Po co robi się audyt?

Początki Audytu: Historia i Ojciec Współczesnego Audytu Wewnętrznego

24/10/2025

Rating: 3.92 (1302 votes)

Pojęcie audytu, choć dzisiaj kojarzone głównie z finansami i biznesem, ma korzenie sięgające starożytności. Już w dawnych cywilizacjach istniały mechanizmy kontroli i weryfikacji, które można uznać za prekursorów współczesnego audytu. Jednak to w XX wieku, a szczególnie w jego drugiej połowie, audyt zyskał na znaczeniu i stał się nieodzownym elementem funkcjonowania organizacji. W tym rozwoju kluczową rolę odegrała postać, która zyskała miano „ojca współczesnego audytu wewnętrznego” - Larry B. Sawyer.

Jak poprawnie się pisze audyt?
w sprawie audytu i auditu Rada Języka Polskiego wypowiadała się niejednokrotnie – zawsze staliśmy na stanowisku, że jedyną poprawną formą jest audyt, ponieważ obcojęzyczne połączenie di przybiera w polszczyźnie formę dy (por. dyrektor, abdykować, akredytacja itp.).23 lut 2021
Spis treści

Początki i Ewolucja Koncepcji Audytu

Samo słowo „audyt” pochodzi od łacińskiego „audire”, co oznacza „słyszeć”. W pierwotnym znaczeniu audyt kojarzył się z publicznym odczytywaniem i weryfikacją rachunków. W starożytnym Egipcie, Grecji czy Rzymie istnieli urzędnicy odpowiedzialni za kontrolę finansów publicznych. Można więc powiedzieć, że potrzeba weryfikacji i zapewnienia rzetelności informacji finansowych towarzyszy ludzkości od zarania cywilizacji.

Jednak współczesne rozumienie audytu, szczególnie audytu wewnętrznego, zaczęło kształtować się na przełomie XIX i XX wieku, wraz z rozwojem dużych korporacji i coraz bardziej skomplikowanych struktur organizacyjnych. Rosnąca skala działalności przedsiębiorstw, oddzielenie własności od zarządzania oraz coraz bardziej złożone regulacje prawne i podatkowe, wymusiły potrzebę stworzenia systemów kontroli wewnętrznej i niezależnej oceny ich efektywności. W tym kontekście narodziła się idea audytu wewnętrznego jako funkcji wspomagającej zarządzanie i zapewniającej racjonalne zapewnienie co do efektywności operacyjnej, zgodności z przepisami i rzetelności sprawozdawczości finansowej.

Larry B. Sawyer: Ojciec Współczesnego Audytu Wewnętrznego

Wśród wielu postaci, które przyczyniły się do rozwoju audytu wewnętrznego, na szczególną uwagę zasługuje Larry B. Sawyer (1911-2002). Urodzony w Stanach Zjednoczonych, Sawyer był prawnikiem, certyfikowanym biegłym rewidentem (CPA), ale przede wszystkim pasjonatem i orędownikiem audytu wewnętrznego. To właśnie jemu przypisuje się miano „ojca współczesnego audytu wewnętrznego”.

Dlaczego Larry B. Sawyer zasłużył na tak prestiżowe miano? Przede wszystkim za swoją pionierską pracę w dziedzinie audytu wewnętrznego, a w szczególności za autorstwo monumentalnego dzieła „Sawyer’s Internal Auditing”. Pierwsze wydanie tej książki ukazało się w 1973 roku i szybko stało się biblią dla audytorów wewnętrznych na całym świecie. Dziś, „Sawyer’s Internal Auditing”, aktualizowane i rozwijane przez kolejnych autorów, doczekało się już siódmego wydania i nadal stanowi fundamentalne źródło wiedzy o audycie wewnętrznym.

Sawyer nie tylko zdefiniował i usystematyzował wiedzę o audycie wewnętrznym, ale również aktywnie promował tę profesję, podkreślając jej znaczenie dla efektywnego zarządzania organizacją. Jego wizja audytu wewnętrznego wykraczała poza tradycyjne postrzeganie kontroli finansowej. Sawyer postrzegał audyt wewnętrzny jako narzędzie wspomagające zarządzanie strategiczne, identyfikujące ryzyka i możliwości doskonalenia procesów w całej organizacji. Podkreślał, że audyt wewnętrzny powinien być proaktywny, zorientowany na przyszłość i skoncentrowany na dodawaniu wartości dla organizacji.

Czy audyt zewnętrzny jest obowiązkowy?
Przypominamy, że wykonanie projektów finansowanych ze środków NCN, których całkowita wartość dofinansowania przekracza 2 mln zł, podlega obowiązkowemu zewnętrznemu audytowi. Obowiązek ten został określony uchwałą nr 33/2011 z dnia 8 września 2011 r.

Wkład Larry'ego B. Sawyera w Rozwój Audytu Wewnętrznego

Wkład Larry'ego B. Sawyera w rozwój audytu wewnętrznego jest wielowymiarowy i obejmuje m.in.:

  • Definicję i usystematyzowanie wiedzy o audycie wewnętrznym: „Sawyer’s Internal Auditing” stało się encyklopedią wiedzy o audycie wewnętrznym, definiując kluczowe pojęcia, procesy i metodyki. Książka ta ujednoliciła terminologię i standardy praktyki audytu wewnętrznego na całym świecie.
  • Promocję audytu wewnętrznego jako profesji: Sawyer był niestrudzonym orędownikiem audytu wewnętrznego, podkreślając jego strategiczne znaczenie dla organizacji. Jego działalność przyczyniła się do wzrostu prestiżu i uznania zawodu audytora wewnętrznego.
  • Rozwój standardów i najlepszych praktyk: Sawyer aktywnie uczestniczył w pracach The Institute of Internal Auditors (IIA), organizacji zrzeszającej audytorów wewnętrznych na całym świecie. Jego wkład w tworzenie standardów i wytycznych praktyki audytu wewnętrznego był nieoceniony.
  • Edukację i kształcenie przyszłych audytorów: Sawyer, poprzez swoją książkę i działalność edukacyjną, wykształcił pokolenia audytorów wewnętrznych. Jego wpływ na kształtowanie programów nauczania i rozwój zawodowy audytorów jest niezaprzeczalny.

Larry B. Sawyer Student Scholarship

Aby uhonorować pamięć i wkład Larry'ego B. Sawyera w rozwój audytu wewnętrznego, Internal Audit Foundation ustanowiła Larry B. Sawyer Student Scholarship (dawniej Esther R. Sawyer Award). Stypendium to jest przyznawane studentom, którzy wykazują zainteresowanie karierą w audycie wewnętrznym i którzy aktualnie studiują lub niedawno ukończyli kursy z zakresu audytu wewnętrznego na poziomie licencjackim lub magisterskim.

Stypendium Larry B. Sawyer Student Scholarship jest wyrazem uznania dla dorobku „ojca współczesnego audytu wewnętrznego” i ma na celu wspieranie rozwoju przyszłych pokoleń audytorów wewnętrznych. Fundacja poprzez to stypendium inwestuje w edukację i rozwój młodych talentów, którzy w przyszłości będą kształtować oblicze profesji audytora wewnętrznego.

Znaczenie Audytu Wewnętrznego Dzisiaj

Współczesny świat biznesu charakteryzuje się dynamicznymi zmianami, rosnącą złożonością regulacji i globalizacją rynków. W tym kontekście rola audytu wewnętrznego staje się jeszcze bardziej istotna. Audyt wewnętrzny pomaga organizacjom skutecznie zarządzać ryzykiem, doskonalić procesy operacyjne, zapewniać zgodność z przepisami i regulacjami oraz budować zaufanie interesariuszy.

Dzięki wizji i wkładowi Larry'ego B. Sawyera, audyt wewnętrzny stał się profesją o ugruntowanej pozycji i strategicznym znaczeniu dla organizacji na całym świecie. Jego dziedzictwo jest kontynuowane przez kolejne pokolenia audytorów wewnętrznych, którzy każdego dnia przyczyniają się do budowania lepszych i bardziej efektywnych organizacji.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Kim był Larry B. Sawyer?
Larry B. Sawyer (1911-2002) był amerykańskim prawnikiem, certyfikowanym biegłym rewidentem i autorem książki „Sawyer’s Internal Auditing”. Jest uznawany za „ojca współczesnego audytu wewnętrznego” ze względu na swój znaczący wkład w rozwój i promocję tej profesji.
Co to jest audyt wewnętrzny?
Audyt wewnętrzny jest niezależną i obiektywną działalnością doradczą i zapewniającą, mającą na celu usprawnienie operacji organizacji i dodanie wartości. Pomaga organizacji osiągnąć swoje cele poprzez systematyczną i zdyscyplinowaną ocenę i doskonalenie skuteczności procesów zarządzania ryzykiem, kontroli i ładu organizacyjnego.
Dlaczego audyt wewnętrzny jest ważny?
Audyt wewnętrzny jest ważny, ponieważ pomaga organizacjom w:
  • Efektywnym zarządzaniu ryzykiem
  • Doskonaleniu procesów operacyjnych
  • Zapewnieniu zgodności z przepisami i regulacjami
  • Budowaniu zaufania interesariuszy
  • Osiąganiu celów strategicznych
Czym jest Larry B. Sawyer Student Scholarship?
Larry B. Sawyer Student Scholarship to stypendium ustanowione przez Internal Audit Foundation, mające na celu wspieranie studentów zainteresowanych karierą w audycie wewnętrznym. Jest przyznawane studentom, którzy studiują lub niedawno ukończyli kursy z zakresu audytu wewnętrznego.

Podsumowując, pojęcie audytu, choć ma długą historię, swój współczesny kształt zawdzięcza m.in. Larry'emu B. Sawyerowi. Jego praca i pasja przyczyniły się do rozwoju audytu wewnętrznego jako kluczowej funkcji wspierającej zarządzanie i budującej wartość organizacji. Pamięć o nim jest uhonorowana poprzez stypendium jego imienia, które wspiera przyszłych liderów audytu wewnętrznego.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Początki Audytu: Historia i Ojciec Współczesnego Audytu Wewnętrznego, możesz odwiedzić kategorię Audyt.

Go up