22/10/2021
Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW) to jeden z filarów polskiego górnictwa węglowego, a zarazem największy producent węgla koksowego w Unii Europejskiej. Jej historia, pełna wyzwań i sukcesów, odzwierciedla transformacje, jakie przeszła cała branża. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej historii i strukturze JSW, jej kluczowym kopalniom, produkcji oraz możliwościom zatrudnienia w tym sektorze.

Historia i Struktura Grupy JSW
Historia JSW sięga głęboko w tradycje Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Firma, w obecnej formie, jest wynikiem restrukturyzacji i konsolidacji przedsiębiorstw górniczych na przestrzeni lat. Dziś JSW S.A. to spółka akcyjna, w której Skarb Państwa pozostaje znaczącym udziałowcem. Struktura Grupy JSW jest rozbudowana i obejmuje nie tylko kopalnie, ale również koksownie i spółki usługowe, takie jak JSW Szkolenie i Górnictwo.
Wydobycie i produkcja w Grupie JSW koncentruje się na węglu koksowym, kluczowym surowcu w produkcji koksu, niezbędnego w procesie wytwarzania stali. Około 40% wydobywanego węgla koksowego JSW przetwarza we własnych koksowniach, co pozwala na oferowanie produktu o wyższej wartości dodanej. Oprócz węgla koksowego, JSW produkuje również węgiel energetyczny, znajdujący zastosowanie głównie w elektrowniach i elektrociepłowniach.
Kopalnie JSW: Przegląd Kluczowych Zakładów
JSW zarządza kilkoma kluczowymi kopalniami, zlokalizowanymi w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Każda z nich ma swoją specyfikę i historię.
KWK Budryk: Kopalnia Uratowana Przed Likwidacją
Kopalnia Węgla Kamiennego (KWK) Budryk to przykład zakładu, który powstał w trudnych czasach i musiał pokonać wiele przeciwności. Projekt kopalni powstał w latach 70. XX wieku, a budowę rozpoczęto w 1978 roku. Jednak lata 80. i przemiany polityczne w Polsce postawiły inwestycję pod znakiem zapytania. Jak wspomina dr Jerzy Markowski, były wiceminister przemysłu i handlu oraz dyrektor i budowniczy kopalni Budryk, w 1990 roku kopalnia znalazła się na liście inwestycji centralnych przeznaczonych do likwidacji.
Jednak dzięki determinacji i wizji Jerzego Markowskiego, który wygrał konkurs na "dyrektora kopalni w budowie", Budryk został uratowany. Markowski, wraz z zespołem doświadczonych inżynierów, zmienił pierwotny projekt gigantycznej kopalni z sześcioma szybami i 8 tysiącami załogi, na bardziej efektywny model z czterema szybami i 2 tysiącami pracowników, zachowując planowane wydobycie. Kopalnia Budryk od początku wyróżniała się wysoką wydajnością, konkurując w tym względzie jedynie z Bogdanką.
Finansowanie budowy odbywało się w niezwykle trudnych warunkach, bez dotacji budżetowych, opierając się na kredytach, często z bardzo wysokim oprocentowaniem. Mimo to, 14 marca 1994 roku, z kopalni Budryk wyjechała pierwsza tona węgla. Dziś KWK Budryk to nowoczesna kopalnia, z bogatymi zasobami i długą perspektywą funkcjonowania, szacowaną do 2077 roku.

KWK Pniówek: 50 Lat Tradycji i Rozwoju
KWK Pniówek to kolejna ważna kopalnia w strukturze JSW, obchodząca w 2024 roku 50-lecie działalności. Jej budowa była kluczową inwestycją w polskim górnictwie węgla kamiennego w latach 1966-1974. Oficjalne uruchomienie nastąpiło 4 grudnia 1974 roku, podczas uroczystości barbórkowych.
Przez pół wieku KWK Pniówek przeszła wiele etapów rozwoju, stając się ważnym ośrodkiem wydobycia węgla koksującego. Kopalnia posiada pięć szybów i prowadzi eksploatację w dwóch złożach: Pniówek i Pawłowice 1. Mimo tragicznych wydarzeń w historii kopalni, w tym katastrofy w kwietniu 2022 roku, Pniówek pozostaje kopalnią rozwojową, z realizowanymi inwestycjami, takimi jak pogłębianie szybów i modernizacja infrastruktury.
Obecnym dyrektorem KWK Pniówek jest Zbigniew Czarnecki, który, wraz z dyrektorem technicznym Łukaszem Tobiczykiem, kieruje zakładem w trudnych, ale perspektywicznych czasach. Kopalnia Pniówek, z zasobami operatywnymi szacowanymi na 181,5 mln ton, ma zapewnioną żywotność do 2051 roku.
Pozostałe Kopalnie JSW
Oprócz KWK Budryk i KWK Pniówek, w skład JSW wchodzą również inne kopalnie, takie jak:
- KWK Borynia-Zofiówka-Jastrzębie: składająca się z Ruchów Borynia, Zofiówka i Jastrzębie, to duży kompleks wydobywczy z różnymi typami węgla koksowego.
- KWK Knurów-Szczygłowice: Ruchy Knurów i Szczygłowice, to kopalnie o bogatych zasobach i długiej perspektywie wydobycia.
Każda z tych kopalń ma swoje unikalne cechy i wnosi istotny wkład w produkcję Grupy JSW.
Produkcja i Wykorzystanie Węgla JSW
Głównym produktem JSW jest węgiel koksowy, który stanowi kluczowy składnik wsadu do produkcji koksu. Koks jest niezbędny w procesie wytopu stali. JSW jest znaczącym dostawcą węgla koksowego dla hut stali w Polsce i Europie. Wśród odbiorców znajdują się takie firmy jak ArcelorMittal Poland, Voestalpine Stahl, U.S. Steel i Moravia Steel.
Oprócz węgla koksowego, JSW produkuje również węgiel energetyczny, wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Spółka dąży do samowystarczalności energetycznej, wykorzystując metan, uwalniany podczas wydobycia węgla, do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. W 2011 roku JSW wykorzystała 71% ujętego metanu do celów energetycznych, a celem jest zwiększenie tego wskaźnika do 95%.

Możliwości Zatrudnienia w JSW
JSW, jako kluczowy pracodawca w regionie, oferuje możliwości zatrudnienia dla szerokiego spektrum specjalistów. Rekrutacją zajmuje się spółka JSW Szkolenie i Górnictwo. Aplikacje przyjmowane są wyłącznie elektronicznie poprzez formularz kandydata dostępny online. Dokumenty aplikacyjne w wersji papierowej nie są przyjmowane.
Proces rekrutacji obejmuje kilka etapów: złożenie aplikacji, analizę zgłoszeń, rozmowę kwalifikacyjną i podpisanie umowy o pracę. JSW Szkolenie i Górnictwo zachęca do aplikowania zarówno doświadczonych górników, jak i absolwentów szkół, nie tylko o profilu górniczym.
Praca w JSW oferuje stabilne zatrudnienie i warunki zbliżone do tych w JSW S.A., choć z pewnymi różnicami w zakresie dodatkowych przywilejów, takich jak 14-ta pensja czy deputat węglowy. Pracownicy zatrudnieni pod ziemią otrzymują jednak Nagrodę Barbórkową.
JSW a Środowisko i Działalność Społeczna
JSW przykłada dużą wagę do ochrony środowiska i działalności społecznej. Spółka inwestuje znaczne środki w ochronę środowiska, w tym w systemy retencyjno-dozujące wody kopalniane i Zakład Odsalania Dębieńsko. JSW dba również o naprawę szkód górniczych i prowadzi segregację odpadów wydobywczych, z których produkowane są kruszywa skalne.
Działalność społeczna JSW obejmuje wsparcie dla lokalnych społeczności, w tym Fundację Rodzin Górniczych, która pomaga rodzinom górniczym w potrzebie.
Podsumowanie
Jastrzębska Spółka Węglowa to kluczowy gracz na rynku węgla koksowego i ważny element polskiej gospodarki. Jej historia, pełna wyzwań i sukcesów, świadczy o determinacji i zdolności do adaptacji w dynamicznie zmieniającym się świecie. Kopalnie JSW, takie jak Budryk i Pniówek, to symbole polskiego górnictwa, łączące tradycję z nowoczesnością. Dla osób poszukujących stabilnego zatrudnienia, JSW może być atrakcyjnym pracodawcą, oferującym pracę w dynamicznie rozwijającym się sektorze.

FAQ - Najczęściej Zadawane Pytania
Jakie kopalnie wchodzą w skład JSW?
W skład JSW wchodzą m.in. KWK Borynia-Zofiówka-Jastrzębie (Ruch Borynia, Ruch Zofiówka, Ruch Jas-Mos), KWK Budryk, KWK Knurów-Szczygłowice (Ruch Knurów, Ruch Szczygłowice) i KWK Pniówek.
Co produkuje JSW?
JSW produkuje głównie węgiel koksowy, węgiel energetyczny i koks.
Jak aplikować o pracę w JSW?
Aplikacje o pracę w JSW należy składać elektronicznie poprzez formularz kandydata na stronie JSW Szkolenie i Górnictwo.
Do kiedy będą działać kopalnie JSW?
Perspektywa działania kopalń JSW jest długa, niektóre z nich, jak KWK Budryk, mają zasoby i planowaną żywotność do 2077 roku i dłużej, dzięki inwestycjom strategicznym.
Jakie wyzwania stoją przed JSW?
Wyzwania dla JSW to m.in. utrzymanie konkurencyjności na rynku, dostosowanie się do wymogów środowiskowych, zapewnienie bezpieczeństwa pracy i efektywne wykorzystanie zasobów metanu.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do JSW: Kluczowy Gracz Polskiego Górnictwa Węglowego, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.
