17/08/2021
W dzisiejszych czasach, kiedy edukacja przedszkolna odgrywa kluczową rolę w rozwoju najmłodszych, audyt przedszkola staje się nieocenionym narzędziem. Pozwala on na dogłębną ocenę jakości i efektywności środowiska uczenia się w placówkach wczesnej edukacji. Często postrzegany jako formalność lub zwykła lista kontrolna, audyt w rzeczywistości oferuje znacznie więcej – holistyczne spojrzenie na funkcjonowanie przedszkola i możliwości jego ulepszenia. Zrozumienie, czym naprawdę jest audyt przedszkola i jakie korzyści niesie, jest pierwszym krokiem do stworzenia inspirującego i wspierającego środowiska dla dzieci.

Zrozumienie Audytu EYFS Provision
Audyt EYFS provision, czyli audyt oferty edukacyjnej w ramach Early Years Foundation Stage (etap wczesnych lat edukacji), to proces oceny jakości i efektywności środowiska uczenia się w placówkach przedszkolnych. Jego głównym celem jest upewnienie się, że środowisko to realnie wspiera i wzmacnia proces uczenia się dzieci. Audyt powinien obejmować różnorodne aspekty funkcjonowania przedszkola, w tym zarówno przestrzenie wewnętrzne, jak i zewnętrzne, organizację czasu i harmonogram zajęć, dostępne zasoby edukacyjne oraz relacje panujące w placówce. Przeprowadzenie kompleksowego audytu pozwala na identyfikację mocnych stron przedszkola oraz obszarów wymagających poprawy. W rezultacie, przedszkole może stać się miejscem jeszcze bardziej angażującym i stymulującym rozwój maluchów.
Kluczowym elementem audytu jest spojrzenie na środowisko uczenia się w sposób całościowy. Należy wziąć pod uwagę zarówno przestrzenie wewnętrzne, jak i zewnętrzne, harmonogram dnia, dostępne pomoce dydaktyczne oraz relacje między dziećmi i personelem. Przestrzeń wewnętrzna powinna oferować różnorodne strefy uczenia się, takie jak kąciki wyciszenia, przestrzenie do zabaw tematycznych i swobodnej zabawy na większą skalę, a także miejsca przeznaczone do aktywności grupowych. Ważne jest, aby przestrzeń ta była wyposażona w różnorodne materiały i zasoby, które odpowiadają różnym zainteresowaniom i stylom uczenia się dzieci. Podobnie, przestrzeń zewnętrzna powinna stwarzać możliwości do eksploracji, aktywności fizycznej i kontaktu z naturą. Powinna być dobrze wyposażona w sprzęt zabawowy odpowiedni do wieku dzieci, elementy naturalne i otwarte materiały, które zachęcają do kreatywnej zabawy i odkrywania świata. Uwzględniając zarówno przestrzenie wewnętrzne, jak i zewnętrzne, zasoby i materiały, można stworzyć holistyczne i inkluzywne środowisko uczenia się, które wspiera wszechstronny rozwój i dobre samopoczucie dzieci.
Holistyczne Podejście do Audytu – Wyjście Poza Listy Kontrolne
Wiele dostępnych online audytów skupia się wyłącznie na zasobach i materiałach dostępnych dla dzieci. Można znaleźć liczne przykłady audytów, które sprowadzają się do prostych list kontrolnych, określających, co „powinno” znajdować się w każdej strefie przedszkola. Chociaż takie listy kontrolne mogą być przydatne jako punkt wyjścia, nie uwzględniają one różnorodności i unikalnych potrzeb każdej placówki. Każda grupa dzieci jest inna, każde przedszkole jest inne, i każdy nauczyciel jest inny! Dlatego też, wspomniane listy kontrolne mogą dostarczyć pewnych inspiracji dotyczących efektywnego wyposażenia środowiska, ale ostatecznie, zasoby i materiały dydaktyczne powinny odzwierciedlać unikalne potrzeby dzieci, specyfikę placówki i potrzeby personelu pedagogicznego.
Zamiast skupiać się wyłącznie na ilości zasobów, holistyczny audyt powinien badać, w jaki sposób te zasoby są wykorzystywane, jak środowisko jest zorganizowane, i jak wspiera ono interakcje społeczne i rozwój umiejętności dzieci. Ważne jest, aby ocenić, czy przestrzeń jest elastyczna i dostosowuje się do zmieniających się potrzeb dzieci, czy stymuluje ciekawość i zachęca do eksploracji, oraz czy promuje niezależność i samodzielność. Holistyczne podejście do audytu uwzględnia również rolę nauczycieli i personelu przedszkola w tworzeniu pozytywnego i wspierającego środowiska uczenia się. Ocenia się ich umiejętności w zakresie interakcji z dziećmi, planowania i realizacji działań edukacyjnych, oraz tworzenia relacji opartych na zaufaniu i szacunku.
Wpływ Chaosu na Środowisko Uczenia się
Każde środowisko uczenia się od czasu do czasu (a czasem codziennie!) wygląda chaotycznie. Często jednak istnieje tego powód – dzieci mogą eksplorować schemat transportowania, może Franek postanowił, że potrzebuje zwierząt z dżungli w kąciku konstrukcyjnym, bo buduje zoo, albo ciastolina wylądowała w kąciku zabaw w role, bo Zuzia piecze tort na urodziny Kuby. To jest dokładnie to, co powinno się dziać na co dzień – dzieci wykorzystują dostępne zasoby, aby pogłębiać swoją wiedzę i umiejętności. Ważne jest jednak, aby upewnić się, że wszystkie te zasoby mają swoje „miejsce” i że dzieci mogą zarówno samodzielnie po nie sięgać, jak i je odkładać.
Zadaj sobie pytania:
- Czy pod koniec dnia lub sesji dzieci mogą pomóc w odkładaniu zasobów na właściwe miejsca?
- Czy mają gdzie przechowywać swoje „dzieła” lub rozpoczęte zabawy, aby móc do nich wrócić następnego dnia?
- Czy w środowisku znajdują się podpowiedzi wspierające dzieci, na przykład w formie zdjęć i obrazków?
- Czy dzieci mają swobodny dostęp do zasobów, mogą je samodzielnie wybierać i odkładać, oraz czy orientują się, co jest dostępne?
Wpływ niezorganizowanego środowiska uczenia się wykracza poza zwykłe rozpraszanie uwagi. Brak organizacji może negatywnie wpływać na zaangażowanie, koncentrację i ogólne doświadczenie edukacyjne. Na przykład, gdy materiały nie są odpowiednio zorganizowane lub łatwo dostępne, dzieci mogą mieć trudności ze znalezieniem tego, czego potrzebują, co prowadzi do frustracji i marnowania czasu. Dodatkowo, źle zaprojektowana przestrzeń w sali może ograniczać ruch i utrudniać działania zespołowe, hamując interakcje społeczne i możliwości uczenia się od rówieśników. Dzieci rozwijają się najlepiej w środowiskach, które są starannie zaaranżowane, z wyznaczonymi miejscami do różnych aktywności i wyraźnymi wskazówkami wizualnymi. Bez tych elementów dzieci mogą nie być w stanie lub niechętne do aktywnego uczestnictwa i pełnego zaangażowania się w dostępne możliwości edukacyjne.
Korzyści z Audytu EYFS Provision
Audyt EYFS provision oferuje szereg korzyści zarówno dla nauczycieli, jak i dla dzieci. Audyty te stanowią cenne narzędzie do identyfikacji obszarów wymagających poprawy, wskazują, jak efektywniej wykorzystać przestrzeń, i jak wzmocnić ogólny proces uczenia się poprzez ciągłe doskonalenie oferty edukacyjnej. Przeprowadzając dokładne audyty, można uzyskać wgląd w to, jak stworzyć dobrze zaprojektowaną i zorganizowaną przestrzeń, która odpowiada specyficznym potrzebom uczniów.
Jedną z głównych zalet audytów jest ich zdolność do wskazywania obszarów wymagających poprawy. Poprzez uważną obserwację i ocenę, można zidentyfikować aspekty środowiska, które mogą utrudniać uczenie się lub zaangażowanie. Mogą to być problemy takie jak zagracone przestrzenie, nieadekwatne zasoby, niewykorzystane możliwości interakcji lub nieefektywny układ przestrzeni (zarówno fizycznej, jak i czasowej). Poprzez rozwiązanie tych problemów, można stworzyć środowisko, które sprzyja uczeniu się i promuje pozytywne zachowania.

Audyty pomagają również w efektywniejszym wykorzystaniu przestrzeni. Analiza układu sali i organizacji przestrzeni może ujawnić, że pewne obszary są niedostatecznie wykorzystane lub nie sprzyjają określonym typom aktywności. Na przykład, kącik czytelniczy może być umieszczony w zbyt ruchliwym miejscu, co utrudnia koncentrację, lub przestrzeń do zabaw konstrukcyjnych może być zbyt mała, ograniczając możliwości kreatywnej zabawy. Audyt pomaga w przeprojektowaniu przestrzeni w sposób, który lepiej odpowiada potrzebom dzieci i celom edukacyjnym.
Kolejną korzyścią jest wspieranie ciągłego doskonalenia oferty edukacyjnej. Audyt nie jest jednorazowym wydarzeniem, ale procesem, który powinien być regularnie powtarzany. Regularne audyty pozwalają na monitorowanie postępów, identyfikację nowych obszarów do poprawy i dostosowywanie środowiska uczenia się do zmieniających się potrzeb dzieci i wymagań programowych. Dzięki temu, przedszkole staje się placówką, która nieustannie dąży do podnoszenia jakości swoich usług edukacyjnych.
Praktyczne Wskazówki do Przeprowadzania Audytu EYFS Provision
Mówiąc o ciągłym doskonaleniu oferty edukacyjnej (continuous provision - CP), ważne jest zrozumienie, że jest to holistyczne spojrzenie na wszystko, co oferujemy dzieciom. Wykracza to poza same zasoby w sali czy inspiracje do zabawy. CP to wszystko w sali, co łączy się z uczeniem się – przestrzeń, układ, harmonogram dnia, zasoby, dorośli… Dlatego, przeprowadzając audyt oferty edukacyjnej, zdecydowanie zalecam, aby audytować wszystkie te obszary, a nie skupiać się jedynie na zasobach czy fizycznym środowisku uczenia się.
Moje Najlepsze Wskazówki:
Spójrz na przestrzeń uczenia się
Poświęć czas na eksplorację całego środowiska uczenia się. Spójrz na nie z perspektywy dziecka. Tak – zejdź na ręce i kolana i zobacz, co widzą dzieci! (Sprawdziłam to – i zostałam przerwana przez członka kadry kierowniczej, który wyraźnie myślał, że zwariowałam! Ale to działa!). Zastanów się, czy przestrzeń jest przyjazna dla dzieci, czy jest w niej wystarczająco dużo światła, czy jest dobrze zorganizowana i czy zachęca do eksploracji. Czy poszczególne strefy są wyraźnie wyznaczone i czy dzieci wiedzą, co mogą w nich robić? Czy przestrzeń jest elastyczna i dostosowuje się do różnych typów aktywności?
Spójrz na organizację czasu
Czy dzieci mogą spędzać dłuższy czas na eksplorowaniu zasobów dostępnych w ramach ciągłej oferty edukacyjnej, czy też zabawa jest przerywana na potrzeby zajęć z matematyki itp.? Wiem, że to trudne, ponieważ trzeba pogodzić potrzeby dzieci z oczekiwaniami placówki – ale jeśli możesz przeanalizować harmonogram i nawet wypróbować nowe rozplanowanie czasu na kilka dni – sprawdź, co najlepiej sprawdza się w Twojej grupie. Myśląc o organizacji czasu, warto odnieść się do przestrzeni… jeśli dzieci mają krótszy czas na ciągłą ofertę edukacyjną, czy mogą mieć wyznaczone miejsce, w którym mogą odłożyć niedokończoną zabawę, aby wrócić do niej później?
Spójrz na relacje
Pamiętaj, mówiłam, że ciągła oferta edukacyjna to WSZYSTKO, co oferujesz dzieciom? To właśnie tutaj wchodzi w grę! Poświęć czas na obserwację relacji i tego, jak dorośli wykorzystują okazję do interakcji. Możesz wyróżnić przykłady fantastycznej praktyki, ale możesz też odkryć, że istnieją pewne potrzeby szkoleniowe, które należy zidentyfikować. Zastanów się, czy nauczyciele aktywnie angażują się w zabawę dzieci, czy wspierają ich eksplorację i odkrywanie, czy budują relacje oparte na zaufaniu i szacunku. Czy interakcje dorosłych są pozytywne i wspierające, czy też dominujące i kontrolujące?
Zaangażuj dzieci
Spojrzenie na ofertę edukacyjną oczami dzieci, dosłownie fizycznie, to jeden krok w tym kierunku, ale dlaczego nie zebrać opinii dzieci na temat ich środowiska uczenia się? Czy czują, że ich zainteresowania są brane pod uwagę? Jakie dodatki chcieliby zobaczyć? Zapytaj dzieci, co lubią w przedszkolu, co je interesuje, i co chcieliby zmienić. Ich opinie mogą dostarczyć cennych wskazówek dotyczących ulepszenia środowiska uczenia się.
Określ kolejne kroki
Po dokonaniu obserwacji i audytu, nie odkładaj informacji na półkę – stwórz cele SMART (konkretne, mierzalne, osiągalne, realistyczne, określone w czasie), nad którymi Ty i Twój zespół możecie wspólnie pracować, aby ulepszyć ciągłą ofertę edukacyjną. Cele SMART pomagają w skoncentrowaniu wysiłków na konkretnych obszarach poprawy i ułatwiają monitorowanie postępów.
Podsumowanie
Audyt EYFS provision jest niezbędny, aby upewnić się, że nasze dzieci są zaangażowane i robią postępy, oraz pozwala nam ocenić efektywność naszego nauczania. Audyt oferty edukacyjnej pod względem przestrzeni, czasu i relacji pozwala nam zidentyfikować obszary wymagające poprawy i ostatecznie poprawić wyniki i wspierać rozwój naszych dzieci.
Gorąco zachęcam wszystkich do przeprowadzenia audytu oferty edukacyjnej w swojej placówce (czołganie się po podłodze nie jest obowiązkowe, ale gorąco zachęcane *wink*). Pamiętaj, aby to, co wybierzesz, wspierało Twoją unikalną grupę dzieci, pomagało w Twojej placówce i było wykonalne w ramach Twojego obciążenia pracą nauczyciela (ale obiecuję, że szybki audyt zaoszczędzi Ci czasu na dłuższą metę, ponieważ bardzo wyraźnie wskaże obszary wymagające poprawy).
Z serdecznymi pozdrowieniami,
Emma x
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Audyt Przedszkola: Klucz do Efektywnej Edukacji, możesz odwiedzić kategorię Audyt.
