01/11/2023
Rok 2025 przynosi istotne zmiany w polskim krajobrazie rachunkowości, szczególnie dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Jedną z kluczowych modyfikacji jest podwyższenie limitu przychodów zobowiązującego do prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych. Ta zmiana ma bezpośredni wpływ na to, które podmioty będą podlegać obowiązkowemu badaniu sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta. Zrozumienie tych regulacji jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa i uniknięcia potencjalnych konsekwencji prawnych i finansowych.

Nowy próg przychodów dla pełnej księgowości w 2025 roku
Zgodnie z nowelizacją ustawy o rachunkowości, próg przychodów netto, który obliguje do prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych, zostaje podniesiony z 2 000 000 euro do 2 500 000 euro. Jest to znacząca zmiana, stanowiąca wzrost o 25%. W praktyce oznacza to, że więcej przedsiębiorców będzie mogło skorzystać z uproszczonych form ewidencji księgowej, takich jak podatkowa księga przychodów i rozchodów (PKPiR).
Aby dokładnie określić limit w złotówkach, konieczne jest przeliczenie kwoty w euro na polską walutę. Przyjmując kurs euro NBP z dnia 1 października 2024 roku, wynoszący 4,2846 zł, limit przychodów na rok 2025 wynosi 10 711 500,00 zł. Przekroczenie tej kwoty przychodów netto w roku poprzedzającym rok obrotowy skutkuje obowiązkiem przejścia na pełną księgowość w roku następnym.
Kogo dotyczy podwyższenie limitu?
Zmiana ta ma wpływ na szerokie spektrum podmiotów gospodarczych, w tym:
- Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
- Wspólników spółek cywilnych osób fizycznych.
- Wspólników spółek jawnych osób fizycznych.
- Wspólników spółek partnerskich.
Jeżeli przychody netto tych podmiotów przekroczą równowartość 2 500 000 euro (czyli 10 711 500,00 zł), będą one zobowiązane do prowadzenia pełnej księgowości.
Kto podlega badaniu przez biegłego rewidenta?
Obowiązek badania sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta jest regulowany ustawą o rachunkowości. Generalnie, badaniu podlegają roczne sprawozdania finansowe tych jednostek, które spełniają określone kryteria wielkościowe. Kryteria te dotyczą sumy aktywów bilansu, przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.
Chociaż podwyższenie limitu przychodów dla pełnej księgowości nie zmienia bezpośrednio progów dotyczących obowiązku badania, to pośrednio wpływa na liczbę podmiotów, które mogą być objęte audytem. Jednostki prowadzące pełne księgi rachunkowe częściej osiągają również parametry kwalifikujące je do obowiązkowego badania sprawozdań finansowych.
Dokładne kryteria, które kwalifikują jednostkę do obowiązkowego badania sprawozdania finansowego, warto sprawdzić bezpośrednio w ustawie o rachunkowości, gdyż są one regularnie aktualizowane. Warto jednak pamiętać, że do najczęściej badanych jednostek należą:
- Spółki akcyjne (z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji).
- Spółki komandytowo-akcyjne.
- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawne i spółki partnerskie, jeżeli w roku poprzedzającym badane sprawozdanie finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
- średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
- suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro,
- przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.
- Jednostki sektora finansów publicznych określone w odrębnych przepisach.
- Spółki przejmujące, nowo zawiązane i kontynuujące działalność powstałe w wyniku połączenia spółek.
- Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości.
Uproszczone formy księgowości – PKPiR
Dla przedsiębiorców, których przychody nie przekraczają nowego limitu 2 500 000 euro, alternatywą dla pełnej księgowości jest podatkowa księga przychodów i rozchodów (PKPiR). Jest to uproszczona forma ewidencji księgowej, która polega na rejestrowaniu przychodów i kosztów w sposób chronologiczny. PKPiR jest znacznie mniej skomplikowana niż pełna księgowość i generuje mniejsze obciążenie administracyjne dla przedsiębiorcy.
Prowadzenie PKPiR wiąże się z mniejszymi wymaganiami formalnymi i mniejszą ilością pracy księgowej. Przedsiębiorca nie musi sporządzać pełnego sprawozdania finansowego, co znacząco obniża koszty związane z obsługą księgową.
Zalety uproszczonej księgowości (PKPiR)
- Mniejsze koszty obsługi księgowej.
- Mniej formalności i obowiązków sprawozdawczych.
- Prostsza ewidencja zdarzeń gospodarczych.
- Oszczędność czasu poświęconego na sprawy księgowe.
Pełna księgowość – kiedy jest konieczna?
Mimo iż uproszczone formy księgowości są atrakcyjne dla wielu przedsiębiorców, w pewnych sytuacjach prowadzenie pełnych ksiąg rachunkowych jest nieuniknione. Obowiązek ten powstaje, gdy:
- Przychody netto przedsiębiorstwa przekroczą 2 500 000 euro.
- Forma prawna przedsiębiorstwa wymaga prowadzenia pełnej księgowości (np. spółki akcyjne).
- Przedsiębiorstwo chce skorzystać z pewnych form finansowania, które wymagają przedstawienia sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z zasadami pełnej księgowości (np. kredyty bankowe, dotacje).
- Przedsiębiorstwo planuje wejście na giełdę papierów wartościowych.
Podsumowanie
Podwyższenie limitu przychodów do 2 500 000 euro na rok 2025 to korzystna zmiana dla wielu polskich przedsiębiorców. Pozwala ona większej liczbie firm na korzystanie z uproszczonych form księgowości, co przekłada się na oszczędności finansowe i mniejsze obciążenie administracyjne. Jednak należy pamiętać, że przekroczenie tego progu lub specyficzna forma prawna przedsiębiorstwa nadal będą wiązały się z obowiązkiem prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych, a w konsekwencji, potencjalnie również z obowiązkiem badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta. Kluczowe jest, aby każdy przedsiębiorca dokładnie analizował swoją sytuację i dostosował formę księgowości do aktualnych przepisów i potrzeb swojej firmy.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy podwyższenie limitu oznacza, że automatycznie nie muszę prowadzić pełnej księgowości?
- Nie automatycznie. Podwyższenie limitu dotyczy przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym. Jeżeli w 2024 roku Twoje przychody przekroczyły stary limit 2 000 000 euro, ale nie przekroczą nowego limitu 2 500 000 euro, to w 2025 roku możesz przejść na uproszczoną księgowość, o ile spełniasz pozostałe warunki.
- Kiedy dokładnie wchodzi w życie nowy limit?
- Nowe przepisy obowiązują od 1 stycznia 2025 roku. Zmiana limitu dotyczy przychodów osiągniętych od 1 stycznia 2025 roku.
- Czy zmiana limitu ma wpływ na obowiązek rejestracji do VAT?
- Nie, limit dotyczący pełnej księgowości nie ma bezpośredniego wpływu na obowiązek rejestracji do VAT. Obowiązek rejestracji do VAT regulują odrębne przepisy.
- Gdzie mogę znaleźć aktualny kurs euro NBP?
- Aktualny kurs euro NBP jest dostępny na stronie internetowej Narodowego Banku Polskiego (www.nbp.pl) oraz w serwisach finansowych.
- Co się stanie, jeśli nieprawidłowo zakwalifikuję formę księgowości?
- Nieprawidłowe zakwalifikowanie formy księgowości może skutkować konsekwencjami prawnymi i finansowymi, w tym karami ze strony organów podatkowych. W razie wątpliwości warto skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Rewizja finansowa 2025: Kto podlega badaniu?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
