27/10/2021
W sektorze pasz, bezpieczeństwo i jakość są najważniejsze. Certyfikat GMP+B4 jest kluczowym elementem zapewnienia tych standardów w transporcie pasz. Ale czym dokładnie jest ten certyfikat i jak go uzyskać? Ten artykuł zapewni kompleksowy przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć i przejść przez proces certyfikacji GMP+B4.

Co to jest GMP+?
GMP+ to międzynarodowy standard opracowany w Holandii w 1992 roku. Początkowo o zasięgu krajowym, szybko zyskał międzynarodowe uznanie jako system certyfikacji w sektorze pasz. Nazwa pochodzi od Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP), a system opiera się również na zasadach HACCP (Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli). W istocie, GMP+ to zbiór rygorystycznych wymagań dotyczących jakości i bezpieczeństwa w całym łańcuchu produkcji i dystrybucji pasz. Jego celem jest ochrona łańcucha żywnościowego poprzez identyfikację i kontrolę każdego etapu procesu.
Organizacja zarządzająca systemem certyfikacji GMP+ to GMP+ International. Więcej informacji można znaleźć na ich oficjalnej stronie internetowej: www.gmpplus.org.
Najpopularniejsze certyfikaty GMP+
System GMP+ obejmuje szeroki zakres certyfikatów, dostosowanych do różnych obszarów sektora paszowego. Oto niektóre z najczęściej spotykanych:
- GMP B1 Produkcja, handel i usługi: Dotyczy szerokiego zakresu działalności związanej z paszami.
- GMP B2 Produkcja składników paszowych: Skoncentrowany na producentach poszczególnych komponentów pasz.
- GMP B3.2 Handel paszami dla zwierząt – dostawa do gospodarstw hodujących bydło: Specyficzny dla handlu i dostaw pasz do gospodarstw zajmujących się bydłem.
- GMP B3 Handel, przyjęcie, magazynowanie i transport pasz: Obejmuje szeroki zakres działalności handlowej związanej z paszami.
- GMP B4 Transport: Standard dedykowany firmom transportowym.
- GMP B4.3 Krótki transport morski i transport śródlądowymi drogami wodnymi: Specjalizuje się w transporcie wodnym.
- GMP B6 Uprawa materiałów paszowych: Dotyczy firm zajmujących się uprawą roślin wykorzystywanych na pasze.
- GMP B8 Produkcja i handel karmą dla zwierząt: Skierowany do producentów i handlarzy karmą dla zwierząt domowych.
- GMP B10 Badania laboratoryjne: Dla laboratoriów wykonujących badania związane z paszami.
Wszystkie te standardy GMP+ są w istocie zestawami wymagań. Spełnienie tych wymagań, potwierdzone przez akredytowaną jednostkę certyfikującą, jest podstawą do uzyskania certyfikatu.
Czym dokładnie jest standard GMP+B4?
GMP+B4 Transport jest standardem przeznaczonym dla firm transportowych i spedycyjnych, które zajmują się przewozem pasz. Jest to zbiór zasad dotyczących bezpieczeństwa, organizacji i zarządzania, które firma musi wdrożyć i przestrzegać, aby uzyskać certyfikat. Podobnie jak inne standardy GMP+, GMP+B4 opiera się na zasadach GMP i HACCP, ale jest dostosowany do specyfiki sektora transportowego.
W ramach GMP+B4 obowiązują minimalne wymagania higieniczne dotyczące transportu pasz, zawarte w International Database for Transport of Feed (IDTF). Te wymogi stanowią integralną część standardu GMP+B4.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać certyfikat GMP+B4?
Proces uzyskania certyfikatu GMP+B4 wymaga spełnienia szeregu warunków i przejścia przez audyt. Oto kluczowe kroki i wymagania:
- Decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii i numer alfa: Pierwszym krokiem jest uzyskanie decyzji właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii o objęciu nadzorem i nadaniu numeru alfa dla sektora paszowego. Jest to formalne potwierdzenie, że firma transportowa działa w sektorze pasz i podlega odpowiednim regulacjom.
- Wdrożenie systemu GMP+B4: Po uzyskaniu numeru alfa, firma transportowa musi wdrożyć system GMP+B4. Obejmuje to opracowanie i wdrożenie odpowiednich procedur, instrukcji i planów monitoringu, które zapewnią spełnienie wymagań standardu. System ten powinien opierać się na zasadach HACCP i uwzględniać specyfikę transportu pasz.
- Audyt certyfikujący: Po okresie wdrożenia, firma transportowa przechodzi audyt certyfikujący przeprowadzany przez niezależnego eksperta z akredytowanej jednostki certyfikującej. Audyt ma na celu ocenę, czy wdrożony system GMP+B4 jest zgodny z wymaganiami standardu i czy jest skutecznie stosowany w praktyce.
Kategorie niezgodności podczas audytu
Podczas audytu mogą zostać zidentyfikowane niezgodności. Kategorie niezgodności wpływają na wynik audytu i proces certyfikacji:
- Kategoria 1: Poważne niezgodności, które skutkują brakiem wydania lub wstrzymaniem certyfikatu. Wskazują na fundamentalne braki w systemie zarządzania bezpieczeństwem pasz.
- Kategoria 2: Poważne niezgodności, które wstrzymują wydanie certyfikatu do czasu dostarczenia dowodów na przeprowadzenie działań korygujących. Certyfikat zostanie wydany dopiero po usunięciu tych niezgodności i przedstawieniu odpowiednich dowodów.
- Kategoria 3: Niezgodności o niskiej ważności. Dopuszczalna jest ograniczona liczba takich błędów (zazwyczaj nie więcej niż 10). Nie uniemożliwiają one uzyskania certyfikatu, ale wymagają korekty w określonym terminie.
Wymagania szczegółowe GMP+B4
Aby pomyślnie przejść audyt i uzyskać certyfikat GMP+B4, firma transportowa musi spełnić szereg szczegółowych wymagań. Do kluczowych należą:
- Świadomość i odpowiedzialność personelu: Zarówno kadra kierownicza, jak i wszyscy pracownicy muszą rozumieć, że pasze są częścią łańcucha produkcji żywności i ponosić odpowiedzialność za bezpieczeństwo podczas transportu. Szkolenia i podnoszenie świadomości personelu są kluczowe.
- Pisemne procedury bezpieczeństwa: Firma musi opracować i wdrożyć udokumentowane procedury bezpieczeństwa oparte na systemie HACCP. Przynajmniej jedna procedura powinna być szczegółowo opisana na piśmie.
- Procedury i instrukcje operacyjne: Należy opracować i wdrożyć procedury i instrukcje operacyjne, które zapewnią spełnienie wszystkich wymagań standardu GMP+B4 w codziennej działalności transportowej.
- Plan monitoringu: Konieczne jest opracowanie i wdrożenie pisemnego planu monitoringu, który obejmuje kontrolę krytycznych punktów kontroli (CCP) w transporcie pasz. Monitoring powinien być regularny i udokumentowany.
- Zarządzanie bezpieczeństwem pasz: System zarządzania bezpieczeństwem pasz musi być skuteczny i oparty na pomiarach i analizach. Kadra kierownicza powinna aktywnie uczestniczyć w ciągłym doskonaleniu systemu i podnoszeniu poziomu bezpieczeństwa.
- Higiena i czyszczenie środków transportu: Standard GMP+B4 kładzie duży nacisk na higienę i czystość środków transportu. Procedury czyszczenia i dezynfekcji muszą być skuteczne i regularnie przeprowadzane.
- Planowanie i zakupy: Zakres standardu obejmuje również planowanie transportu i zakupy usług i materiałów związanych z transportem pasz.
- Administracja i dokumentacja: Wymagana jest odpowiednia administracja i dokumentacja wszystkich procesów związanych z transportem pasz, w tym dokumentacja systemu GMP+B4, zapisy z monitoringu, działań korygujących i audytów.
Spełnienie tych wymogów gwarantuje, że środowisko transportu pasz jest wolne od zagrożeń skażeniem substancjami niebezpiecznymi dla zdrowia zwierząt i ludzi.

Ważna informacja: Certyfikat GMP+B4 jest wydawany na okres 3 lat. Po tym czasie konieczne jest ponowne przejście procesu certyfikacji, aby utrzymać ważność certyfikatu.
Unormowania prawne związane z GMP+B4
System certyfikacji GMP+B4 jest spójny z regulacjami Unii Europejskiej i krajowymi przepisami prawa żywnościowego i paszowego. Jest on zgodny m.in. z:
- Rozporządzeniem (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r., które określa ogólne wymagania dotyczące higieny pasz, w tym w zakresie transportu.
- Rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącym HACCP (Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli).
- Rozporządzeniem (WE) nr 178/2002, które ustanawia ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego.
- Rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym.
- Codex Alimentarius – międzynarodowymi standardami żywnościowymi.
- Ustawą z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (prawo krajowe).
- Ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (prawo krajowe).
- Ustawą z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (prawo krajowe).
GMP+ bazuje na dobrych praktykach produkcyjnych (GMP) i dobrych praktykach higienicznych (GHP), które są już obowiązującymi standardami. Jest również kompatybilny z międzynarodowymi normami ISO 9001 (system zarządzania jakością) i ISO 22000 (system zarządzania bezpieczeństwem żywności), co ułatwia integrację z innymi systemami certyfikacji.
Warto podkreślić, że przepisy unijne i krajowe nie nakładają bezpośredniego obowiązku posiadania certyfikatu GMP+ w produkcji czy transporcie pasz. Jednak certyfikat GMP+ stał się standardem rynkowym, szczególnie w handlu z organizacjami z Holandii, Niemiec, Belgii i Wielkiej Brytanii. Jego brak może ograniczać możliwości działania na rynku pasz, ponieważ elementy systemu GMP+ są już wymagane przez prawo (np. HACCP).
Podsumowanie – Dlaczego warto uzyskać certyfikat GMP+B4?
Certyfikat GMP+B4 jest strategiczną decyzją dla firm transportowych, które poważnie traktują jakość i bezpieczeństwo pasz. W sektorze transportu, warunki przewozu pasz mają kluczowe znaczenie dla utrzymania ich jakości i uniknięcia zanieczyszczeń. Uzyskanie certyfikatu GMP+B4 to wyraz odpowiedzialności i dbałości o łańcuch żywnościowy.
Chociaż certyfikacja GMP+B4 jest dobrowolna, w praktyce staje się coraz bardziej niezbędna. Wymagania prawne nakładane na producentów pasz powodują, że współpraca z firmami transportowymi posiadającymi certyfikaty jakości staje się standardem. Klienci oczekują potwierdzenia wysokiej jakości usług, a certyfikat GMP+B4 jest wiarygodnym dowodem na spełnienie tych oczekiwań.
Pamiętajmy, że jakość paszy ma bezpośredni wpływ na jakość produktów pochodzenia zwierzęcego, które spożywamy. Bezpieczeństwo pasz to bezpieczeństwo żywności. Certyfikat GMP+B4 to inwestycja w bezpieczeństwo, jakość i zaufanie klientów, a także ważny krok w budowaniu silnej pozycji na rynku transportu pasz.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Certyfikat GMP+B4: Przewodnik krok po kroku, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
