Premia termomodernizacyjna: Kto i jak może skorzystać?

W obliczu rosnących cen energii i coraz większej świadomości ekologicznej, termomodernizacja budynków staje się nie tylko koniecznością, ale i inwestycją w przyszłość. Państwo polskie, wychodząc naprzeciw potrzebom właścicieli i zarządców nieruchomości, oferuje premię termomodernizacyjną – formę wsparcia finansowego, która ma na celu zachęcenie do działań poprawiających efektywność energetyczną budynków. Niniejszy artykuł kompleksowo omawia zagadnienie premii termomodernizacyjnej, wyjaśniając, komu przysługuje, jakie warunki należy spełnić, jak przebiega proces ubiegania się o dofinansowanie oraz jakie korzyści płyną z termomodernizacji.

Czym jest premia termomodernizacyjna?

Premia termomodernizacyjna to bezzwrotna dotacja, która ma na celu częściową spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Inicjatywa ta ma za zadanie zmotywować właścicieli i zarządców budynków do inwestycji w rozwiązania, które zmniejszą zapotrzebowanie na energię cieplną. Kluczowym aspektem jest tutaj redukcja zużycia energii na ogrzewanie i podgrzewanie wody użytkowej. Aby przedsięwzięcie mogło zostać uznane za termomodernizacyjne i kwalifikować się do premii, musi skutkować konkretnymi oszczędnościami energii, które są ściśle określone w przepisach.

W zależności od zakresu modernizacji, wymagane poziomy oszczędności energii różnią się. W przypadku modernizacji samego systemu grzewczego, redukcja zużycia energii powinna wynosić minimum 10%. Jeśli natomiast modernizacja obejmuje przygotowanie przyłącza do sieci ciepłowniczej w miejsce likwidowanego lokalnego źródła ciepła, oszczędność musi sięgnąć co najmniej 20%. W pozostałych przypadkach, czyli przy kompleksowej termomodernizacji, wymagane jest osiągnięcie minimum 25% oszczędności energii w skali roku.

Jakie przedsięwzięcia kwalifikują się do premii termomodernizacyjnej?

Katalog przedsięwzięć termomodernizacyjnych, które uprawniają do ubiegania się o premię, jest szeroki i obejmuje różnorodne działania mające na celu poprawę efektywności energetycznej budynku. Do najczęściej realizowanych i rekomendowanych należą:

• Ocieplenie przegród budowlanych: Ścian zewnętrznych, dachu, stropodachów, podłóg na gruncie. Odpowiednia izolacja termiczna jest kluczowa dla minimalizacji strat ciepła i utrzymania komfortowej temperatury wewnątrz budynku.
• Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej: Stare, nieszczelne okna i drzwi są znaczącym źródłem strat ciepła. Wymiana na nowoczesne, energooszczędne modele znacząco poprawia bilans energetyczny budynku.
• Modernizacja systemu ogrzewania: Wymiana starego, nieefektywnego kotła grzewczego na nowy, kondensacyjny lub na pompę ciepła to inwestycja, która przynosi realne oszczędności i redukuje emisję szkodliwych substancji do atmosfery.
• Izolacja instalacji systemu ogrzewania i ciepłej wody użytkowej: Ograniczenie strat ciepła na etapie dystrybucji ciepła w budynku ma istotny wpływ na efektywność całego systemu grzewczego.
• Montaż systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacji): Rekuperacja pozwala na odzyskiwanie ciepła z powietrza wywiewanego z budynku i wykorzystanie go do ogrzewania powietrza nawiewanego, co znacząco zmniejsza zapotrzebowanie na energię grzewczą.
• Zastosowanie instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE): Montaż paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych czy pomp ciepła wykorzystujących energię odnawialną to krok w stronę zrównoważonego rozwoju i niezależności energetycznej.
• Zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji: Kogeneracja, czyli jednoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej, pozwala na efektywne wykorzystanie paliwa i zmniejszenie strat energii.
• Przyłączenie do sieci ciepłowniczej: Likwidacja lokalnego źródła ciepła i podłączenie budynku do sieci ciepłowniczej, szczególnie w obszarach miejskich, może być korzystnym rozwiązaniem z punktu widzenia efektywności i ekologii.

Warto podkreślić, że premia termomodernizacyjna jest dostępna dla szerokiego spektrum inwestycji, dając właścicielom i zarządcom budynków dużą elastyczność w wyborze rozwiązań najlepiej dopasowanych do ich potrzeb i możliwości.

Kto może ubiegać się o premię termomodernizacyjną?

Premia termomodernizacyjna jest skierowana do różnorodnych podmiotów, co czyni ją dostępną dla szerokiego grona beneficjentów. O dofinansowanie mogą ubiegać się:

• Właściciele domów jednorodzinnych: Osoby fizyczne posiadające prawo własności do domu jednorodzinnego.
• Wspólnoty mieszkaniowe: Zarządzające budynkami wielorodzinnymi.
• Spółdzielnie mieszkaniowe: Posiadające w swoich zasobach budynki mieszkalne.
• Jednostki samorządu terytorialnego: W przypadku modernizacji budynków użyteczności publicznej, takich jak szkoły, szpitale, urzędy.
• Towarzystwa budownictwa społecznego (TBS).
• Właściciele budynków zbiorowego zamieszkania: Internatów, domów dziecka, hoteli robotniczych.
• Administratorzy lokalnych źródeł ciepła i sieci ciepłowniczych.
• Osoby prawne: Spółki prawa handlowego i inne podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości.

Kluczowym warunkiem uzyskania premii jest zaciągnięcie kredytu bankowego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, przy czym kwota kredytu nie może być niższa niż wysokość samej premii. Co istotne, co najmniej 50% kosztów inwestycji musi być pokryte z kredytu.

Jak uzyskać premię termomodernizacyjną – krok po kroku

Proces ubiegania się o premię termomodernizacyjną jest stosunkowo prosty i składa się z kilku etapów:

1. Wykonanie audytu energetycznego: Pierwszym i kluczowym krokiem jest zlecenie wykonania audytu energetycznego budynku. Audyt ten ma na celu ocenę aktualnego stanu energetycznego obiektu, identyfikację obszarów, w których występują straty ciepła oraz wskazanie optymalnych rozwiązań termomodernizacyjnych. Audytor energetyczny przygotowuje również kosztorys planowanych prac i szacuje oszczędności energii, jakie zostaną osiągnięte po ich realizacji. Oryginał audytu energetycznego jest niezbędnym załącznikiem do wniosku o premię.
2. Złożenie wniosku o premię termomodernizacyjną: Następnym krokiem jest złożenie wniosku o premię termomodernizacyjną w banku współpracującym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK). Lista banków partnerskich BGK jest dostępna na stronie internetowej BGK. Do wniosku należy dołączyć oryginał audytu energetycznego oraz inne wymagane dokumenty, w zależności od rodzaju wnioskodawcy. Wnioski można składać w trybie ciągłym, a nabór trwa do 30 czerwca 2026 roku.
3. Analiza wniosku przez BGK: Po złożeniu wniosku, bank partnerski przekazuje go do Banku Gospodarstwa Krajowego, który dokonuje analizy formalnej i merytorycznej. BGK ocenia, czy wniosek jest kompletny, czy przedsięwzięcie termomodernizacyjne spełnia wymagane kryteria oraz czy oszczędności energii są realne i zgodne z założeniami programu.
4. Podpisanie umowy kredytowej i przyznanie premii: Jeśli wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony, BGK informuje o przyznaniu premii bank kredytujący. Następnie wnioskodawca podpisuje umowę kredytową z bankiem. Premia termomodernizacyjna jest przyznawana warunkowo, pod warunkiem realizacji przedsięwzięcia zgodnie z audytem energetycznym.
5. Realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego: Po uzyskaniu kredytu, wnioskodawca przystępuje do realizacji prac termomodernizacyjnych zgodnie z harmonogramem i zakresem określonym w audycie energetycznym. Ważne jest, aby dokumentować przebieg prac i zbierać faktury VAT potwierdzające poniesione koszty.
6. Zatwierdzenie wykonania przedsięwzięcia i wypłata premii: Po zakończeniu prac termomodernizacyjnych, wnioskodawca informuje o tym bank kredytujący. Bank weryfikuje prawidłowość wykonania przedsięwzięcia i przekazuje informację do BGK. Bank Gospodarstwa Krajowego, po zatwierdzeniu wykonania prac, przekazuje środki z premii bezpośrednio na rachunek kredytowy wnioskodawcy, pomniejszając saldo kredytu.

Warto pamiętać, że premia termomodernizacyjna nie jest wypłacana bezpośrednio wnioskodawcy „do ręki”. Środki są przelewane bezpośrednio na spłatę kredytu, co czyni tę formę wsparcia bardzo efektywną i celową.

Wysokość premii termomodernizacyjnej

Wysokość premii termomodernizacyjnej jest uzależniona od rodzaju przedsięwzięcia i może wynosić:

• 26% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego: Standardowa wysokość premii.
• 31% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego: W przypadku, gdy elementem modernizacji jest montaż instalacji odnawialnego źródła energii (OZE). Warunkiem jest, aby koszt instalacji OZE stanowił minimum 10% łącznych kosztów przedsięwzięcia.
• 50% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego: Dla budynków z tzw. wielkiej płyty, przy spełnieniu określonych warunków.
• Dodatkowy grant termomodernizacyjny w wysokości 10% kosztów: Możliwy do uzyskania, jeśli audyt energetyczny wykaże, że budynek po modernizacji będzie spełniał bieżące standardy energetyczne.

Dla wspólnot mieszkaniowych istnieje również premia remontowa, która przysługuje na budynki, których użytkowanie rozpoczęto przed 14 sierpnia 1961 roku lub co najmniej 20 lat przed złożeniem wniosku, o ile spełniają określone kryteria dotyczące formy własności i sposobu finansowania budowy.

Czy audyt energetyczny jest kosztem kwalifikowanym?

Koszty wykonania audytu energetycznego mogą być uwzględnione w kosztach przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i tym samym objęte premią termomodernizacyjną. Oznacza to, że część wydatków poniesionych na audyt może zostać zrefundowana w ramach dofinansowania.

Podsumowanie i korzyści z premii termomodernizacyjnej

Premia termomodernizacyjna to atrakcyjna forma wsparcia finansowego, która może znacząco obniżyć koszty inwestycji w termomodernizację budynku. Dzięki niej, właściciele i zarządcy nieruchomości mogą realizować przedsięwzięcia, które przynoszą szereg korzyści:

• Oszczędności na rachunkach za energię: Termomodernizacja prowadzi do zmniejszenia zapotrzebowania na energię cieplną, co przekłada się na niższe koszty ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.
• Poprawa komfortu cieplnego: Ocieplony budynek jest cieplejszy zimą i chłodniejszy latem, co zapewnia lepszy komfort mieszkania.
• Zwiększenie wartości nieruchomości: Budynki energooszczędne są bardziej atrakcyjne na rynku nieruchomości, co podnosi ich wartość.
• Ochrona środowiska: Termomodernizacja przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i poprawy jakości powietrza.
• Dostęp do nowoczesnych technologii: Premia termomodernizacyjna zachęca do stosowania nowoczesnych, energooszczędnych rozwiązań, które podnoszą standard budynku.

Decydując się na termomodernizację i korzystając z premii termomodernizacyjnej, inwestujesz w przyszłość – własny komfort, oszczędności i ochronę środowiska. Warto skorzystać z tej możliwości i zadbać o efektywność energetyczną swojego budynku.

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy muszę zaciągnąć kredyt, aby otrzymać premię termomodernizacyjną?

Tak, premia termomodernizacyjna jest przeznaczona na spłatę części kredytu bankowego zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Bez kredytu nie można ubiegać się o premię.

Czy mogę otrzymać premię termomodernizacyjną na budynek w budowie?

Nie, premia termomodernizacyjna dotyczy istniejących budynków. Nie można jej uzyskać na budynki nowo budowane.

Jak długo trwa proces ubiegania się o premię?

Czas trwania procesu zależy od banku i BGK, ale zazwyczaj trwa to od kilku tygodni do kilku miesięcy. Najwięcej czasu zajmuje wykonanie audytu energetycznego i analiza wniosku przez BGK.

Czy mogę samodzielnie wykonać audyt energetyczny?

Nie, audyt energetyczny musi być wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia, wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków.

Gdzie znajdę listę banków współpracujących z BGK w ramach premii termomodernizacyjnej?

Listę banków partnerskich BGK można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej Banku Gospodarstwa Krajowego, w zakładce dotyczącej premii termomodernizacyjnej.

Czy premia termomodernizacyjna łączy się z innymi programami dofinansowania?

Kwestia łączenia premii termomodernizacyjnej z innymi programami dofinansowania zależy od konkretnego programu i jego regulaminu. Należy to sprawdzić w warunkach danego programu.

Do kiedy mogę składać wnioski o premię termomodernizacyjną?

Nabór wniosków o premię termomodernizacyjną trwa w trybie ciągłym do 30 czerwca 2026 roku.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Premia termomodernizacyjna: Kto i jak może skorzystać?, możesz odwiedzić kategorię Rachunkowość.