznej są zróżnicowane pod względem profilu, aby jak najlepiej odpowiadać na potrzeby różnych grup osób. Wyróżniamy DPS dla:
- Osób w podeszłym wieku.
- Osób przewlekle somatycznie chorych.
- Osób przewlekle psychicznie chorych.
- Dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie.
- Osób niepełnosprawnych fizycznie.
- Dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie.
Istnieją również domy łączące różne profile, na przykład dla osób w podeszłym wieku i przewlekle somatycznie chorych.

Procedura Ubiegania Się o Miejsce w DPS
Aby zostać przyjętym do DPS, należy złożyć wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby zainteresowanej. Procedura obejmuje kilka etapów:
- Złożenie wniosku w ośrodku pomocy społecznej.
- Wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego, który ocenia sytuację zdrowotną, rodzinną i materialno-bytową wnioskodawcy.
- Skompletowanie dokumentacji przez ośrodek pomocy społecznej, niezbędnej do wydania decyzji o skierowaniu do DPS i ustalenia opłaty.
- Decyzja o skierowaniu do DPS wydawana przez organ gminy.
- Decyzja o umieszczeniu w DPS wydawana przez organ gminy prowadzącej DPS lub starostę powiatu.
Opłaty za Pobyt w DPS – Kto Płaci?
Pobyt w DPS jest świadczeniem z pomocy społecznej, co oznacza, że rodzina mieszkańca jest zobowiązana do partycypowania w kosztach. Kolejność osób zobowiązanych do wnoszenia opłat jest następująca:
- Mieszkaniec DPS – nie więcej niż 70% swojego dochodu.
- Małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową z ośrodkiem pomocy społecznej, jeżeli ich dochód przekracza 300% kryterium dochodowego.
- Gmina, z której osoba została skierowana, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca i rodzinę.
Ważne jest, że małżonek, zstępni przed wstępnymi i gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec DPS uiszcza opłatę w pełnej wysokości.
Czy Kombatant Płaci za DPS? Zasady Odpłatności dla Kombatantów
Zgodnie z przepisami, opłata za pobyt w DPS naliczana jest w wysokości nie wyższej niż 70% dochodu mieszkańca. Dochód ten obejmuje świadczenia emerytalno-rentowe, w tym dodatki, takie jak dodatek kombatancki i pielęgnacyjny. Oznacza to, że kombatant, podobnie jak każdy inny mieszkaniec DPS, jest zobowiązany do ponoszenia opłat, jednak kwota ta jest ograniczona do 70% jego dochodu.
Jednakże, istnieją przepisy, które umożliwiają zwolnienie z opłat za pobyt w DPS dla określonych grup osób, w tym kombatantów.
Zwolnienia z Opłat za DPS dla Kombatantów i Weteranów
Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej z 2017 roku wprowadziła art. 64b, który daje samorządom prawo do zwolnienia Członków Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość RP z opłat za pobyt w DPS. Decyzja o zwolnieniu może być podjęta na wniosek kombatanta lub z urzędu, całkowicie lub częściowo. Sam fakt przynależności do Korpusu Weteranów RP jest wystarczającą podstawą do zastosowania zwolnienia. Przy podejmowaniu decyzji gmina bierze pod uwagę swoje możliwości finansowe.
W skład Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej wchodzą kombatanci posiadający uprawnienia z tytułu działalności kombatanckiej lub działalności równorzędnej z działalnością kombatancką.

Podobnie, działaczom opozycji antykomunistycznej oraz osobom represjonowanym z powodów politycznych również przysługuje możliwość zwolnienia z opłat za pobyt w DPS, na zasadach analogicznych jak w przypadku Weteranów Walk o Niepodległość RP.
Kto Jeszcze Może Być Zwolniony z Opłat?
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość zwolnienia z opłat w DPS dla innych osób, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zwolnienie może być częściowe lub całkowite, a o decyzję można ubiegać się składając wniosek. Szczególnie brane pod uwagę są sytuacje, gdy osoba wnosząca opłatę:
- Płaci za pobyt innych członków rodziny w placówkach opiekuńczych.
- Znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, np. z powodu długotrwałej choroby, bezrobocia, niepełnosprawności, śmierci członka rodziny, strat materialnych.
- Utrzymuje się z małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi z jednego świadczenia lub wynagrodzenia.
- Jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.
Forma Załatwienia Sprawy i Odwołania
Decyzje w sprawach skierowania do DPS, umieszczenia i opłat są wydawane w formie decyzji administracyjnych. Od decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Podsumowanie – Czy Kombatant Płaci za DPS?
Kombatanci w Polsce zazwyczaj ponoszą opłaty za pobyt w DPS, które są ograniczone do 70% ich dochodu. Jednakże, dzięki szczególnym przepisom, istnieje możliwość całkowitego lub częściowego zwolnienia z tych opłat, szczególnie dla Członków Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość RP oraz działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych. Decyzja o zwolnieniu zależy od sytuacji finansowej gminy i jest podejmowana na wniosek lub z urzędu.
Kombatanci, ze względu na swoje zasługi dla kraju, mają pierwszeństwo w dostępie do DPS i mogą liczyć na szczególne traktowanie w kwestii opłat. Warto skontaktować się z ośrodkiem pomocy społecznej w miejscu zamieszkania, aby uzyskać szczegółowe informacje i wsparcie w procesie ubiegania się o miejsce w DPS oraz ewentualne zwolnienie z opłat.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
1. Czy kombatant zawsze musi płacić za DPS?
Nie zawsze. Kombatanci zazwyczaj ponoszą opłaty do 70% dochodu, ale mogą być zwolnieni z opłat, szczególnie Członkowie Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość RP.

2. Jakie dokumenty są potrzebne, aby kombatant ubiegał się o DPS?
Oprócz standardowych dokumentów, kombatant powinien przedstawić zaświadczenie o przyznaniu uprawnień kombatanckich.
3. Gdzie kombatant powinien złożyć wniosek o DPS?
W ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu.
4. Kto decyduje o zwolnieniu kombatanta z opłat za DPS?
Decyzję podejmuje gmina, biorąc pod uwagę swoje możliwości finansowe i sytuację kombatanta.
5. Czy kombatant ma pierwszeństwo w dostępie do DPS?
Tak, kombatanci mają pierwszeństwo w uzyskaniu miejsc w DPS, zwłaszcza w domach przeznaczonych dla kombatantów.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Opłaty za DPS dla Kombatantów w Polsce, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
