Jak Przeprowadzane Są Audyty?

Audyt to kluczowy proces zapewniający wiarygodność sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Jest to systematyczne badanie, którego celem jest wyrażenie opinii przez niezależnego audytora, czy sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelny i uczciwy obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki, zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości. Proces audytu jest złożony i wieloetapowy, a jego prawidłowe przeprowadzenie ma fundamentalne znaczenie dla zaufania inwestorów, kredytodawców i innych interesariuszy do informacji finansowych.

Przegląd Akt Audytorskich i Ocena Nieprawidłowości

Każda praca audytorska podlega szczegółowemu przeglądowi. Jest to podstawowy wymóg kontroli jakości, określony w Międzynarodowym Standardzie Badania (MSB) 220, „Kontrola jakości badania sprawozdania finansowego”. Przegląd akt audytorskich ma na celu upewnienie się, że uzyskano wystarczające i odpowiednie dowody audytowe dotyczące transakcji i sald ujętych w sprawozdaniu finansowym.

Podczas przeglądu akt, osoba dokonująca przeglądu ocenia adekwatność uzyskanych dowodów. Jeśli dowody okażą się niewystarczające lub sprzeczne, może zaistnieć konieczność przeprowadzenia dodatkowych procedur audytorskich. MSB 230, „Dokumentacja badania”, wymaga, aby dokumentacja procesu przeglądu zawierała informacje o tym, kto dokonał przeglądu wykonanej pracy audytorskiej, datę i zakres tego przeglądu.

Kluczowym aspektem przeglądu akt jest również ocena zidentyfikowanych nieprawidłowości. MSB 450, „Ocena nieprawidłowości zidentyfikowanych podczas badania”, reguluje to zagadnienie. Celem audytora, zgodnie z tym standardem, jest ocena wpływu zidentyfikowanych nieprawidłowości na badanie oraz wpływu niekorygowanych nieprawidłowości, jeśli takie istnieją, na sprawozdanie finansowe.

MSB 450 wymaga, aby wszystkie zidentyfikowane nieprawidłowości (inne niż te, które są oczywiście bagatelne) były kumulowane w trakcie audytu. Audytor może być zobowiązany do wykonania dodatkowych procedur audytorskich w odpowiedzi na zidentyfikowaną nieprawidłowość – na przykład, aby ustalić, czy istnieją dalsze nieprawidłowości. Wszystkie nieprawidłowości muszą być przekazywane kierownictwu na bieżąco, wraz z prośbą o skorygowanie zidentyfikowanych błędów.

Zazwyczaj audytor przedstawia klientowi listę nieprawidłowości (często nazywaną „harmonogramem błędów audytorskich”), określając kwotę każdej nieprawidłowości i proponując niezbędne korekty w sprawozdaniu finansowym. Proponowana korekta może mieć formę zapisu księgowego, zmiany w prezentacji sprawozdania finansowego lub korekty noty ujawniającej. Gdy kierownictwo dokona niezbędnych korekt w sprawozdaniu finansowym, audytor powinien potwierdzić, że korekty zostały dokonane prawidłowo.

W przypadku, gdy nieprawidłowości pozostają nieskorygowane przez kierownictwo, audytor jest zobowiązany do ponownej oceny poziomu materiałności, aby potwierdzić, że pozostaje on odpowiedni. Następnie powinien ustalić, czy nieskorygowane nieprawidłowości są istotne indywidualnie lub łącznie. Nieskorygowane nieprawidłowości muszą być przekazane osobom odpowiedzialnym za zarządzanie, a potencjalne implikacje dla opinii audytora również muszą zostać przekazane. Audytor musi również zrozumieć powody, dla których kierownictwo nie dokonało niezbędnych korekt w sprawozdaniu finansowym.

MSB 450 wymaga również, aby audytor zwrócił się do kierownictwa o pisemne oświadczenie, czy kierownictwo uważa, że skutki nieskorygowanych nieprawidłowości są niematerialne, zarówno indywidualnie, jak i łącznie, dla sprawozdania finansowego jako całości. Podsumowanie nieskorygowanych nieprawidłowości powinno być również zawarte w pisemnym oświadczeniu lub do niego załączone.

Ostateczne Procedury Analityczne

Na etapie końcowym audytu, klient powinien przygotować ostateczną wersję sprawozdania finansowego, która, jak omówiono powyżej, powinna uwzględniać wszelkie korekty nieprawidłowości zaproponowane przez audytora. Sprawozdanie finansowe powinno zostać poddane przeglądowi zgodnie z wymaganiami MSB 520, „Procedury analityczne”. Jednym z celów audytora, zgodnie z MSB 520, jest zaprojektowanie i wykonanie procedur analitycznych pod koniec audytu, które pomagają w sformułowaniu ogólnego wniosku, czy sprawozdanie finansowe jest zgodne z wiedzą audytora o jednostce.

Procedury analityczne wykonywane na tym etapie audytu nie różnią się od tych wykonywanych na etapie planowania – audytor przeprowadzi analizę wskaźnikową, porównania z sprawozdaniami finansowymi z poprzedniego okresu i inne techniki, aby potwierdzić, że trendy są zgodne z oczekiwaniami oraz aby zidentyfikować nietypowe transakcje i salda, które mogą wskazywać na ryzyko nieprawidłowości. Kluczową kwestią jest to, że pod koniec audytu audytor powinien dysponować wystarczającymi dowodami audytowymi, aby wyjaśnić kwestie zidentyfikowane przez procedury analityczne, a tym samym powinien być w stanie wydać opinię co do ogólnej rzetelności sprawozdania finansowego.

Gdy procedury analityczne wykonane pod koniec audytu ujawnią dalsze, wcześniej nierozpoznane ryzyko istotnego zniekształcenia, audytor jest zobowiązany do zmiany wcześniej ocenionego ryzyka istotnego zniekształcenia i odpowiedniej modyfikacji planowanych procedur audytorskich. Oznacza to potencjalne wykonanie dalszych procedur audytorskich w odniesieniu do spraw, które zostały zidentyfikowane jako wysokiego ryzyka.

Oprócz przeglądu głównych elementów sprawozdania finansowego, audytor musi na tym etapie dokładnie przejrzeć noty do sprawozdania finansowego pod kątem kompletności i zgodności z obowiązującymi ramami sprawozdawczości finansowej. W wielu sytuacjach będzie to pierwsza okazja dla audytora do przeglądu tych informacji, ponieważ klienci często przygotowują noty do sprawozdania finansowego pod koniec procesu audytu.

Na tym etapie audytor powinien również przeczytać inne informacje, które mają być opublikowane wraz ze sprawozdaniem finansowym, pod kątem ich spójności ze sprawozdaniem finansowym. Jest to ważne, ponieważ niespójności mogą mieć wpływ na opinię audytora. Konkretne elementy innych informacji podlegają szczególnym regulacjom w niektórych jurysdykcjach – na przykład w Wielkiej Brytanii i Irlandii opinia audytora musi stwierdzać, czy raport dyrektorów jest zgodny ze sprawozdaniem finansowym.

Zdarzenia po Dacie Bilansowej i Założenie Kontynuacji Działalności

Istnieją dwa MSB, które są szczególnie istotne pod koniec audytu. Pierwszy to MSB 560, „Zdarzenia po dacie bilansowej”, który wymaga od audytora wykonania procedur audytorskich w celu uzyskania wystarczających i odpowiednich dowodów audytowych, że wszystkie zdarzenia, które wystąpiły między datą sprawozdania finansowego a datą opinii audytora, które wymagają korekty lub ujawnienia w sprawozdaniu finansowym, zostały zidentyfikowane.

Zazwyczaj audytor stosuje konkretny program pracy dotyczący zdarzeń po dacie bilansowej, obejmujący procedury takie jak przegląd wewnętrznych ksiąg rachunkowych i protokołów posiedzeń kierownictwa od końca roku obrotowego oraz omówienie zdarzeń po dacie bilansowej z kierownictwem – w szczególności zakresu, w jakim kierownictwo ustanowiło procedury odpowiednie do identyfikacji istotnych zdarzeń po dacie bilansowej. Ważne jest, aby procedury dotyczące zdarzeń po dacie bilansowej były wykonywane do daty opinii audytora. Jeśli zostaną wykonane zbyt wcześnie i nie zostaną zaktualizowane blisko daty opinii audytora, wówczas istotne zdarzenie może nie zostać zidentyfikowane przez audytora.

Po drugie, MSB 570, „Założenie kontynuacji działalności”, stwierdza, że audytor powinien zachować czujność przez cały okres audytu w poszukiwaniu dowodów audytowych zdarzeń lub warunków, które mogą budzić wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności jako założenie kontynuacji działalności. Dlatego audytor sformułuje wnioski dotyczące kwestii kontynuacji działalności pod koniec audytu, po przeglądzie wszystkich uzyskanych dowodów i po przeglądzie ostatecznej wersji sprawozdania finansowego.

Pisemne Oświadczenia i Komunikacja z Osobami Odpowiedzialnymi za Zarządzanie

Pod koniec audytu audytor musi rozważyć kwestie, które mają zostać zawarte w pisemnym oświadczeniu kierownictwa, zgodnie z MSB 580, „Pisemne oświadczenia”. Jest to kwestia, którą należy rozpatrzyć pod koniec audytu, ponieważ MSB 580 wymaga, aby data pisemnego oświadczenia była jak najbliższa, ale nie późniejsza niż data opinii audytora. Pisemne oświadczenia są niezbędnymi dowodami audytowymi, dlatego opinia audytora nie może zostać wyrażona, a sprawozdanie audytora nie może zostać datowane przed datą pisemnych oświadczeń. Istotne zdarzenia po dacie bilansowej mogą wyjść na jaw bardzo późno w trakcie audytu, dlatego pisemne oświadczenia powinny obejmować cały okres zdarzeń po dacie bilansowej, aż do daty, w której datowane jest sprawozdanie z badania.

Ważnymi wynikami audytu są kwestie, które mają być przekazane zgodnie z MSB 260, „Komunikacja z osobami odpowiedzialnymi za zarządzanie”. Kwestie, które mają być przekazane, obejmują istotne ustalenia z badania i sprawy dotyczące niezależności audytora. Ponadto audytor musi również rozważyć, czy dwukierunkowa komunikacja między audytorem a osobami odpowiedzialnymi za zarządzanie była odpowiednia dla skutecznego audytu, i podjąć odpowiednie działania, jeśli nie.

Spotkanie Podsumowujące Audyt

Po zakończeniu audytu zazwyczaj odbywa się spotkanie między audytorem a kierownictwem i/lub osobami odpowiedzialnymi za zarządzanie klienta. Na tym spotkaniu podsumowującym audytor wyjaśni różne kwestie omówione w tym artykule oraz wszelkie inne kwestie, które należy omówić w odniesieniu do sprawozdania finansowego i audytu. Zazwyczaj na spotkaniu podsumowującym mogą być omawiane następujące kwestie:

• Adekwatność kontroli wewnętrznej jednostki i procesu sporządzania sprawozdania finansowego.
• Wszelkie proponowane korekty sprawozdania finansowego.
• Wszelkie trudności napotkane podczas procesu audytu.
• Szczegóły kwestii etycznych, które mogą wymagać wyjaśnienia z klientem.
• Potwierdzenie kwestii, które mają zostać zawarte w pisemnych oświadczeniach kierownictwa.
• Aktualizacja zmian w sprawozdawczości finansowej lub innych przepisach, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie finansowe klienta.
• Potwierdzenie, że zasady rachunkowości klienta są odpowiednie.

Spotkanie podsumowujące audyt nie jest wymogiem MSB, ale jest często wykorzystywane jako sposób na upewnienie się, że nie ma nieporozumień dotyczących sprawozdania finansowego, opinii audytora i wszelkich innych omawianych kwestii.

Podsumowanie

Etap końcowy audytu musi być starannie zaplanowany, aby zapewnić przestrzeganie wymagań wielu istotnych MSB. Jeśli etap końcowy nie zostanie odpowiednio wykonany, istnieje ryzyko wydania niewłaściwej opinii na temat sprawozdania finansowego. Przeprowadzenie audytu to skomplikowany proces, który wymaga od audytora wiedzy, doświadczenia i przestrzegania standardów audytu. Jednak jego prawidłowe wykonanie jest nieodzowne dla zapewnienia rzetelności i wiarygodności informacji finansowych, co ma kluczowe znaczenie dla zdrowego funkcjonowania gospodarki.

Pytania i Odpowiedzi (FAQ)

P: Co to jest audyt finansowy?

O: Audyt finansowy to niezależne badanie sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa, mające na celu wyrażenie opinii, czy sprawozdanie to przedstawia rzetelny i uczciwy obraz sytuacji finansowej.

P: Kto przeprowadza audyt?

O: Audyt przeprowadzają niezależni audytorzy, posiadający odpowiednie kwalifikacje i licencje.

P: Jakie są etapy audytu?

O: Główne etapy audytu to planowanie, przeprowadzenie testów kontroli wewnętrznej i procedur merytorycznych, przegląd i ocena dowodów audytowych oraz sporządzenie opinii audytora.

P: Dlaczego audyt jest ważny?

O: Audyt zwiększa wiarygodność sprawozdań finansowych, co buduje zaufanie inwestorów, kredytodawców i innych interesariuszy. Pomaga również w wykrywaniu i zapobieganiu oszustwom i błędom.

P: Co to są Międzynarodowe Standardy Badania (MSB)?

O: MSB to zbiór międzynarodowych standardów określających zasady i procedury przeprowadzania audytów finansowych. Ich stosowanie zapewnia jednolitość i wysoką jakość audytów na całym świecie.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Jak Przeprowadzane Są Audyty?, możesz odwiedzić kategorię Audyt.