Kary za brak audytu energetycznego: przedsiębiorstw i budynków

W Polsce obowiązują przepisy dotyczące efektywności energetycznej, które nakładają na przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości obowiązek przeprowadzania audytów energetycznych i posiadania świadectw charakterystyki energetycznej. Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować poważnymi karami finansowymi. Ten artykuł szczegółowo omawia kary za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa oraz świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, wyjaśniając, kogo dotyczą te obowiązki, jakie są konsekwencje ich nieprzestrzegania i jak uniknąć sankcji.

Kary za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa

Obowiązek przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa dotyczy tzw. dużych przedsiębiorstw. Zgodnie z ustawą o efektywności energetycznej, te podmioty są zobowiązane do regularnego audytowania swojej działalności pod kątem zużycia energii. Brak wykonania tego obowiązku może wiązać się z dotkliwymi konsekwencjami finansowymi.

Z czego wynika obowiązek audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

Źródłem tego obowiązku jest ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, konkretnie art. 36. Przepis ten nakłada na dużych przedsiębiorców obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego co 4 lata. Audyt ten ma na celu identyfikację obszarów, w których przedsiębiorstwo może poprawić swoją efektywność energetyczną i zmniejszyć zużycie energii.

Kto jest dużym przedsiębiorcą?

Definicja dużego przedsiębiorcy jest zawarta w ustawie Prawo przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 r. Dużym przedsiębiorcą jest firma, która spełnia jedno z dwóch kryteriów średniorocznie w ciągu ostatnich dwóch lat:

• Zatrudniała minimum 250 osób.
• Osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych przekraczający równowartość w złotych 50 milionów euro, a suma aktywów bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat przekroczyła równowartość w złotych 43 milionów euro.

Przedsiębiorstwa, które nie spełniają tych kryteriów, czyli mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, są zwolnione z obowiązku przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa.

Jak wysoka jest kara za brak audytu?

Za brak przeprowadzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa grozi kara pieniężna nałożona przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE). Maksymalna wysokość kary może wynieść aż 5% przychodu osiągniętego przez przedsiębiorstwo w poprzednim roku podatkowym. Jest to znacząca sankcja, która ma na celu zdyscyplinowanie przedsiębiorców do realizacji ustawowego obowiązku.

Obowiązki po przeprowadzeniu audytu

Samo wykonanie audytu to nie wszystko. Przedsiębiorca ma również obowiązek zawiadomić Prezesa URE o przeprowadzonym audycie w terminie 30 dni od dnia jego przeprowadzenia, ale nie później niż do 31 grudnia roku, w którym audyt był wymagany. Ponadto, przedsiębiorca musi przechowywać dane dotyczące audytu energetycznego przez 5 lat do celów kontrolnych.

Od czego zależy wysokość kary?

Wysokość kary jest ustalana przez Prezesa URE w ramach uznania administracyjnego. Choć maksymalna kara to 5% przychodu, ustawa nie określa dolnej granicy. Prezes URE bierze pod uwagę okoliczności sprawy, stopień naruszenia i dotychczasową działalność przedsiębiorstwa.

Czy można się odwołać od kary?

Tak, od decyzji Prezesa URE o nałożeniu kary przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Warto pamiętać, że przed wydaniem decyzji o karze, Prezes URE powinien zawiadomić przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania, co daje możliwość podjęcia działań naprawczych, np. wykonania audytu i wnioskowania o odstąpienie od kary lub jej minimalny wymiar.

Odpowiedzialność zarządu

Członkowie zarządu dużego przedsiębiorstwa mogą ponosić odpowiedzialność wobec spółki za szkody wynikłe z braku realizacji obowiązku audytowego. Niewykonanie audytu energetycznego, mimo ciążącego na spółce obowiązku, może być uznane za działanie lub zaniechanie sprzeczne z prawem, za które zarząd ponosi odpowiedzialność.

Praktyka nakładania kar

Z dostępnych informacji wynika, że Prezes URE dotychczas nie nakładał kar w drakońskich wysokościach, sięgających 5% przychodu. Większość przedsiębiorstw wywiązuje się z obowiązku audytowego. Jednak przepisy dotyczące kar obowiązują i mogą być egzekwowane, zwłaszcza w przypadku kolejnych terminów audytów.

Co zrobić w przypadku przegapienia terminu?

W przypadku przegapienia terminu na wykonanie audytu, należy jak najszybciej go przeprowadzić. Ustawa o efektywności energetycznej przewiduje możliwość odstąpienia od kary, jeżeli naruszenie jest znikome, a przedsiębiorca zrealizował obowiązek audytowy zanim Prezes URE dowiedział się o opóźnieniu.

Pytania i odpowiedzi dotyczące audytu energetycznego przedsiębiorstwa

Kary za brak świadectwa charakterystyki energetycznej budynku

Oprócz audytów energetycznych przedsiębiorstw, w Polsce obowiązują również przepisy dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej budynków. Ten dokument jest obowiązkowy dla większości nieruchomości i jego brak również wiąże się z karami.

Czym jest świadectwo energetyczne?

Świadectwo charakterystyki energetycznej, nazywane również certyfikatem energetycznym, to dokument określający efektywność energetyczną budynku lub jego części. Informuje o zapotrzebowaniu nieruchomości na energię potrzebną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej i oświetlenia. Jest to istotny dokument dla potencjalnych nabywców lub najemców, ponieważ pozwala im oszacować przyszłe koszty eksploatacji nieruchomości.

Kiedy świadectwo jest obowiązkowe?

Zgodnie z ustawą o charakterystyce energetycznej budynków, świadectwo energetyczne jest obowiązkowe w przypadku:

• Sprzedaży nieruchomości (domu, mieszkania, lokalu użytkowego).
• Wynajmu nieruchomości (domu, mieszkania, lokalu użytkowego).
• Sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Obowiązek dotyczy zarówno nowych budynków, jak i tych wybudowanych przed 2009 rokiem.

Jaka jest kara za brak świadectwa energetycznego budynku?

Za brak świadectwa charakterystyki energetycznej grozi kara grzywny do 5 000 zł. Kara ta może być nałożona na właściciela nieruchomości, który nie przekazał świadectwa nabywcy lub najemcy. Ponadto, nabywca lub najemca, w przypadku braku świadectwa, ma prawo odstąpić od umowy w terminie 14 dni lub zlecić sporządzenie świadectwa na koszt sprzedającego lub wynajmującego.

Ważność świadectwa energetycznego

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od daty wystawienia. Jednak ważność świadectwa ulega skróceniu, jeśli w budynku zostaną przeprowadzone prace budowlano-instalacyjne, które zmienią jego charakterystykę energetyczną (np. wymiana okien, ocieplenie, zmiana systemu ogrzewania). W takim przypadku konieczne jest sporządzenie nowego świadectwa.

Jak uniknąć kary za brak świadectwa?

Aby uniknąć kary, należy wyrobić świadectwo energetyczne przed sprzedażą lub wynajmem nieruchomości. Proces uzyskania świadectwa jest stosunkowo prosty i można go zrealizować online. Koszt sporządzenia świadectwa jest znacznie niższy niż potencjalna kara grzywny.

Jak uzyskać świadectwo energetyczne?

Świadectwo energetyczne sporządza uprawniony audytor energetyczny. Można zamówić świadectwo online, wypełniając formularz i dokonując płatności. Gotowe świadectwo, podpisane przez audytora, jest przesyłane w formie elektronicznej w ciągu kilku dni roboczych.

Koszt świadectwa energetycznego

Koszt sporządzenia świadectwa energetycznego zależy od rodzaju i wielkości nieruchomości. Ceny zaczynają się od około 299 zł dla mieszkania, 499 zł dla domu i 799 zł dla lokalu użytkowego. Warto wybierać firmy, które współpracują z audytorami zarejestrowanymi w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków.

Wyjątki od obowiązku posiadania świadectwa

Istnieją pewne wyjątki od obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej. Nie jest ono wymagane dla:

• Budynków zabytkowych.
• Budynków używanych jako miejsca kultu religijnego.
• Budynków przemysłowych i gospodarczych bez instalacji zużywających energię (poza oświetleniem).
• Budynków mieszkalnych użytkowanych krócej niż 4 miesiące w roku.
• Wolnostojących budynków o powierzchni użytkowej poniżej 50 m².
• Gospodarstw rolnych o niskim wskaźniku EP.

Informacje zawarte w świadectwie energetycznym

Świadectwo energetyczne zawiera szereg ważnych informacji, w tym:

• Klasę energetyczną budynku (określającą jego energooszczędność).
• Roczne zapotrzebowanie na energię użytkową (EU), końcową (EK) i pierwotną (EP).
• Roczną emisję dwutlenku węgla (CO₂).
• Opis instalacji grzewczych, wentylacyjnych, chłodniczych i źródeł energii.
• Zalecenia dotyczące oszczędności energii.

Pytania i odpowiedzi dotyczące świadectwa charakterystyki energetycznej budynku

Podsumowanie

Zarówno brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa, jak i brak świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, mogą skutkować karami finansowymi. Warto pamiętać o tych obowiązkach i dopełnić ich w terminie, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i problemów prawnych. W przypadku wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z ekspertem lub prawnikiem specjalizującym się w prawie energetycznym.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kary za brak audytu energetycznego: przedsiębiorstw i budynków, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.