19/02/2024
W dynamicznie rozwijającym się świecie biznesu, innowacje stanowią klucz do sukcesu i utrzymania przewagi konkurencyjnej. Polska, dążąc do wzmocnienia swojej gospodarki, oferuje przedsiębiorcom szereg programów wsparcia finansowego, które umożliwiają realizację ambitnych projektów badawczo-rozwojowych i wdrożeniowych. Jednym z najważniejszych i najbardziej kompleksowych instrumentów wsparcia jest Ścieżka SMART, dostępna w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) na lata 2021-2027.

Czym jest Ścieżka SMART?
Ścieżka SMART to program dotacyjny, którego celem jest wspieranie projektów B+R+I (badania i rozwój oraz innowacje) w przedsiębiorstwach. Program ten skierowany jest zarówno do sektora MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw), jak i do dużych przedsiębiorstw, które prowadzą działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ścieżka SMART oferuje szerokie spektrum możliwości dofinansowania, obejmujące różne etapy rozwoju innowacji, od prac badawczo-rozwojowych, poprzez wdrożenie innowacji, aż po działania związane z cyfryzacją, zazielenieniem i internacjonalizacją.
Dla kogo jest Ścieżka SMART?
O dofinansowanie w ramach Ścieżki SMART mogą ubiegać się przedsiębiorstwa, które spełniają określone kryteria. W konkursach dla aplikujących samodzielnie, o wsparcie mogą starać się:
- MŚP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa) – składając wniosek do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).
- Duże przedsiębiorstwa – składając wniosek do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).
Program umożliwia również aplikowanie w konsorcjach, zarówno złożonych z samych przedsiębiorstw (MŚP i dużych), jak i z przedsiębiorstw i jednostek naukowych. PARP i NCBR organizują dedykowane konkursy dla konsorcjów, co stwarza dodatkowe możliwości współpracy i synergii.
Moduły w ramach Ścieżki SMART – Kompleksowe wsparcie dla Twojej firmy
Ścieżka SMART charakteryzuje się modułową strukturą, co pozwala na dopasowanie wsparcia do indywidualnych potrzeb i planów rozwoju przedsiębiorstwa. W ramach programu dostępne jest siedem modułów, które obejmują różne obszary działalności innowacyjnej:
| Moduł | Opis | Obligatoryjny/Fakultatywny (dla MŚP) | Obligatoryjny/Fakultatywny (dla Dużych Przedsiębiorstw) |
|---|---|---|---|
| Prace B+R | Finansowanie kosztów tworzenia innowacyjnych produktów/technologii poprzez badania przemysłowe i prace rozwojowe. | Obligatoryjny lub Fakultatywny | Obligatoryjny |
| Wdrożenie innowacji | Finansowanie wdrożenia wyników prac B+R poprzez inwestycje w maszyny, urządzenia, linie technologiczne, budowę/rozbudowę zakładu. | Obligatoryjny lub Fakultatywny | Fakultatywny |
| Infrastruktura B+R | Finansowanie inwestycji w tworzenie/rozwój infrastruktury służącej do prowadzenia działalności B+R, np. aparaturę badawczą, laboratoria. | Fakultatywny | Fakultatywny |
| Cyfryzacja | Finansowanie inwestycji w automatyzację, robotyzację i cyfryzację procesów biznesowych, transformację cyfrową. | Fakultatywny | Fakultatywny |
| Internacjonalizacja | Finansowanie promocji międzynarodowej produktów, uzyskanie ochrony praw własności przemysłowej. | Fakultatywny | Fakultatywny |
| Zazielenienie | Finansowanie inwestycji w wprowadzenie GOZ (Gospodarki o Obiegu Zamkniętym), efektywności energetycznej, zmniejszenie emisji zanieczyszczeń. | Fakultatywny | Fakultatywny |
| Kompetencje | Finansowanie rozwoju kompetencji pracowników z zakresu B+R, inteligentnych specjalizacji, transformacji cyfrowej, zazielenienia, internacjonalizacji. | Fakultatywny | Fakultatywny |
Dla MŚP obligatoryjny jest wybór modułu Prace B+R lub Wdrożenie innowacji. Dla dużych przedsiębiorstw obligatoryjny jest moduł Prace B+R. Pozostałe moduły są fakultatywne i mogą być dobierane w zależności od potrzeb projektu. Moduły można łączyć w sposób linearny (jeden moduł wynika z drugiego) lub nielinearny (moduły niezależne).
Dofinansowanie w Ścieżce SMART – Jakie kwoty i limity?
Maksymalne kwoty dofinansowania w Ścieżce SMART są imponujące:
- Do 50 mln zł dla projektów realizowanych przez MŚP.
- Do 70 mln zł dla projektów realizowanych przez duże przedsiębiorstwa.
Okres realizacji projektów nie może przekroczyć 31 grudnia 2029 r. Projekty muszą spełniać warunek minimalnej wartości wydatków kwalifikowanych, która wynosi 3 mln zł dla modułu B+R (lub dla jednego z modułów w przypadku realizacji modułu B+R i Wdrożenie innowacji).
Moduł B+R – Badania i Rozwój w centrum uwagi
Moduł Prace B+R jest kluczowym elementem Ścieżki SMART, wspierającym projekty polegające na przeprowadzeniu badań przemysłowych (TRL 2-6) i/lub prac rozwojowych (TRL 7-9). Celem tych prac jest opracowanie innowacji produktowej lub innowacji w procesie biznesowym w skali co najmniej krajowej.
Jakie koszty kwalifikują się do dofinansowania w module B+R?
Dofinansowanie w module B+R obejmuje szeroki zakres kosztów, w tym:
- Wynagrodzenia zespołu B+R
- Podwykonawstwo prac B+R
- Zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego
- Materiały i surowce do badań
- Amortyzacja lub leasing aparatury badawczej
- Amortyzacja lub koszty użytkowania WNiP
- Wynajem powierzchni laboratoryjnej
- Pomocnicze usługi obce
- Koszty pośrednie
Poziom dofinansowania w module B+R
Poziom dofinansowania zależy od rodzaju przedsiębiorstwa i rodzaju prac B+R:
| Rodzaj przedsiębiorstwa | Dofinansowanie badań przemysłowych | Dofinansowanie prac rozwojowych |
|---|---|---|
| Mikro i małe przedsiębiorstwa | 80% | 60% |
| Średnie przedsiębiorstwa | 75% | 50% |
| Duże przedsiębiorstwa | 65% | 40% |
| Jednostki naukowe | 100% | 100% |
Moduł Wdrożenie Innowacji – Komercjalizacja wyników B+R
Moduł Wdrożenie innowacji wspiera inwestycje, których celem jest wdrożenie wyników prac B+R w formie innowacji produktowej lub innowacji w procesie biznesowym. Wdrażana innowacja może być wynikiem prac B+R zrealizowanych samodzielnie lub zakupionych.
Jakie koszty kwalifikują się do dofinansowania w module Wdrożenie innowacji?
Koszty kwalifikowane w module Wdrożenie innowacji obejmują m.in.:
- Zakup lub leasing gruntów oraz nieruchomości zabudowanych
- Zakup lub leasing środków trwałych innych niż nieruchomości
- Nabycie robót i materiałów budowlanych
- Nabycie wartości niematerialnych i prawnych
- Zakup usług zewnętrznych związanych ze wsparciem innowacji
- Zakup usług doradczych
Poziom dofinansowania w module Wdrożenie innowacji
Poziom dofinansowania w module Wdrożenie innowacji jest zgodny z mapą pomocy regionalnej i ma charakter częściowo zwrotny (dotacja warunkowa). Maksymalnie można uzyskać 50% dofinansowania na usługi doradcze i 100% na koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia umowy o dofinansowanie.

Proces oceny wniosków w Ścieżce SMART
Proces oceny wniosków w Ścieżce SMART jest dwuetapowy. Każdy wniosek podlega ocenie według kryteriów obligatoryjnych (spełnia/nie spełnia) i kryteriów rankingowych (punktowanych). Projekty MŚP mogą zdobyć maksymalnie 25 punktów, a duże przedsiębiorstwa 13 punktów.
Etap 1 – Kryteria obligatoryjne
Na pierwszym etapie oceniana jest preselekcja projektów pod kątem spełnienia kryteriów takich jak:
- Kwalifikowalność wnioskodawcy
- Zgodność z zakresem naboru
- Charakter badawczo-rozwojowy (moduł B+R) lub Wyniki prac B+R jako przedmiot wdrożenia (moduł Wdrożenie innowacji)
- Innowacyjność rezultatu projektu
Ocena na tym etapie jest dokonywana wyłącznie na podstawie wniosku, bez możliwości poprawek.
Etap 2 – Kryteria obligatoryjne i Panel Ekspertów
Na drugim etapie oceniane są kryteria obligatoryjne wspólne dla wszystkich projektów i modułowe (specyficzne dla wybranych modułów). Kryteria wspólne obejmują m.in.:
- Efekt zachęty
- Zdolność wnioskodawcy do finansowej realizacji projektu
- Zgodność z zasadami horyzontalnymi (równość szans, zrównoważony rozwój)
- Obejmuje moduł obligatoryjny
Kryteria modułowe różnią się w zależności od wybranego modułu i dotyczą m.in. potencjału do realizacji modułu, potencjału do wdrożenia wyników, planu prac, budżetu modułu, wskaźników i zgodności z Krajową Inteligentną Specjalizacją.
Drugi etap oceny obejmuje również Panel Ekspertów z udziałem wnioskodawcy, gdzie omawiany jest projekt. Wnioskodawca może zostać wezwany do uzupełnienia wniosku.
Kryteria rankingujące – Zwiększ szanse na sukces
Aby zwiększyć szanse na uzyskanie dofinansowania, warto zwrócić uwagę na kryteria rankingujące, które premiują projekty:
- Innowacja w skali minimum krajowej jest efektem wyników prac B+R (wysoka punktacja)
- Potencjał do transformacji rynku (zmiana struktury rynku lub tworzenie nowych rynków)
- Współpraca z organizacją badawczą lub pozarządową
- Społeczne znaczenie innowacji (poprawa jakości życia, włączenie społeczne, spowolnienie zmian klimatu)
- Ekoinnowacja na poziomie kraju
- Innowacja cyfrowa na poziomie kraju
Projekty zawierające moduł B+R uzyskują znacznie wyższą punktację w kryterium innowacyjności, co znacząco zwiększa ich szanse na dofinansowanie.
Ścieżka SMART a Szybka Ścieżka – Porównanie
Szybka Ścieżka, również realizowana przez NCBR, jest programem wsparcia projektów badawczych obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe. Podobnie jak Ścieżka SMART, ma na celu opracowanie innowacji produktowej lub procesowej. Ścieżka SMART, będąca częścią FENG, jest programem bardziej kompleksowym, oferującym szerszy zakres modułów i możliwości wsparcia, obejmując nie tylko B+R, ale również wdrożenie innowacji, cyfryzację, zazielenienie i internacjonalizację. Szybka Ścieżka koncentruje się bardziej na samych badaniach i rozwoju.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy moje przedsiębiorstwo kwalifikuje się do Ścieżki SMART?
Tak, jeśli jesteś mikro, małym, średnim lub dużym przedsiębiorstwem prowadzącym działalność w Polsce. Sprawdź szczegółowe kryteria kwalifikowalności w regulaminie konkursu. - Które moduły są dla mnie obowiązkowe?
Dla MŚP obowiązkowy jest moduł Prace B+R lub Wdrożenie innowacji. Dla dużych przedsiębiorstw obowiązkowy jest moduł Prace B+R. Pozostałe moduły są fakultatywne. - Jaki jest maksymalny poziom dofinansowania?
Do 50 mln zł dla MŚP i do 70 mln zł dla dużych przedsiębiorstw. Poziom dofinansowania zależy od modułu i rodzaju przedsiębiorstwa. - Jakie projekty mają większe szanse na dofinansowanie?
Projekty zawierające moduł B+R, innowacyjne w skali kraju, o potencjale transformacji rynku, współpracujące z jednostkami naukowymi i uwzględniające aspekty społeczne i środowiskowe. - Gdzie mogę znaleźć więcej informacji i złożyć wniosek?
Szczegółowe informacje i dokumentacja konkursowa dostępne są na stronach internetowych PARP (dla MŚP) i NCBR (dla dużych przedsiębiorstw).
Podsumowanie
Ścieżka SMART to wyjątkowa szansa dla polskich przedsiębiorstw na realizację ambitnych projektów innowacyjnych i wzmocnienie swojej pozycji na rynku. Dzięki modułowej strukturze i szerokiemu zakresowi wsparcia, program ten może być idealnie dopasowany do potrzeb każdej firmy, niezależnie od jej wielkości i branży. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami programu i skorzystania z tej unikalnej możliwości dofinansowania rozwoju innowacji w Państwa przedsiębiorstwie!
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Ścieżka SMART: Dotacje na innowacje dla Twojej firmy, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
