Świadectwo energetyczne a odbiór budynku

Od 28 kwietnia 2023 roku weszły w życie przepisy, które znacząco wpłynęły na proces odbioru nowych budynków. Jednym z kluczowych dokumentów stało się świadectwo charakterystyki energetycznej. Czy jest ono rzeczywiście potrzebne do odbioru budynku? Odpowiedź brzmi: tak, w większości przypadków jest to obowiązkowe. Ten artykuł szczegółowo wyjaśni, czym jest to świadectwo, kiedy jest wymagane, i co zrobić w sytuacji, gdy go brakuje lub gdy budynek nie spełnia norm energetycznych.

Co to jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, nazywane również audytem energetycznym (choć nie jest to tożsame z pełnym audytem energetycznym, który jest bardziej szczegółowy), to dokument określający zapotrzebowanie budynku na energię niezbędną do jego użytkowania. Mówiąc prościej, informuje ono o tym, ile energii budynek potrzebuje na ogrzewanie, wentylację, klimatyzację, przygotowanie ciepłej wody użytkowej oraz oświetlenie. Dokument ten zawiera wskaźniki efektywności energetycznej, które pozwalają ocenić, jak energooszczędny jest dany budynek. Świadectwo jest ważne przez 10 lat, chyba że w budynku zostaną przeprowadzone zmiany, które wpływają na jego charakterystykę energetyczną (np. termomodernizacja, wymiana systemu ogrzewania).

Świadectwo energetyczne a odbiór budynku – kiedy jest wymagane?

Zgodnie z prawem budowlanym, świadectwo charakterystyki energetycznej jest obecnie obligatoryjne przy odbiorze każdego nowo wybudowanego budynku, a dokładniej – jest wymagane do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Obowiązek ten dotyczy zarówno domów jednorodzinnych, jak i budynków wielorodzinnych, usługowych, przemysłowych i innych. Celem wprowadzenia tego wymogu jest zapewnienie, że nowo powstające budynki spełniają aktualne, coraz bardziej rygorystyczne normy efektywności energetycznej. Ma to na celu ograniczenie zużycia energii w budynkach, co przekłada się na niższe rachunki za energię dla użytkowników oraz korzyści dla środowiska naturalnego.

Kiedy dokładnie potrzebne jest świadectwo energetyczne do odbioru budynku?

• Przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy: Inwestor jest zobowiązany dołączyć świadectwo charakterystyki energetycznej do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.
• Przy wniosku o pozwolenie na użytkowanie: W przypadku, gdy wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, świadectwo energetyczne również musi być dołączone do wniosku.

Brak świadectwa energetycznego może skutkować problemami z uzyskaniem pozytywnej decyzji o odbiorze budynku i uniemożliwić jego legalne użytkowanie.

Wyjątki od obowiązku posiadania świadectwa energetycznego

Istnieją pewne wyjątki od obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej. Jednym z nich, często wymienianym w kontekście domów jednorodzinnych, są domy o powierzchni użytkowej do 70 m², budowane na własne potrzeby. Jednak warto podkreślić, że ten wyjątek dotyczy bardzo wąskiej grupy przypadków i nie obejmuje większości nowo budowanych domów. Ponadto, wyjątki mogą dotyczyć budynków:

• Podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
• Używanych jako miejsca kultu religijnego.
• Przemysłowych i gospodarczych, które nie są wyposażone w instalacje zużywające energię do ogrzewania lub chłodzenia, z wyłączeniem budynków magazynowych i garaży.
• Mieszkalnych, użytkowanych sezonowo, nie dłużej niż 4 miesiące w roku.
• Wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m².
• Gospodarstw rolnych o wskaźniku EP określonym dla budynków gospodarczych w rozporządzeniu w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynków.
• Projektowanych i budowanych z przeznaczeniem na czasowe użytkowanie, trwające nie dłużej niż 2 lata.

Należy jednak pamiętać, że nawet jeśli budynek kwalifikuje się do jednego z tych wyjątków, warto rozważyć wykonanie świadectwa energetycznego. Może ono dostarczyć cennych informacji o efektywności energetycznej budynku i pomóc w planowaniu ewentualnych działań mających na celu obniżenie kosztów eksploatacji.

Co zrobić, gdy budynek nie spełnia norm energetycznych?

Co się stanie, jeśli wykonane świadectwo charakterystyki energetycznej wykaże, że budynek nie spełnia obowiązujących norm efektywności energetycznej? W takiej sytuacji kierownik budowy może uznać, że budynek został wykonany niezgodnie z przepisami. Nie oznacza to jednak automatycznie braku możliwości odbioru budynku. Istnieje możliwość poprawy charakterystyki energetycznej poprzez wprowadzenie odpowiednich zmian i ulepszeń.

Możliwe działania naprawcze:

• Poprawa izolacji termicznej: Zastosowanie grubszej warstwy izolacji ścian, dachu, podłóg może znacząco poprawić efektywność energetyczną budynku.
• Modernizacja systemu ogrzewania: Wymiana starego, nieefektywnego kotła na nowoczesny, kondensacyjny lub pompę ciepła może przynieść duże oszczędności energii.
• Instalacja rekuperacji: System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacją) pozwala na ograniczenie strat ciepła związanych z wentylacją.
• Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE): Montaż paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, czy turbiny wiatrowej może znacząco obniżyć zapotrzebowanie na energię z sieci i poprawić charakterystykę energetyczną.
• Wymiana okien i drzwi: Stara stolarka okienna i drzwiowa może być źródłem dużych strat ciepła. Wymiana na energooszczędną stolarkę poprawi izolacyjność termiczną budynku.

Po wprowadzeniu ulepszeń należy ponownie zlecić wykonanie świadectwa charakterystyki energetycznej. Jeśli nowe świadectwo potwierdzi, że budynek spełnia normy, proces odbioru może być kontynuowany.

Świadectwa energetyczne dla grup budynków

Deweloperzy realizujący inwestycje polegające na budowie zespołów budynków o identycznych rozwiązaniach konstrukcyjno-materiałowych i instalacyjnych mają ułatwienie. W takim przypadku możliwe jest opracowanie jednego świadectwa charakterystyki energetycznej dla reprezentatywnego budynku z danej grupy. To świadectwo może być następnie wykorzystane dla wszystkich budynków w danej inwestycji, co znacząco obniża koszty i upraszcza procedury. Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla dużych osiedli domów jednorodzinnych szeregowych lub bliźniaczych.

Brak świadectwa energetycznego od dewelopera – jakie konsekwencje?

W przypadku zakupu domu lub mieszkania od dewelopera, to deweloper jest zobowiązany do przekazania nabywcy świadectwa charakterystyki energetycznej. Powinno to nastąpić najpóźniej w momencie podpisania aktu notarialnego. Jeśli deweloper nie przekazał świadectwa, nabywca ma prawo domagać się jego dostarczenia. Może również zlecić wykonanie świadectwa na własny koszt i dochodzić zwrotu poniesionych kosztów od dewelopera. Ponadto, deweloper, który nie przekazuje świadectwa, naraża się na karę grzywny.

Jak uzyskać świadectwo energetyczne na odbiór budynku?

Aby uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej potrzebne do odbioru budynku, należy skorzystać z usług certyfikowanego audytora energetycznego. Listę osób uprawnionych do sporządzania świadectw można znaleźć w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków, prowadzonym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Audytor energetyczny, na podstawie dokumentacji technicznej budynku oraz ewentualnej wizji lokalnej, sporządzi świadectwo. Dokument może być wydany w formie papierowej lub elektronicznej. Czas oczekiwania na świadectwo zazwyczaj wynosi od kilku dni do tygodnia, w zależności od stopnia skomplikowania budynku i obciążenia audytora.

Ważność świadectwa charakterystyki energetycznej

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od daty jego wystawienia. Jednak okres ten może ulec skróceniu, jeśli w budynku zostaną przeprowadzone prace remontowo-budowlane, które wpłyną na jego charakterystykę energetyczną (np. termomodernizacja, wymiana systemu ogrzewania, wymiana okien). W takim przypadku konieczne jest wykonanie nowego świadectwa.

Podsumowanie

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest obecnie niezbędnym dokumentem przy odbiorze budynku. Jego posiadanie jest obowiązkowe i ma na celu zapewnienie, że nowo powstające budynki spełniają normy efektywności energetycznej. Brak świadectwa może utrudnić odbiór budynku i narazić inwestora na problemy. Warto zatem zadbać o uzyskanie tego dokumentu na czas i w razie potrzeby podjąć działania mające na celu poprawę charakterystyki energetycznej budynku. Pamiętajmy, że budynek energooszczędny to nie tylko niższe rachunki za energię, ale również większy komfort użytkowania i dbałość o środowisko naturalne.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Świadectwo energetyczne a odbiór budynku, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.